Những bi kịch lặp lại và bài học đắt giá
Một sự việc thương tâm xảy ra tại Nghệ An khi một bé gái hơn 2 tuổi không qua khỏi sau nhiều giờ bị bỏ quên trong ô tô vào sáng 16/4. Thông tin này nhanh chóng gây chấn động và khiến nhiều người không khỏi xót xa. Đây không phải là trường hợp cá biệt, mà là một trong nhiều bi kịch tương tự từng xảy ra trước đó tại Việt Nam.
Trước đó, vào ngày 29/5/2024, một bé trai 5 tuổi đã tử vong sau khi bị bỏ quên trên xe đưa đón của một trường mầm non ở Thái Bình. Xa hơn, ngày 6/8/2019, một bé trai 6 tuổi cũng gặp kết cục tương tự khi bị bỏ lại trên xe của một trường quốc tế tại Hà Nội. Những vụ việc này từng gây chấn động xã hội và đặt ra nhiều câu hỏi về trách nhiệm cũng như các biện pháp an toàn.
Điểm chung của các vụ việc là đều xuất phát từ sự bất cẩn, chủ quan của người lớn - dù là phụ huynh hay tài xế. Chỉ một khoảnh khắc lơ là, hậu quả để lại là không thể cứu vãn.
Tại Việt Nam hiện nay, ô tô cá nhân ngày càng phổ biến, nhất là trong các gia đình trẻ. Các chuyên gia nhận định việc phòng tránh những tai nạn kiểu này cần được nhìn nhận như một vấn đề an toàn cấp thiết. Không thể chỉ dựa vào sự cẩn trọng cá nhân, mà cần có sự kết hợp giữa thay đổi thói quen và ứng dụng công nghệ để hạn chế rủi ro.
Thói quen kiểm tra xe trước khi rời đi - "tuyến phòng thủ" quan trọng nhất
Theo nhiều chuyên gia, yếu tố con người vẫn là chìa khóa quyết định trong việc ngăn chặn những tai nạn kiểu này. Một giáo viên dạy lái xe tại Long Biên (Hà Nội) cho rằng, chỉ một giây mất tập trung cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Vì vậy, việc hình thành những thói quen kiểm tra xe mang tính bắt buộc là điều cần thiết, đặc biệt với các phụ huynh thường xuyên chở trẻ nhỏ. Một trong những cách đơn giản nhưng hiệu quả là đặt các vật dụng quan trọng như túi xách, điện thoại hoặc laptop ở hàng ghế sau. Điều này buộc người lái phải mở cửa sau khi rời xe, qua đó giảm nguy cơ bỏ quên trẻ.
Ngoài ra, người lái nên xây dựng phản xạ kiểm tra toàn bộ khoang xe trước khi khóa cửa. Hành động quay lại nhìn hàng ghế sau hoặc mở cửa kiểm tra tuy nhỏ nhưng có thể đóng vai trò quyết định.
Một số phụ huynh còn sử dụng cách đặt báo thức trên điện thoại trùng với thời điểm dự kiến đến nơi, nhằm nhắc nhở bản thân kiểm tra xe. Những biện pháp tưởng chừng đơn giản này lại có thể trở thành "lá chắn" quan trọng bảo vệ trẻ nhỏ.
Công nghệ hỗ trợ: Giải pháp cần thiết nhưng không thay thế được con người
Bên cạnh ý thức cá nhân, công nghệ đang ngày càng đóng vai trò hỗ trợ trong việc giảm thiểu rủi ro. Theo National Safety Council (Hiệp hội An toàn Quốc gia Hoa Kỳ), mỗi năm tại Mỹ có khoảng 38 - 40 trẻ em tử vong do sốc nhiệt sau khi bị bỏ quên trong ô tô, trong đó hơn một nửa là do người lớn vô tình quên.
Trước thực trạng này, nhiều hãng xe đã tích hợp hệ thống cảnh báo hành khách hàng ghế sau (ROA) nhằm nhắc nhở người lái. Ở cấp độ cơ bản, hệ thống sẽ hiển thị thông báo trên màn hình và phát âm thanh cảnh báo sau khi xe dừng và tắt máy, nếu trước đó cửa sau từng được mở.
Tính năng này hiện đã xuất hiện trên nhiều mẫu xe phổ biến tại Việt Nam như Hyundai Santa Fe, Honda CR-V, Ford Everest hay Toyota Corolla Cross.
Ở cấp độ nâng cao, các hệ thống sử dụng cảm biến siêu âm hoặc radar để phát hiện chuyển động trong xe sau khi đã khóa cửa. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, xe sẽ tự động bật đèn cảnh báo, phát còi và thậm chí gửi thông báo đến điện thoại của chủ xe.
Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng công nghệ không phải là "tấm khiên tuyệt đối". Hệ thống điện tử có thể gặp lỗi hoặc bị người dùng vô hiệu hóa. Do đó, chúng chỉ nên được xem là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn sự cẩn trọng của con người.
Cuối cùng, điều quan trọng nhất vẫn là trách nhiệm và ý thức của người lớn. Khi mỗi người lái xe coi việc kiểm tra hàng ghế sau là một thói quen không thể bỏ qua, nguy cơ xảy ra những bi kịch tương tự mới có thể được giảm thiểu.
