Nhưng trong kỷ nguyên mới, khi Hà Nội đang vươn tới tầm vóc của một đô thị thông minh, hiện đại, nông nghiệp không còn chỉ là câu chuyện của những thửa ruộng ven đô, mà đã trở thành một thành phần cốt yếu của hệ sinh thái đô thị bền vững. Đó là hành trình từ những mảnh vườn tự cung tự cấp bước sang một nền nông nghiệp công nghệ cao, nơi những giá trị xanh được vun đắp giữa lòng phố thị nhộn nhịp.
Ngay từ những ngày đầu quy hoạch mở rộng Thủ đô, giữa áp lực của quá trình đô thị hóa mạnh mẽ, các nhà hoạch định chiến lược đã sớm nhận ra: Sức mạnh của một siêu đô thị không chỉ nằm ở những tòa nhà chọc trời, mà còn nằm ở khả năng tự cân bằng và bảo tồn không gian sinh thái. Một lời gọi từ thực tiễn đã vang lên, kêu gọi những người nông dân Thủ đô từ những cách làm truyền thống bước sang một tư duy mới: nông nghiệp trong lòng phố, nông nghiệp phục vụ đô thị. Từ lời gọi ấy, một cách nghĩ mới dần hình thành: từ nông nghiệp sản xuất hàng hóa thuần túy sang nông nghiệp đa giá trị, nơi mỗi mét vuông đất không chỉ cho ra nông sản mà còn cung ứng dịch vụ, trải nghiệm và bảo vệ môi trường.
Nông nghiệp đô thị Hà Nội ra đời không phải là sự níu kéo quá khứ mà là một triết lý phát triển hiện đại đã được thể chế hóa trong Luật Thủ đô và đặc biệt là Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 18/03/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Đây là văn bản mang tính lịch sử, mở ra hành lang pháp lý khai phóng các nguồn lực để thành phố cùng nhau sống tốt hơn, cùng nhau giải quyết bài toán an ninh lương thực tại chỗ và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Nhìn lại hành trình ấy, chúng ta thấy những bước chuyển mình bền bỉ qua các con số cụ thể: tỷ trọng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao hiện đã chiếm trên 42% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp toàn thành phố trong bối cảnh hiện nay. Chính sự chuyển mình đó đã hun đúc nên một diện mạo mới cho nông thôn mới Thủ đô, một diện mạo mang tính thời đại nhưng vẫn đậm đà cốt cách của vùng đất ngàn năm văn hiến.
Trong giai đoạn hiện nay, chúng ta đang được chứng kiến một cuộc đại thay đổi trên những "cánh đồng trong phố". Chuyển đổi số đã trở thành linh hồn cho sự bứt phá này. Những người nông dân Hà Nội hôm nay đang từng bước trở thành những "nông dân số" tự tin và tri thức. Với hơn 315 mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đang vận hành hiệu quả tính đến đầu năm hiện nay, họ điều khiển hệ thống tưới tiêu tự động qua màn hình cảm biến, theo dõi sức khỏe cây trồng bằng trí tuệ nhân tạo và đưa nông sản lên các sàn giao dịch xuyên biên giới với đầy đủ mã định danh. Khi dữ liệu trở thành "đất mới", nông nghiệp đô thị Hà Nội đã thoát khỏi sự manh mún để bước vào chuỗi giá trị toàn cầu. Sự kết nối chặt chẽ giữa Nhà nước, Nhà khoa học, doanh nghiệp và các Hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới đã hình thành nên những vành đai xanh bền vững, nơi nông sản không chỉ sạch mà còn mang theo hàm lượng tri thức cao.
Tuy nhiên, để vấn đề trở nên sâu sắc hơn, chúng ta cần nhìn nhận khách quan về những thách thức còn hiện hữu. Tại sao quỹ đất nông nghiệp vẫn đang bị thu hẹp khi diện tích đất sản xuất nông nghiệp của thành phố hiện còn khoảng 185.000 ha và vẫn đang chịu áp lực lớn từ quá trình đô thị hóa nhanh chóng? Tại sao nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn chưa thực sự mặn mà với những trang trại đô thị? Để giải quyết gốc rễ vấn đề, thực hiện đúng tinh thần Nghị quyết của Bộ Chính trị ban hành ngày 18/03/2026, thành phố đã và đang tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, cụ thể hóa mục tiêu đạt giá trị sản xuất bình quân trên một héc ta đất nông nghiệp đạt trên 380 triệu đồng/năm. Thành phố ưu tiên các chính sách về "tín dụng xanh" và hỗ trợ công nghệ sinh học, việc đào tạo và thu hút đội ngũ trí thức trẻ về khởi nghiệp nông nghiệp đô thị, kết hợp giữa tư duy kinh doanh toàn cầu với tinh thần yêu thiên nhiên là yếu tố then chốt để giữ vững màu xanh Thủ đô.
Nhìn về phía trước, phong trào nông nghiệp đô thị Hà Nội không thể đi theo lối cũ. Đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với khát vọng xây dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ, hiện đại và bền vững. Trong hành trình đó, nông nghiệp đô thị không chỉ là một thành phần kinh tế mà là một lực lượng tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo hướng hiệu quả và bền vững hơn. Muốn đi xa, chúng ta phải thay đổi không chỉ cách làm mà phải thay đổi cả cách nghĩ. Trước hết là số hóa, nông nghiệp đô thị thế hệ mới hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP, hiện Hà Nội đã vươn lên dẫn đầu cả nước với 3.463 sản phẩm được công nhận tính đến giai đoạn hiện nay và đang tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong quý đầu năm. Tất cả các sản phẩm này đang được số hóa dữ liệu để nâng cao năng suất, minh bạch thông tin và kết nối thị trường toàn cầu.
