Có những nơi ta đi qua rồi quên. Nhưng cũng có những con người, chỉ cần gặp một lần, là ở lại rất lâu trong ký ức. Không phải vì họ nói điều gì lớn lao, mà vì cách họ lặng lẽ theo đuổi một điều mình tin. Với tôi, Đam Books là một miền như thế. Và ở trung tâm của miền ấy - là một con người như thế: Nguyễn Bá Nha.
Tôi biết đến Đam Books từ những lần đồng hành trong vài hoạt động nhỏ. Không phải những sự kiện rầm rộ, cũng không phải những chương trình có quy mô lớn. Nhưng chính trong những không gian giản dị ấy, tôi bắt đầu nhận ra: phía sau Đam Books không chỉ là một tổ chức, mà là một hành trình cá nhân rất rõ nét.
Một hành trình bắt đầu từ Sơn Hòa - vùng đất của nắng, của gió, và của những nhọc nhằn không dễ gọi tên. Ở đó, người ta có thể quen với việc thiếu thốn nhiều thứ. Nhưng có lẽ, điều khó nhận ra hơn cả - là sự thiếu vắng những không gian cho tri thức, cho sách, cho một đời sống tinh thần bền bỉ. Và trong bối cảnh ấy, việc một người trẻ chọn đi theo con đường xuất bản, lan tỏa văn chương - tự thân nó đã là một lựa chọn khác biệt.
Nguyễn Bá Nha không bắt đầu từ những điều thuận lợi. Nhưng anh bắt đầu từ một niềm tin rất rõ: sách không phải là thứ xa xỉ. Từ niềm tin ấy, Đam Books hình thành - không ồn ào, không nhiều tuyên ngôn, nhưng bền bỉ. Những bước đi đầu tiên chắc hẳn không dễ dàng: thiếu nguồn lực, thiếu thị trường, thiếu cả một hệ sinh thái hỗ trợ. Nhưng điều tôi nhận ra, khi nhìn vào hành trình của anh, là cách anh không đứng yên trong khó khăn: Anh đi. Anh kết nối. Anh mở rộng...
Từ một vùng núi, anh đã chủ động tìm đến những “đầu mối” của sách. Việc kết nối với Nhà xuất bản Nghệ An, Nhà xuất bản Đồng Nai, Nhà xuất bản Hội Nhà văn, Nhà xuất bản Thanh niên, Công ty Cổ phần In Thương mại Phú Yên - không chỉ là những mối quan hệ công việc, mà là những nhịp cầu đầu tiên để Đam Books bước ra khỏi giới hạn địa lý của mình. Nhưng có lẽ, điều đáng nói hơn cả là cách anh đưa văn chương về gần với cộng đồng.
Không chỉ dừng ở việc làm sách, anh đã từng tổ chức những buổi giới thiệu sách, kết nối với các nhà văn, nhà thơ tại Hà Nội - nơi mà đời sống văn học luôn sôi động. Từ những cuộc gặp gỡ ấy, một sợi dây vô hình được hình thành: giữa người viết và người đọc, giữa trung tâm và vùng xa, giữa những trang sách và những con người đang cần đến chúng.
Tôi nghĩ, không phải ai cũng có đủ kiên trì để làm điều đó. Vì kết nối - trên thực tế - là một công việc âm thầm và nhiều khi không nhìn thấy kết quả ngay.
Nhưng chính từ những kết nối ấy, Đam Books dần có thêm một cộng đồng: những người yêu sách, yêu văn chương, không chỉ trong tỉnh mà còn ở nhiều nơi khác trong cả nước. Một cộng đồng không quá đông, nhưng đủ để giữ cho ngọn lửa không tắt.
Có lần, trong một hoạt động nhỏ, tôi thấy anh nói chuyện với bạn đọc - không phải như một người tổ chức, mà như một người đồng hành. Anh không nói về thành tích. Anh nói về sách, về việc đọc, về những thay đổi rất nhỏ mà sách có thể mang lại. Cách anh nói giản dị thôi, nhưng có một điều gì đó khiến người ta tin. Và có lẽ, chính niềm tin ấy đã giúp anh đi được đến hôm nay.
Song song với Đam Books, “Thư viện Nắng Mai” - thư viện tư nhân bước sang uổi thứ 7 (Khai trương 15/5/2019) - là một phần rất đặc biệt trong hành trình của anh. Nếu Đam Books là những bước đi ra bên ngoài, thì “Nắng Mai” giống như một điểm tựa - nơi mọi thứ quay về. Một không gian không lớn, nhưng đủ để người ta ngồi xuống, mở một cuốn sách, và ở lại với chính mình.
Tôi đã từng nghĩ, giữa thời đại mà mọi thứ đều có thể số hóa, việc duy trì một thư viện vật lý là điều không dễ. Nhưng có lẽ, với anh, đó không chỉ là một mô hình - mà là một niềm tin cụ thể: rằng việc đọc cần một không gian, một sự chậm lại, một cảm giác hiện diện. Và “Thư viện Nắng Mai” - đúng như tên gọi - không rực rỡ, nhưng bền bỉ tỏa sáng theo cách riêng của nó.
Năm năm qua, từ 16/6/2021 đến 16/6/2026, không phải là một quãng đường dài nếu nhìn bằng thước đo của thời gian. Nhưng với một hành trình bắt đầu từ con số gần như bằng không, năm năm ấy là một chặng tích lũy đáng kể.
Tôi tin rằng, trong năm năm ấy, đã có những lúc rất khó khăn. Những lúc mà mọi thứ dường như không đi theo kỳ vọng. Những lúc mà việc tiếp tục hay dừng lại là một câu hỏi thực sự. Nhưng Đam Books vẫn ở đây.
Và sắp tới, vào tháng 6/2026, một dấu mốc nhỏ nhưng đầy ý nghĩa sẽ diễn ra tại Buôn Ma Thuột - Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập Công ty Cổ phần Truyền thông Đam Books. Tôi nghĩ, đó không chỉ là một sự kiện. Đó là một điểm dừng để nhìn lại. Nhìn lại những cuốn sách đã đi qua. Những con người đã gặp. Những kết nối đã được hình thành. Và cả những ước mơ - có thể chưa trọn vẹn, nhưng vẫn đang tiếp tục.
Với tôi, điều đáng quý nhất ở Nguyễn Bá Nha không nằm ở những gì anh đã làm được, mà ở cách anh đi trên con đường của mình: không vội vã, không phô trương, nhưng không dừng lại.
Trong một thời đại mà người ta dễ bị cuốn theo tốc độ, theo những giá trị đo đếm được ngay lập tức, thì việc kiên trì với sách - với văn chương - là một lựa chọn cần nhiều hơn cả đam mê. Nó cần một sự bền bỉ và cả một chút “lì” với niềm tin của mình.
Đam Books, vì thế, trong tôi không phải là một thương hiệu. Nó là một phần của một câu chuyện lớn hơn - câu chuyện về những con người chọn đi con đường không dễ, nhưng cần thiết.
Có thể, hành trình phía trước vẫn còn nhiều thử thách. Nhưng tôi tin, chừng nào còn có những người như Nguyễn Bá Nha - còn tin vào sách, còn tin vào việc kết nối con người bằng tri thức - thì những miền sáng như Đam Books vẫn sẽ tiếp tục được thắp lên không ồn ào nhưng đủ ấm. Và đôi khi, chỉ cần một ánh sáng như thế thôi, cũng đủ để bắt đầu một điều gì đó lâu dài.
