Xu hướng chuyển dịch trong nhu cầu sử dụng ô tô tại Việt Nam, cùng sự phát triển của các dòng xe điện, đang khiến khoảng cách giữa xe số tự động và số sàn ngày càng rõ rệt. Các mẫu xe dùng hộp số tự động ngày càng chiếm ưu thế, trong khi xe số sàn dần bị thu hẹp lựa chọn, thậm chí nhiều hãng đã loại bỏ hoàn toàn phiên bản số sàn khỏi danh mục sản phẩm.
Dù mang lại trải nghiệm lái nhẹ nhàng và tiện lợi hơn, xe số tự động vẫn tiềm ẩn rủi ro mất an toàn, nhất là với những người mới cầm lái hoặc tài xế quen sử dụng xe số sàn trước đó. Không ít vụ tai nạn đã xảy ra do người điều khiển nhầm lẫn giữa bàn đạp ga và phanh.
Trên thực tế, tình trạng đạp nhầm bàn đạp thường gặp ở người lái thiếu kinh nghiệm xử lý tình huống, đặc biệt khi gặp tình huống bất ngờ dễ dẫn đến lúng túng. Ngoài yếu tố kỹ năng, một số lỗi cơ bản như chưa điều chỉnh tư thế ngồi phù hợp, đặt chân sai vị trí hoặc sử dụng giày dép không thuận tiện khi lái xe cũng có thể góp phần gây ra sự cố.
Dưới đây là một số mẹo nhỏ nhưng rất hữu ích, giúp người mới lái xe số tự động hạn chế nguy cơ nhầm chân ga và chân phanh:
Luôn giữ gót chân làm điểm tựa khi thao tác bàn đạp
Một số tài xế khi chuyển từ ga sang phanh thường nhấc hẳn bàn chân khỏi sàn xe rồi đặt lại vào bàn đạp khác. Thói quen này dễ khiến người lái đặt sai vị trí chân, đặc biệt khi phải xử lý tình huống gấp.
Cách an toàn hơn là luôn giữ gót chân phải tì trên sàn, không nhấc toàn bộ chân khi đổi thao tác. Vị trí phù hợp nhất là đặt gót chân ngay phía dưới bàn đạp phanh để làm điểm tựa, sau đó xoay mũi chân sang hai bên khi cần chuyển giữa ga và phanh.
Khi cần giảm tốc, chỉ việc nhấn phanh; còn khi muốn tăng tốc, mũi chân xoay nhẹ sang phải để tiếp xúc với bàn đạp ga. Thói quen giữ chân gần phanh giúp phản xạ trong tình huống khẩn cấp chính xác hơn, hạn chế nguy cơ đạp nhầm sang chân ga.
-193851.jpg)
Làm quen với sự khác biệt giữa hai bàn đạp
Trên phần lớn các mẫu xe, bàn đạp phanh thường được thiết kế cao và có độ cứng lớn hơn, trong khi bàn đạp ga thấp hơn và cho cảm giác nhẹ hơn khi nhấn. Cách bố trí này giúp người lái dễ nhận biết và thao tác thuận tiện trong quá trình điều khiển xe.
Vì vậy, người mới lái nên tập cảm nhận sự khác biệt này để hình thành phản xạ đúng. Một cách đơn giản là khi xe đang dừng hẳn, cần số ở vị trí P và phanh tay đã được kích hoạt, người lái có thể thử chuyển chân qua lại giữa hai bàn đạp để quen với vị trí và độ phản hồi của từng bàn đạp. Việc luyện tập này giúp giảm nguy cơ nhầm lẫn khi tham gia giao thông thực tế.
Luôn chuyển chân sang phanh khi không cần tăng tốc
Một nguyên tắc an toàn thường được nhắc tới khi lái xe số tự động là không giữ chân trên bàn đạp ga nếu không có nhu cầu tăng tốc. Khi đã nhả ga, người lái nên đưa chân phải về vị trí bàn đạp phanh, đồng thời giữ gót chân tì trên sàn để sẵn sàng xử lý khi cần giảm tốc hoặc dừng xe.
Trong lúc di chuyển, nếu nhận thấy xe phía trước bật đèn phanh, sắp đến giao lộ, vạch qua đường cho người đi bộ hay khu vực tầm nhìn bị hạn chế, người lái nên chủ động nhả ga sớm và đặt chân sang bàn đạp phanh để chuẩn bị giảm tốc. Việc chuẩn bị trước này giúp phản ứng nhanh hơn nếu xuất hiện tình huống bất ngờ, tránh phản xạ sai khi hoảng hốt.
Điều chỉnh vị trí ngồi hợp lý
Nhiều trường hợp thao tác phanh thiếu chính xác xuất phát từ việc tư thế ngồi chưa phù hợp. Nếu ghế được chỉnh quá xa hoặc ngả nhiều về phía sau, chân người lái dễ bị duỗi thẳng, khiến gót chân không còn tì được trên sàn. Khi đó, mỗi lần phanh phải nhấc cả chân lên, làm tăng nguy cơ đặt nhầm vào bàn đạp ga.
Cách khắc phục khá đơn giản: chỉnh ghế sao cho khi đạp hết hành trình phanh, đầu gối vẫn còn hơi gập, nhờ đó gót chân luôn giữ được điểm tựa trên sàn và thao tác chuyển bàn đạp chính xác hơn.
Sử dụng giày dép thuận tiện khi lái xe
Giày dép cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng điều khiển bàn đạp. Giày cao gót, dép lỏng hoặc giày có đế dày có thể làm giảm cảm giác khi đạp ga hay phanh, thậm chí gây vướng vào bàn đạp trong một số tình huống.
Để thao tác dễ dàng và an toàn hơn, người lái nên chọn giày ôm chân, đế mỏng và không quá rộng khi điều khiển xe, giúp kiểm soát lực đạp chính xác hơn trong mọi tình huống.
