Từ ngày 1/6/2026, thị trường nhiên liệu Việt Nam sẽ bước vào một giai đoạn mới khi xăng sinh học E10 được đưa vào sử dụng rộng rãi cho các phương tiện chạy động cơ xăng. Theo Thông tư 50/2025, xăng không chì sau khi đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia sẽ phải được phối trộn thành E10 trước khi bán ra thị trường.
Như vậy, xăng khoáng truyền thống sẽ không còn được bán tại các cây xăng. Thay vào đó, người dùng ô tô, xe máy sẽ tiếp cận loại nhiên liệu có thành phần gồm 90% xăng khoáng và 10% ethanol sinh học. Đây là hướng đi đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm giảm phát thải, hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường và thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sạch hơn.
Trước thời điểm áp dụng đồng loạt trên toàn quốc, xăng E10 đã được thí điểm tại một số đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM. Đến nay, nhiều doanh nghiệp đầu mối và hệ thống bán lẻ xăng dầu đã bắt đầu phân phối E10 để thay thế xăng RON 95 ở một số điểm bán.
-114222.jpg)
Không giống loại xăng RON 95 mà phần lớn chủ xe tại Việt Nam đã quen dùng trong nhiều năm, E10 chứa ethanol nên có một số đặc tính cần lưu ý, chẳng hạn như khả năng hấp thụ hơi ẩm, mức độ bay hơi và yêu cầu tương thích với hệ thống nhiên liệu của phương tiện. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến quá trình vận hành nếu người dùng vẫn duy trì thói quen sử dụng xe như trước.
Dưới đây là 5 lưu ý quan trọng giúp người dùng hạn chế rủi ro, bảo vệ động cơ và duy trì độ bền cho phương tiện khi sử dụng xăng E10.
Không để xe "đắp chiếu" quá lâu với bình xăng E10 còn đầy
Với xăng khoáng truyền thống, nhiều người có thể đổ đầy bình rồi để xe trong thời gian dài mà ít chú ý đến chất lượng nhiên liệu còn lại trong bình. Khi chuyển sang E10, thói quen này cần được cân nhắc lại, đặc biệt với những xe ít sử dụng hoặc chỉ vận hành vào dịp cuối tuần.
Nguyên nhân nằm ở thành phần ethanol trong xăng E10. Ethanol có khả năng hút ẩm cao hơn xăng khoáng, trong khi điều kiện khí hậu tại Việt Nam thường nóng ẩm. Nếu ô tô hoặc xe máy để lâu không vận hành, hơi nước có thể tích tụ trong bình nhiên liệu. Theo thời gian, chất lượng xăng giảm, khả năng cháy kém hơn và quá trình khởi động có thể bị ảnh hưởng.
Tình trạng này dễ gặp hơn với xe để ngoài trời, xe cất trong khu vực ẩm thấp hoặc phương tiện lâu ngày không nổ máy. Khi nhiên liệu không được luân chuyển, các thành phần trong xăng có thể biến đổi, hình thành cặn hoặc khiến động cơ hoạt động kém ổn định sau thời gian dài không sử dụng.
Với xe ít đi, người dùng nên bỏ thói quen đổ đầy bình để "để dành". Thay vào đó, chỉ nên đổ lượng nhiên liệu phù hợp với nhu cầu di chuyển trong thời gian ngắn. Nếu xe phải để lâu, chủ xe nên khởi động và vận hành định kỳ để nhiên liệu lưu thông qua bơm xăng, đường ống và kim phun.
Không cố đổ xăng đầy đến sát miệng bình
Tại nhiều cây xăng, không khó để bắt gặp cảnh người dùng yêu cầu nhân viên bơm thêm sau khi cò bơm đã tự ngắt. Với xe máy, một số người còn có thói quen lắc xe, nghiêng xe để xăng xuống sâu hơn rồi tiếp tục châm đầy. Với ô tô, việc đổ thật đầy bình thường được xem là cách tiết kiệm thời gian, giảm số lần ghé trạm.
Tuy nhiên, khi sử dụng xăng E10, việc đổ quá đầy không phải lựa chọn phù hợp. Ethanol trong nhiên liệu có khả năng bay hơi và giãn nở khi gặp nhiệt độ cao. Nếu bình xăng không còn khoảng trống cần thiết, nhiên liệu có thể tạo áp suất lớn hơn trong bình hoặc tràn sang các bộ phận không được thiết kế để chứa xăng lỏng.
Trên ô tô đời mới, hệ thống thu hồi hơi xăng có vai trò kiểm soát hơi nhiên liệu, hạn chế phát thải ra môi trường. Khi người dùng liên tục đổ tràn bình, xăng có thể đi vào hệ thống này, làm giảm hiệu quả hoạt động hoặc gây hư hại theo thời gian.
Với xe máy, đổ quá đầy cũng khiến nguy cơ trào xăng tăng lên, nhất là khi dựng chân chống nghiêng hoặc để xe dưới nắng. Xăng tràn ra ngoài không chỉ gây mùi khó chịu, lãng phí nhiên liệu mà còn tiềm ẩn rủi ro mất an toàn.
Cách sử dụng phù hợp là dừng bơm khi vòi tự ngắt, không cố châm thêm để đầy sát nắp bình. Khoảng không nhỏ còn lại trong bình nhiên liệu là cần thiết để xăng có không gian giãn nở khi nhiệt độ thay đổi.
Bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu thường xuyên hơn
Xăng E10 có thể làm thay đổi cách hệ thống nhiên liệu trên xe vận hành trong giai đoạn đầu sử dụng. Thành phần ethanol có tính tẩy rửa nhất định, giúp cuốn trôi một phần cặn bẩn tồn đọng trong bình xăng, đường ống hoặc kim phun. Điều này có mặt tích cực, nhưng cũng có thể tạo ra vấn đề với những phương tiện lâu năm.
Khi cặn bẩn bị bong ra, chúng có thể đi theo dòng nhiên liệu và mắc lại ở lọc xăng. Nếu bộ lọc bị bẩn hoặc tắc, lượng xăng cấp cho động cơ không còn ổn định. Xe có thể xuất hiện hiện tượng khó nổ, hụt ga, rung giật hoặc phản ứng chậm khi tăng tốc. Những biểu hiện này đôi khi bị nhầm với lỗi bugi, kim phun hoặc chất lượng nhiên liệu tại trạm xăng.
Với xe đời mới, phần lớn hệ thống nhiên liệu đã được thiết kế để tương thích với nhiên liệu pha ethanol ở mức nhất định. Tuy nhiên, với xe cũ hoặc xe ít bảo dưỡng, vật liệu xuống cấp theo thời gian có thể nhạy hơn khi tiếp xúc với E10.
Người dùng nên chủ động kiểm tra hệ thống nhiên liệu trong các kỳ bảo dưỡng, nhất là sau giai đoạn đầu chuyển sang xăng E10. Với ô tô, cần chú ý lọc nhiên liệu, bơm xăng, đường ống, kim phun và các dấu hiệu rò rỉ. Với xe máy, việc vệ sinh bộ chế hòa khí hoặc kim phun, thay ống xăng đã lão hóa và kiểm tra lọc xăng nên được thực hiện đúng khuyến cáo.
Không mua xăng E10 về tích trữ dài ngày
Thói quen mua xăng dự trữ trong can hoặc chai nhựa vẫn tồn tại ở một số gia đình, nhất là với người dùng xe máy, máy phát điện, máy cắt cỏ hoặc thiết bị dân dụng dùng động cơ xăng. Khi giá nhiên liệu biến động hoặc nhà ở xa cây xăng, việc mua sẵn vài lít xăng để dùng dần được xem là tiện lợi. Tuy nhiên, với E10, thói quen này càng cần hạn chế.
Do ethanol có khả năng hút ẩm, xăng E10 sẽ nhạy hơn với điều kiện bảo quản. Nếu để trong can không kín, bình chứa không đạt chuẩn hoặc môi trường có độ ẩm cao, nhiên liệu có thể suy giảm chất lượng nhanh hơn. Khi đưa loại xăng này vào động cơ, quá trình đốt cháy có thể kém hiệu quả, gây khó nổ hoặc làm máy hoạt động không đều.
Ngoài chất lượng nhiên liệu, yếu tố an toàn cũng là vấn đề quan trọng. Xăng là chất dễ cháy, trong khi nhiều loại chai nhựa thông thường không được thiết kế để chứa nhiên liệu. Ethanol có thể tương tác với vật liệu chứa không phù hợp, làm biến dạng, nhiễm tạp chất hoặc tăng nguy cơ rò rỉ. Việc để xăng trong nhà, gần nguồn nhiệt, bếp nấu hoặc khu vực kín càng làm tăng nguy cơ mất an toàn.
Người dùng nên mua xăng theo nhu cầu sử dụng thực tế, tránh tích trữ dài ngày. Trường hợp bắt buộc phải dự phòng, nhiên liệu cần được chứa trong bình chuyên dụng, có nắp kín, đặt ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và nguồn lửa. Lượng xăng dự trữ cũng chỉ nên ở mức tối thiểu, dùng trong thời gian ngắn.
Không nên tiện đâu đổ đó như trước
Khi xăng E10 được phân phối rộng rãi, chất lượng bảo quản tại điểm bán trở thành yếu tố đáng chú ý hơn. Với xăng khoáng, nhiều người có thói quen gần hết bình thì ghé cây xăng thuận đường. Nhưng với nhiên liệu có ethanol, việc lựa chọn trạm xăng uy tín có thể giúp giảm rủi ro liên quan đến hơi ẩm, tạp chất hoặc nhiên liệu lưu kho quá lâu.
E10 đòi hỏi khâu bảo quản cẩn thận, do ethanol dễ hấp thụ nước. Nếu bồn chứa tại trạm không được kiểm soát tốt hoặc nhiên liệu ít được luân chuyển, chất lượng xăng có thể bị ảnh hưởng. Điều này không dễ nhận biết ngay bằng mắt thường, nhưng có thể tác động đến quá trình đốt cháy và độ bền của hệ thống nhiên liệu.
Người dùng nên ưu tiên các cây xăng thuộc hệ thống lớn, có thương hiệu rõ ràng và lượng khách ổn định. Các điểm bán có tần suất nhập, xuất nhiên liệu thường xuyên sẽ giảm nguy cơ xăng tồn lâu trong bồn. Đồng thời, hệ thống phân phối uy tín thường có quy trình kiểm soát chất lượng chặt chẽ hơn, giúp đảm bảo nhiên liệu đúng tỷ lệ pha trộn và đạt tiêu chuẩn lưu hành.
