Ngày 19/3, Chính phủ ban hành Nghị quyết 55 nhằm điều chỉnh cơ chế quản lý giá xăng dầu, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh do tác động từ khủng hoảng tại Trung Đông.
Điểm đáng chú ý là ngưỡng kích hoạt điều chỉnh giá được thay đổi. Cụ thể, nếu giá cơ sở tăng từ 15% trở lên so với kỳ công bố trước, cơ quan quản lý sẽ điều chỉnh giá ngay khi phát sinh biến động, thay vì chờ đến kỳ điều hành định kỳ. Bộ Công Thương giữ vai trò chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính trong việc điều hành và công bố giá.
So với quy định trước đó tại Nghị quyết 36 (áp dụng từ 6/3), mức biến động đã được nới rộng đáng kể, từ 7% lên 15%. Việc điều chỉnh này nhằm giúp chính sách linh hoạt hơn trước diễn biến nhanh của thị trường. Thực tế cho thấy, sau khi Nghị quyết 36 có hiệu lực, giá xăng dầu trong nước đã được điều chỉnh liên tục, thậm chí có thời điểm thay đổi nhiều lần trong vài ngày liên tiếp.
-094655.jpg)
Ngoài ra, nghị quyết lần này cũng bổ sung quy định đối với trường hợp giá thế giới đi xuống. Cụ thể, khi giá cơ sở giảm từ 10% trở lên, giá bán lẻ trong nước phải được điều chỉnh ngay sau đó.
Với các trường hợp biến động chưa đạt các ngưỡng trên (tăng dưới 15% hoặc giảm dưới 10%), cơ chế điều hành vẫn thực hiện theo Nghị định 80/2023. Theo quy định này, liên Bộ Công Thương - Tài chính sẽ điều chỉnh giá theo chu kỳ 7 ngày/lần, thường rơi vào thứ Năm. Mức giá bán lẻ có thể được điều chỉnh tăng, giảm hoặc giữ nguyên tùy tình hình và có hiệu lực từ 15h cùng ngày.
Việc công bố giá được thực hiện dựa trên các yếu tố cấu thành giá cơ sở, cùng với ý kiến của Bộ Tài chính gửi trước thời điểm điều hành. Sau đó, Bộ Công Thương sẽ công bố mức giá cơ sở và giá bán lẻ chính thức.
Từ cuối tháng 2, những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, thậm chí phản ứng quyết liệt hơn so với các đợt xung đột giữa Israel và Iran hồi giữa năm trước. Trước tình hình này, cách thức điều hành giá xăng dầu tại Việt Nam cũng có nhiều điều chỉnh để thích ứng.
Thay vì duy trì nhịp điều hành như trước, cơ quan quản lý đã tăng tần suất cập nhật giá, đồng thời đẩy mạnh việc sử dụng Quỹ bình ổn và kết hợp thêm nhiều công cụ chính sách nhằm hạn chế ảnh hưởng từ biến động quốc tế, nhất là khi nguồn cung trong nước vẫn phụ thuộc một phần vào nhập khẩu.
Tại cuộc họp bàn về các giải pháp ổn định thị trường xăng dầu trong ngày 19/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt là đảm bảo đủ nguồn năng lượng cho nền kinh tế, không để xảy ra tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng hay ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất - kinh doanh, qua đó giữ ổn định các cân đối vĩ mô.
Song song với đó, cơ quan điều hành cũng chủ động tính đến kịch bản Quỹ bình ổn giá có thể bị thiếu hụt nếu khủng hoảng năng lượng kéo dài. Trên cơ sở này, Thủ tướng đã đồng ý về nguyên tắc cho phép tạm ứng nguồn tăng thu ngân sách năm 2025 để bổ sung cho quỹ, và sẽ hoàn trả lại khi điều kiện thị trường thuận lợi hơn.
Bộ Tài chính được giao phối hợp với các cơ quan liên quan để hoàn thiện phương án, trình cấp có thẩm quyền xem xét. Giải pháp này dự kiến áp dụng đến hết ngày 15/4; trong trường hợp tình hình chưa ổn định, Chính phủ sẽ tiếp tục theo dõi và báo cáo để có quyết định phù hợp.
