Nắng nóng làm tăng nguy cơ nổ lốp khi xe chạy tốc độ cao
Đợt nắng nóng cuối tháng 5 khiến việc di chuyển bằng ô tô tại miền Bắc trở nên áp lực hơn thường lệ. Khi nền nhiệt tại nhiều nơi vượt 40 độ C, xe phải vận hành trong môi trường có nhiệt lượng lớn.
Trong điều kiện này, lốp xe là bộ phận dễ bị ảnh hưởng nhất. Quá trình ma sát liên tục với mặt đường có nhiệt độ cao khiến lốp phải chịu thêm áp lực về độ bền, khả năng bám đường và mức ổn định khi vận hành.
Thời gian gần đây, một số vụ việc ô tô gặp sự cố nổ lốp khi đang lưu thông đã được ghi nhận. Trong đó có trường hợp ô tô con nổ lốp trên cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết rồi va vào hộ lan, hay xe container nổ lốp trên đường Hồ Chí Minh nhánh Đông, đoạn qua Quảng Trị. Những sự cố này cho thấy rủi ro từ lốp xe trong mùa nắng nóng không thể xem nhẹ.
Trước tình hình trên, lực lượng chức năng đã đưa ra cảnh báo tới tài xế và các đơn vị vận tải về nguy cơ nổ lốp trong thời tiết nắng nóng kéo dài, đặc biệt trên các tuyến đường cao tốc. Khi xe chạy ở tốc độ cao, chỉ một sự cố nhỏ ở lốp cũng có thể dẫn tới mất lái, va chạm hoặc tai nạn nghiêm trọng.
Theo khuyến cáo, nhiệt độ mặt đường tăng cao kết hợp với ma sát lớn là nguyên nhân khiến áp suất trong lốp thay đổi nhanh hơn bình thường. Nếu lốp đã bị mòn, rạn nứt, phồng hông, non hơi, quá căng hoặc đã quá hạn sử dụng, nguy cơ hư hỏng đột ngột sẽ tăng lên rõ rệt.
Nắng nóng không phải nguyên nhân duy nhất khiến lốp phát nổ, nhưng có thể coi là yếu tố thúc đẩy các vấn đề sẵn có trở nên nguy hiểm hơn. Một bộ lốp đã yếu có thể vẫn vận hành bình thường trong điều kiện mát mẻ, nhưng khi phải chạy liên tục trên mặt đường 60-80 độ C, khả năng gặp sự cố sẽ cao hơn nhiều.
Do đó, trước mỗi chuyến đi dài, nhất là trong mùa hè, tài xế không nên chỉ kiểm tra nhiên liệu, nước làm mát hay điều hòa mà cần dành thời gian quan sát kỹ tình trạng lốp. Đây là thao tác đơn giản nhưng có ý nghĩa lớn đối với an toàn của cả hành trình.
Những việc tài xế nên làm để hạn chế rủi ro nổ lốp
Điều đầu tiên cần chú ý là áp suất lốp. Tài xế nên bơm lốp theo đúng thông số khuyến cáo của nhà sản xuất, thường được ghi trên tem ở khung cửa, nắp bình nhiên liệu hoặc trong sách hướng dẫn sử dụng xe. Không nên bơm theo cảm tính, cũng không nên cố tình bơm quá căng với suy nghĩ xe sẽ chạy “bốc” hoặc tiết kiệm nhiên liệu hơn.
Trong thời tiết nóng, áp suất bên trong lốp có thể tăng nhanh khi xe di chuyển. Nếu lốp vốn đã được bơm quá căng, độ bám đường có thể giảm và nguy cơ nổ lốp cao hơn. Ngược lại, lốp non hơi khiến bề mặt tiếp xúc với mặt đường lớn hơn, làm ma sát tăng, sinh nhiệt nhiều và cũng dễ dẫn tới hư hỏng.
Bên cạnh áp suất, bề mặt lốp cũng cần được kiểm tra thường xuyên. Tài xế nên quan sát các dấu hiệu như nứt chân gai, phồng hông, bong tróc, mòn không đều hoặc gai lốp đã xuống thấp. Những dấu hiệu này cho thấy lốp không còn ở trạng thái tốt và cần được xử lý sớm.
Thông thường, lốp ô tô nên được thay sau khoảng 40.000-50.000 km hoặc sau 5-6 năm sử dụng. Tuy nhiên, con số này chỉ mang tính tham khảo. Với xe thường xuyên đi đường xấu, chạy cao tốc, chở nặng hoặc hoạt động nhiều trong thời tiết nắng nóng, thời điểm thay lốp có thể phải đến sớm hơn.
Một thói quen quan trọng khác là không chở quá tải và không duy trì tốc độ cao liên tục trong thời gian dài. Khi xe chở nặng, toàn bộ áp lực dồn lên lốp tăng lên. Nếu kết hợp với mặt đường nóng và tốc độ cao, lốp sẽ phải làm việc vượt ngưỡng an toàn. Điều này đặc biệt nguy hiểm khi xe vào cua, phanh gấp hoặc chạy trên cao tốc.
Tài xế cũng cần thận trọng khi lựa chọn lốp thay thế. Các loại lốp cũ, lốp “dùng lướt”, lốp không rõ nguồn gốc hoặc lốp đã được làm lại thông tin sản xuất có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro. Dù giá rẻ hơn, những sản phẩm này thường khó kiểm soát chất lượng, nhanh xuống cấp và có thể gây sự cố trong quá trình sử dụng.
Ngoài việc kiểm tra bằng mắt thường, chủ xe nên đưa xe đi chăm sóc lốp định kỳ. Các hạng mục như cân bằng động, cân chỉnh thước lái, kiểm tra góc đặt bánh xe và đảo lốp đúng chu kỳ giúp lốp mòn đều hơn, xe vận hành ổn định hơn. Đây cũng là cách phát hiện sớm những bất thường mà người dùng khó nhận ra khi tự kiểm tra.
Trong các chuyến đi dài dưới trời nắng nóng, tài xế nên bố trí thời gian nghỉ hợp lý để cả người và xe cùng hạ nhiệt. Khi dừng nghỉ, có thể tranh thủ quan sát lốp, kiểm tra xem có vết cắt, vật nhọn găm vào hay hiện tượng phồng bất thường hay không. Xe cũng nên được trang bị bơm điện, đồng hồ đo áp suất, bộ dụng cụ thay lốp và lốp dự phòng còn sử dụng tốt.
Đặc biệt, không nên bỏ qua những dấu hiệu lạ khi xe đang chạy. Nếu vô-lăng bị lệch, xe rung nhẹ, phát ra tiếng ù từ bánh xe hoặc cảm giác lái khác thường, tài xế nên giảm tốc độ và tìm vị trí an toàn để kiểm tra. Việc cố chạy tiếp, nhất là trên cao tốc, có thể khiến sự cố nhỏ trở thành tình huống nguy hiểm.
Trong điều kiện nắng nóng khắc nghiệt, một bộ lốp được kiểm tra, bảo dưỡng và thay thế đúng thời điểm có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ nổ lốp, mất lái và tai nạn trên đường.