Thứ hai là xanh hóa, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu không còn là lựa chọn mà là điều kiện để tồn tại. Nông nghiệp xanh chính là cách để tổ chức nông nghiệp sinh thái ở quy mô đô thị lớn, bảo vệ môi trường và nâng cao giá trị sản phẩm. Thứ ba là tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, hướng đến việc nâng cao tỷ lệ nông sản qua chế biến sâu đạt ít nhất 35% trong những năm gần đây, không còn chỉ bán nông sản thô, các chủ thể nông nghiệp đô thị phải tham gia vào chế biến, bảo quản và thương mại từ cánh đồng đến bàn ăn, và xa hơn là đến những thị trường khó tính nhất trên thế giới. Khi đó, mỗi sản phẩm nông nghiệp Thủ đô không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn mang theo thương hiệu quốc gia và bản sắc riêng biệt của Hà Nội.
Và sau cùng, nông nghiệp đô thị vẫn phải giữ vai trò cốt lõi của mình là cột sống của nông thôn ven đô, nơi gắn kết cộng đồng, gìn giữ bản sắc văn hóa và nâng đỡ đời sống của người dân. Thủ đô phấn đấu giữ vững tỷ lệ che phủ xanh và phát triển ổn định các vùng nông nghiệp chuyên canh quy mô lớn tại khu vực Đông Anh, khu vực Gia Lâm, khu vực Mê Linh, khu vực Hoài Đức, nơi người nông dân không chỉ sản xuất mà còn được bảo đảm sinh kế, được chia sẻ lợi ích và để cùng nhau phát triển. Để mỗi làng quê Việt Nam, mỗi góc vườn giữa lòng Hà Nội không chỉ là nơi để ở mà là nơi đáng sống, đáng tự hào và đầy cơ hội cho thế hệ tương lai. Từ giai đoạn hiện nay đến những năm tiếp theo, hành trình phía trước còn dài, nhưng những hướng đi đã rõ. Khi hợp tác trở thành sức mạnh thì tương lai của nông nghiệp Thủ đô sẽ không chỉ là phát triển mà là phát triển bền vững và thịnh vượng.
Khu vực nông nghiệp đô thị phấn đấu trở thành lực lượng nòng cốt trong tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị và hướng tới hình thành một nền kinh tế nông nghiệp hiện đại, xanh và hội nhập. Một thông điệp đã được gửi đi, không chỉ là lời chúc mừng mà là sự gửi gắm niềm tin và kỳ vọng vào chặng đường phía trước. Khi hàng triệu người nông dân biết nắm tay nhau trong tinh thần hợp tác, khi hàng chục nghìn mô hình nông nghiệp cùng chung một khát vọng đổi mới thì sức mạnh ấy sẽ góp phần tạo nên một nền nông nghiệp hùng cường và một nông thôn thịnh vượng đúng như tinh thần của Nghị quyết số 02-NQ/TW đã đề ra.
Nhìn lại 80 năm kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi điền chủ và nông gia Việt Nam ngày 11/04/1946 nhằm đặt nền móng phát triển kinh tế hợp tác và khuyến khích phát triển nông nghiệp ở những giai đoạn đầu của nhà nước non trẻ. Giờ đây nhìn vào tương lai của nông nghiệp Thủ đô trong kỷ nguyên mới, chúng ta thấy một chặng đường đủ dài để khẳng định một điều: nông nghiệp đô thị không phải là ký ức của quá khứ mà là một mô hình kinh tế xã hội có giá trị bền vững đang được làm mới từng ngày để phù hợp với yêu cầu của thời đại mới. Những thành tựu không tự nhiên mà có, chặng đường phía trước đòi hỏi sự đổi mới thực chất hơn, tư duy mạnh mẽ hơn và liên kết chặt chẽ hơn để mỗi mô hình không chỉ tồn tại mà thực sự trở thành một lực lượng kinh tế có trọng lượng trong nền kinh tế quốc dân. Với nền tảng văn hiến lâu đời và định hướng chiến lược nhất quán, nông nghiệp đô thị Hà Nội đang đứng trước một cơ hội lớn để góp phần xây dựng một nền nông nghiệp sinh thái, một nông thôn hiện đại và một thế hệ nông dân mới, tự tin, tri thức và giàu khát vọng.
Chặng đường tiếp theo là hành trình của đổi mới, hội nhập và bứt phá. Và trong hành trình đó, nông nghiệp đô thị sẽ tiếp tục là nền tảng, là động lực và là tương lai xanh của Thủ đô Hà Nội. Tinh thần ấy vẫn luôn vẹn nguyên giá trị từ lời huấn thị năm 1946 của Bác, dẫn dắt nông nghiệp Việt Nam khẳng định vị thế và bản sắc trên trường quốc tế, góp phần xây dựng một đất nước giàu mạnh từ chính gốc rễ văn minh và hiện đại của nền nông nghiệp Thủ đô ngàn năm văn hiến.
