Đăng kiểm ô tô là thủ tục bắt buộc nhằm đảm bảo phương tiện đáp ứng tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường khi lưu thông. Với mỗi loại xe, cơ quan chuyên ngành sẽ áp dụng chu kỳ kiểm định khác nhau, căn cứ vào số chỗ ngồi, năm sản xuất và mục đích sử dụng.
Thực tế nhiều năm cho thấy, giai đoạn cuối năm luôn là "cao điểm" đăng kiểm. Nhu cầu đi lại tăng cao, tâm lý muốn hoàn tất mọi thủ tục trước kỳ nghỉ dài khiến nhiều chủ xe dồn lịch kiểm định vào sát Tết.
Điều này khiến không ít trung tâm đăng kiểm rơi vào tình trạng quá tải, thời gian chờ đợi kéo dài và tỷ lệ xe bị từ chối kiểm định cũng tăng lên. Trong bối cảnh đó, việc chuẩn bị trước khi đưa xe đi đăng kiểm trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Kiểm tra phạt nguội trước khi đến trung tâm đăng kiểm
Một trong những tình huống khiến nhiều chủ xe "mất công vô ích" là bị từ chối đăng kiểm do chưa xử lý vi phạm giao thông. Không ít trường hợp chủ xe không nắm được việc phương tiện của mình đã bị ghi nhận vi phạm thông qua hệ thống camera giám sát.
Theo quy định, nếu xe còn tồn tại quyết định xử phạt vi phạm hành chính chưa được chấp hành, trung tâm đăng kiểm sẽ không thực hiện kiểm định. Chủ xe buộc phải hoàn tất nghĩa vụ nộp phạt trước khi quay lại làm thủ tục, đồng nghĩa với việc mất thêm thời gian xếp hàng trong giai đoạn cao điểm.
Hiện nay, việc tra cứu phạt nguội đã thuận tiện hơn nhiều. Chủ xe có thể kiểm tra nhanh tình trạng vi phạm thông qua các nền tảng số chính thức trước khi đưa xe đi đăng kiểm. Đây là bước đơn giản nhưng giúp tránh được rủi ro lớn nhất khi làm thủ tục.
Tự "soi" xe trước khi đi đăng kiểm
Không ít phương tiện bị đánh trượt đăng kiểm vì những lỗi kỹ thuật nhỏ, hoàn toàn có thể khắc phục từ trước. Do đó, thay vì mang xe đi kiểm định trong tình trạng "may rủi", chủ xe nên chủ động kiểm tra hoặc bảo dưỡng trước.
Những hạng mục thường xuyên bị kiểm tra kỹ gồm hệ thống chiếu sáng, tín hiệu và an toàn cơ bản. Đèn pha, đèn phanh, đèn xi-nhan phải hoạt động ổn định, đúng màu sắc và cường độ chiếu sáng. Còi, dây an toàn, cần gạt mưa cũng là những chi tiết bắt buộc phải đảm bảo chức năng.
Lốp xe là yếu tố khác dễ bị bỏ qua. Độ mòn vượt giới hạn, áp suất không đạt yêu cầu hoặc sử dụng lốp sai kích thước so với thông số kỹ thuật đều có thể khiến xe không đạt kiểm định. Với xe đã sử dụng lâu năm, việc kiểm tra tổng thể hệ thống treo và phanh cũng rất cần thiết.
Đối với các xe đã vận hành nhiều năm, tiêu chuẩn khí thải thường là lý do chính khiến xe không đạt đăng kiểm. Động cơ hao mòn, hệ thống phun nhiên liệu và xả xuống cấp khiến lượng khí thải vượt ngưỡng cho phép.
Trước kỳ đăng kiểm, việc thay dầu động cơ, vệ sinh kim phun, kiểm tra hệ thống xả hoặc lọc gió có thể giúp cải thiện đáng kể chỉ số khí thải. Đây là những hạng mục không quá tốn kém nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt.
Ngoài ra, các xe đã lắp thêm phụ kiện hoặc thay đổi kết cấu so với thiết kế ban đầu cũng cần lưu ý. Những chi tiết độ thêm như đèn trợ sáng, cản trước - sau, giá nóc hay thay đổi kích thước bánh xe có thể khiến xe không phù hợp hồ sơ kỹ thuật, dẫn đến bị yêu cầu tháo bỏ trước khi kiểm định lại.
Nắm rõ chu kỳ và thời hạn kiểm định của xe
Một sai sót khác khiến nhiều chủ xe rơi vào thế bị động là không nắm rõ chu kỳ đăng kiểm của phương tiện. Chu kỳ này không cố định cho mọi xe mà thay đổi tùy theo loại hình sử dụng và tuổi đời.
Xe con không kinh doanh vận tải thường có chu kỳ dài hơn so với xe chạy dịch vụ. Xe mới cũng được áp dụng thời hạn kiểm định dài hơn xe đã sử dụng nhiều năm. Hiện nay, quy định về chu kỳ kiểm định vẫn đang được áp dụng theo Thông tư 47/2024/TT-BGTVT.
Việc chủ động kiểm tra thời hạn đăng kiểm giúp chủ xe sắp xếp thời gian hợp lý, tránh để xe hết hạn trong lúc nhu cầu đăng kiểm tăng cao vào cuối năm.
Chuẩn bị giấy tờ, phí đăng kiểm
Từ năm 2026, thủ tục đăng kiểm ô tô có thêm điểm mới liên quan đến giấy tờ. Theo Thông tư 71/2025/TT-BXD, phạm vi giấy tờ đăng ký xe hợp lệ đã được mở rộng theo hướng số hóa và đơn giản hóa.
Cụ thể, ngoài bản chính giấy đăng ký xe, cơ quan đăng kiểm chấp nhận bản sao có chứng thực, bản sao điện tử được chứng thực hoặc giấy đăng ký xe tích hợp trên ứng dụng VNeID đối với tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trở lên.
Tuy nhiên, trong trường hợp dữ liệu điện tử chưa được kết nối hoặc gặp sự cố, chủ xe vẫn cần xuất trình giấy tờ bản giấy hoặc giấy hẹn cấp đăng ký xe. Do đó, việc chuẩn bị song song cả bản cứng và bản điện tử vẫn là lựa chọn an toàn trong giai đoạn đầu áp dụng.
Bên cạnh giấy tờ, chủ xe cũng cần chuẩn bị đầy đủ lệ phí đăng kiểm và phí cấp giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo quy định.
Đặt lịch trước để tránh cảnh xếp hàng
Nhằm giảm áp lực cho các trung tâm đăng kiểm, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã triển khai hệ thống đặt lịch đăng kiểm trực tuyến. Thông qua ứng dụng TTDK hoặc website chính thức, chủ xe có thể lựa chọn trung tâm, ngày và khung giờ phù hợp.
Việc đặt lịch trước giúp người dân chủ động thời gian, hạn chế phải xếp hàng chờ đợi, đặc biệt trong những tuần cao điểm cận Tết. Đây được xem là giải pháp hiệu quả để phân bổ lượng xe đồng đều hơn giữa các trung tâm đăng kiểm.
