Bộ Công Thương đang tổ chức lấy ý kiến cho dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số nội dung của Nghị định về kinh doanh xăng dầu.
Xem xét bình ổn giá khi thị trường biến động mạnh
Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là quy định liên quan đến cơ chế điều tiết giá xăng dầu, áp dụng cho các mặt hàng như xăng, xăng sinh học và dầu diesel. Theo nội dung đề xuất, việc theo dõi và đánh giá để phục vụ công tác bình ổn sẽ dựa trên mức giá bán lẻ do các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu công bố trên thị trường.
Quá trình đánh giá biến động giá được xây dựng dựa trên cơ cấu tiêu thụ của các chủng loại xăng và dầu diesel từ một số doanh nghiệp đầu mối có vai trò đại diện. Nhóm doanh nghiệp này có tổng sản lượng tiêu thụ chiếm hơn 70% lượng xăng dầu tiêu thụ trên phạm vi cả nước, qua đó phản ánh tương đối đầy đủ xu hướng biến động của thị trường.
Dự thảo Thông tư cũng nêu rõ trường hợp cần áp dụng biện pháp bình ổn đối với giá xăng dầu. Theo đó, việc can thiệp sẽ được xem xét khi giá bán lẻ trong nước có diễn biến bất thường, tăng liên tục trong vòng một tháng với biên độ lớn và tổng mức tăng từ 20% trở lên, có khả năng gây ảnh hưởng tiêu cực đến ổn định kinh tế vĩ mô, mục tiêu kiểm soát lạm phát cũng như đời sống của người dân.
Trong tình huống này, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan để thu thập và phân tích nhiều yếu tố của thị trường, bao gồm tình hình cung - cầu, biến động giá xăng dầu thế giới, các thành phần cấu thành giá cơ sở, giá bán lẻ trong nước, lượng tồn kho, nhu cầu tiêu dùng, cùng với hoạt động sản xuất và nhập khẩu trong từng giai đoạn.
Trên cơ sở các dữ liệu và đánh giá thu thập được, cơ quan quản lý sẽ xem xét mức độ tác động đối với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống người dân, từ đó xây dựng báo cáo đề xuất phương án bình ổn giá. Báo cáo này sẽ được gửi Bộ Tài chính tổng hợp và trình Chính phủ xem xét, quyết định chủ trương điều hành giá.
Dự thảo cũng nhấn mạnh việc triển khai các biện pháp bình ổn phải tuân thủ quy định của Luật Giá, các nghị quyết của Chính phủ về điều hành giá cũng như những quy định pháp luật liên quan. Sau khi Chính phủ ban hành chủ trương, Bộ Công Thương sẽ tổ chức thực hiện và hướng dẫn UBND các tỉnh, thành phố triển khai trên thực tế.
Dự thảo cũng đề cập cơ chế điều hành giá xăng dầu trong các tình huống đặc biệt. Theo đó, khi cơ quan có thẩm quyền công bố tình trạng khẩn cấp, xảy ra sự cố, thảm họa, thiên tai hoặc dịch bệnh, dẫn đến mặt bằng giá bán lẻ xăng dầu trên thị trường biến động mạnh, Bộ Công Thương sẽ chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan để triển khai các biện pháp bình ổn giá theo quy định.
Doanh nghiệp được tự công bố giá bán lẻ
Bên cạnh đó, dự thảo quy định các thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối và thương nhân bán lẻ xăng dầu phải đăng ký tài khoản để kết nối dữ liệu với Bộ Công Thương.
Thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối có trách nhiệm công bố cũng như điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu trong hệ thống phân phối của mình (đối với dầu mazut áp dụng giá bán buôn), đồng thời thực hiện kê khai giá và gửi thông tin về Bộ Công Thương.
Đối với các thương nhân bán lẻ không thuộc hệ thống phân phối của doanh nghiệp đầu mối hoặc thương nhân phân phối, việc công bố và điều chỉnh giá bán lẻ sẽ được thực hiện trực tiếp tại cửa hàng. Các đơn vị này cũng phải kê khai giá bán lẻ và gửi báo cáo về UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan được phân cấp quản lý tại địa phương nơi đặt cửa hàng.
