Định vị thương hiệu Việt trong kỷ nguyên số: Đi lên từ năng lực thực chất và niềm tin thị trường

Trong bối cảnh làn sóng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định hình toàn bộ nền kinh tế toàn cầu, việc xây dựng thương hiệu không còn dừng lại ở câu chuyện quảng bá bề nổi mà đã trở thành yếu tố sống còn quyết định năng lực cạnh tranh của quốc gia và doanh nghiệp. Diễn đàn “Chiến lược thương hiệu và Cạnh tranh” diễn ra tại Hà Nội mới đây đã trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý khi thẳng thắn mổ xẻ những nút thắt cốt lõi, từ nghịch lý "Thương hiệu quốc gia định giá cao nhưng doanh nghiệp nội địa vẫn loay hoay trong bẫy gia công", đến chiến lược dịch chuyển sang làm chủ công nghệ lõi để xây dựng niềm tin thị trường bền vững.

Khi niềm tin trở thành "Tài sản bản vị" của doanh nghiệp

Mở đầu diễn đàn, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh (BCSI), đã đưa ra một góc nhìn sâu sắc từ kinh tế học thể chế khi định nghĩa lại bản chất của thương hiệu trong kỷ nguyên mới. Ông khẳng định nền tảng vững chắc nhất của một thương hiệu mạnh chính là hai chữ "niềm tin". Theo ông, niềm tin không chỉ đơn thuần là sự yêu thích cảm tính của người tiêu dùng, mà là một loại tài sản vô hình tạo ra giá trị kinh tế khổng lồ. Trong một thế giới đầy biến động và rủi ro, thương hiệu chính là tấm hộ chiếu giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí giao dịch, thu hút các nguồn lực chất lượng cao và tạo ra sự khác biệt vượt trội.

2aobor0tbscatbf8swhtx3knxwtlmktma9pncfja-1790264382.jpg

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng niềm tin không tự nhiên sinh ra từ các chiến dịch truyền thông hào nhoáng, mà phải là kết quả của một quá trình tích lũy bền bỉ, được bảo chứng bằng năng lực thực chất và trách nhiệm của doanh nghiệp đối với cộng đồng.

Giải mã nghịch lý: Thương hiệu quốc gia tỷ đô và cái bẫy "Gia công" hạ nguồn

Bổ sung cho góc nhìn này, TS. Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, đã phân tích sâu về mối quan hệ biện chứng giữa đổi mới sáng tạo, năng lực công nghệ và giá trị thặng dư của thương hiệu. Ông thẳng thắn chỉ ra một nghịch lý đáng suy ngẫm trong bức tranh kinh tế Việt Nam hiện nay. Trong khi giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam liên tục thăng hạng mạnh mẽ, đạt mức định giá lên tới 507 tỷ USD, thì quy mô và giá trị thương hiệu của các doanh nghiệp nội địa nhìn chung vẫn còn rất khiêm tốn. Nguyên nhân cốt lõi là do phần lớn doanh nghiệp Việt vẫn đang đứng ở phân khúc hạ nguồn của chuỗi giá trị toàn cầu, nặng về gia công, lắp ráp và phụ thuộc lớn vào dòng vốn cũng như công nghệ ngoại sinh. Theo TS. Trần Lê Hồng, để phá vỡ thế độc quyền của các tập đoàn đa quốc gia và nâng cao biên lợi nhuận, doanh nghiệp Việt không có con đường nào khác ngoài việc coi đổi mới sáng tạo và công nghệ lõi là "nguyên liệu thô" để chế biến ra những sản phẩm có tính ổn định cao và độc đáo.

"Vũ khí" R&D: Lối thoát cho bài toán ly hương lợi thế nhân công giá rẻ

Ở góc độ thực tế quản trị và vận hành doanh nghiệp, ông Lê Tùng, Giám đốc Chiến lược Tập đoàn Sunhouse, đã mang đến diễn đàn những bài học xương máu từ thực tiễn thương trường. Ông cho rằng lợi thế cạnh tranh dựa trên nhân công giá rẻ và tài nguyên thô của Việt Nam đang dần biến mất. Để tồn tại và vươn ra biển lớn, Sunhouse cũng như các doanh nghiệp nội địa khác bắt buộc phải chuyển dịch trọng tâm đầu tư sang nghiên cứu và phát triển (R&D). Doanh nghiệp không thể mãi đi mua công nghệ hay làm gia công cho thương hiệu khác, mà phải chủ động làm chủ quy trình sản xuất, tối ưu hóa chuỗi cung ứng bằng công nghệ số và AI. Việc đầu tư vào công nghệ không chỉ giúp hạ giá thành, nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn là cách duy nhất để tạo ra một "màng lọc an toàn", bảo vệ uy tín của thương hiệu trước những khủng hoảng truyền thông hay sự cạnh tranh khốc liệt của hàng hóa giá rẻ từ nước ngoài.

Kiến tạo hệ sinh thái đồng bộ: Từ bản sắc bản địa đến khát vọng toàn cầu

Không chỉ dừng lại ở bài toán công nghệ, diễn đàn còn mở rộng không gian thảo luận sang tầm nhìn chiến lược về một hệ sinh thái thương hiệu đồng bộ. PGS.TS. Nguyễn Quốc Thịnh, Chủ tịch Hội đồng khoa học BCSI, nhận định rằng một thương hiệu doanh nghiệp độc lập sẽ rất khó đứng vững nếu tách rời khỏi bối cảnh chung của thương hiệu địa phương và thương hiệu ngành hàng. Sự gắn kết chặt chẽ giữa bản sắc văn hóa bản địa, trải nghiệm thực tế của khách hàng và các giá trị nhân văn như kinh doanh trung thực, tuân thủ pháp luật, bảo vệ môi trường chính là chìa khóa để kiến tạo sức mạnh cộng hưởng. Mỗi sản phẩm khi ra thị trường không chỉ đại diện cho một thương hiệu cụ thể, mà còn mang theo uy tín và niềm tự hào của một quốc gia.

Diễn đàn khép lại với sự đồng thuận cao từ các nhà quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp về một thông điệp mạnh mẽ: Đã đến lúc doanh nghiệp Việt phải dũng cảm từ bỏ tư duy ngắn hạn, chuyển từ mục tiêu "được biết đến" sang "được tin cậy". Hành trình định vị lại thương hiệu Việt trong kỷ nguyên số tuy còn nhiều thách thức, nhưng với bệ đỡ từ các chính sách vĩ mô và sự chuyển mình quyết liệt trong tư duy công nghệ của chính các doanh nghiệp, chúng ta hoàn toàn có quyền kỳ vọng vào một thế hệ thương hiệu Việt lớn mạnh, đi lên bằng năng lực thực chất và khẳng định vị thế vững chắc trên trường quốc tế.