Khi cao tốc Bắc - Nam sắp hoàn thiện và đưa vào khai thác toàn tuyến, nhiều gia đình dự kiến chọn cung đường này để về quê dịp Tết Nguyên đán 2026. Tuy nhiên, vào cao điểm lễ Tết, mật độ xe tăng đột biến có thể khiến một số đoạn rơi vào cảnh kẹt xe kéo dài.
Trong bối cảnh đó, người dùng ô tô điện cần cân nhắc kỹ lộ trình. Việc di chuyển trong điều kiện ùn ứ, phải chờ đợi lâu hoặc đi chậm liên tục có thể khiến mức tiêu hao pin thay đổi so với tính toán ban đầu, đồng thời làm giảm quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc.
Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch tiếp năng lượng, mức độ an toàn cũng như sự chủ động của cả chuyến đi, nhất là khi hạ tầng trạm sạc trên một số tuyến vẫn chưa thực sự đồng bộ.
Khi ùn tắc kéo dài trở thành phép thử cho ô tô điện
Trên đường trường, hạn chế lớn nhất của ô tô điện vẫn là phạm vi hoạt động sau mỗi lần sạc. Hiện nay, phần lớn các mẫu xe điện phổ thông tại Việt Nam có quãng đường thực tế khoảng 300 - 450 km. Những mẫu công bố tầm vận hành 500 - 600 km thường đạt được trong điều kiện tiêu chuẩn, ít tải và vận hành ổn định.
Trong bối cảnh cao tốc đông nghịt xe, nhiều yếu tố có thể làm giảm đáng kể quãng đường di chuyển. Việc chở đủ người, mang nhiều hành lý về quê, duy trì điều hòa liên tục hay di chuyển tốc độ cao trong thời gian dài đều khiến mức tiêu thụ năng lượng tăng lên.
Đáng chú ý, khi phương tiện gần như "chôn chân" trong dòng xe kẹt cứng, pin vẫn bị tiêu hao để duy trì các hệ thống thiết yếu như điều hòa, màn hình giải trí, đèn chiếu sáng và công nghệ an toàn. Dù mức sụt pin khi dừng chờ không quá lớn theo phản ánh của nhiều chủ xe, nhưng nếu ùn tắc kéo dài hàng giờ trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, lượng điện tiêu thụ vẫn có thể vượt ngoài dự tính ban đầu.
Trong khi đó, xe xăng dù cũng tốn nhiên liệu khi nổ máy chờ đợi, song khả năng tiếp nhiên liệu nhanh chóng giúp người lái dễ dàng chủ động hơn nếu gặp tình huống bất ngờ.
Hạ tầng dịch vụ: Khoảng trống cần lấp đầy
Một thách thức khác nằm ở hệ thống tiếp năng lượng dọc tuyến. Trên nhiều đoạn cao tốc, đặc biệt là khu vực miền Trung, mật độ trạm xăng dầu đã không dày. Với trạm sạc ô tô điện, tình hình còn hạn chế hơn.
Không ít cung đường dài hàng trăm km chưa có điểm sạc chính thức, hoặc nếu có thì số lượng rất ít. Điều này đặt người sử dụng xe điện vào thế bị động nếu pin giảm xuống mức thấp mà chưa kịp rời cao tốc.
Trong khi đó, một số hãng xe nội địa có lợi thế nhờ mạng lưới sạc riêng được bố trí tại nhiều trạm dừng nghỉ. Tuy nhiên, người dùng các dòng xe điện khác phải tự tìm giải pháp, từ sạc tại khách sạn, khu dân cư đến các trạm sạc tư nhân gần lối ra cao tốc.
Có nên chọn đường quốc lộ thay vì cao tốc?
Trước những rủi ro tiềm ẩn, nhiều ý kiến cho rằng người sử dụng ô tô điện nên cân nhắc kỹ giữa cao tốc và các tuyến thay thế như Quốc lộ 1 hoặc các cung đường ven biển.
Dù thời gian di chuyển có thể dài hơn, các tuyến này lại đi qua nhiều khu dân cư, thị trấn và trung tâm dịch vụ. Việc tiếp cận trạm sạc, gara hay điểm hỗ trợ kỹ thuật vì thế dễ dàng hơn.
Trong bối cảnh hạ tầng sạc công cộng chưa theo kịp tốc độ tăng trưởng của xe điện, sự linh hoạt về lộ trình đôi khi quan trọng hơn yếu tố rút ngắn vài chục phút di chuyển.
Cần chuẩn bị gì nếu vẫn chọn cao tốc?
Nếu vẫn quyết định di chuyển bằng cao tốc Bắc - Nam, người lái ô tô điện cần có kế hoạch chi tiết hơn so với xe xăng.
Trước tiên, nên sạc đầy pin trước khi xuất phát và tính toán biên an toàn, không để mức năng lượng xuống quá thấp. Việc xác định trước các lối ra gần khu dân cư hoặc thành phố có trạm sạc sẽ giúp chủ động hơn nếu cần bổ sung điện.
Bên cạnh đó, nên lập danh sách các điểm sạc dọc hành trình, bao gồm cả trạm tại khách sạn, khu nghỉ dưỡng hoặc bãi đỗ xe thương mại gần tuyến cao tốc. Trong quá trình di chuyển, người lái cần theo dõi sát mức pin, điều chỉnh tốc độ hợp lý và sử dụng điều hòa tiết kiệm.
Việc hạn chế chở quá tải, giữ áp suất lốp đúng tiêu chuẩn và tránh tăng tốc đột ngột cũng góp phần tối ưu hóa quãng đường di chuyển.
Xe điện đang dần trở thành lựa chọn chủ đạo trong bức tranh giao thông hiện đại. Tuy vậy, khi hệ thống trạm sạc dọc các tuyến cao tốc ở Việt Nam chưa thực sự phủ kín, việc sử dụng phương tiện điện để về quê dịp Tết cần được tính toán kỹ hơn so với xe xăng.
Khâu lên kế hoạch trước chuyến đi, dự trù điểm sạc và chọn cung đường phù hợp sẽ đóng vai trò quyết định, giúp hành trình đầu năm suôn sẻ, hạn chế rủi ro và đảm bảo an toàn cho cả gia đình.
