Ít ai biết rằng, khởi đầu Ngay từ tiểu học, Duy Anh đã dành hàng giờ tại các hiệu sách cũ để tìm hiểu về lịch sử hào hùng của đất nước và các nền văn minh nhân loại, Niềm say mê ấy thôi thúc em thực hiện dự án viết cuốn sách 300 trang về địa chính trị Trung Đông.
Khi bản thảo hoàn thành, với mong muốn đảm bảo tính chính xác tuyệt đối, Duy Anh quyết định tìm kiếm ý kiến từ các chuyên gia hàng đầu. Biết được Tổng thống Timor-Leste ngài José Ramos-Horta, chủ nhân giải Nobel Hòa bình năm 1996, là một người am hiểu sâu sắc về lịch sử Trung Đông, cậu học trò lớp 9 đã đưa ra một quyết định táo bạo là tự viết email rồi gửi đến cho ngài .
Và thật bất ngờ với sự vô tiền khoáng hậu, cậu đã nhận được phản hồi sau 5 tiếng, Trong thư gửi Duy Anh, vị nguyên thủ từng đoạt giải Nobel Hoà Bình viết: “Ồ, bạn thật tuyệt vời! Bạn chỉ mới 13 tuổi? Thật không thể tin được. Tôi thật sự rất ấn tượng! Chỉ cần thông qua các tiêu đề chương của dự án cuốn sách của bạn, tôi và mọi người có thể thấy bạn là 1 thần đồng thực thụ như thế nào”.
Và đích thân ông, bộ ngoại giao Timor-leste và phủ tổng thống đã quyết định gửi thư mời cậu thăm chính thức và có bài diễn thuyết đến nước này từ ngày 30/3 đến 2/4 vừa qua với sự đón tiếp thân tình và với những nghi thức cao nhất dành cho 1 cá nhân, ngoài ra, cậu còn được mời dùng bữa trưa thân mật với những món ăn truyền thống thơm ngon cùng Tổng thống ngay tại canteen của phủ.
Trao đổi với phóng viên 1 số báo, Đại sứ Timor-Leste tại Việt Nam João Pereira nhận định, Thái Duy Anh (sinh tháng 11/2011, học sinh lớp 9 tại Trường Quốc tế Á Châu, TP.HCM) là một thiếu niên “thông minh, tài năng”, có kinh nghiệm trong lĩnh vực báo chí và kết nối ngoại giao. Ông cho biết rất ấn tượng về Thái Duy Anh, đồng thời nhắc tới việc em được xem là một "người bạn thân" của ông và với Tổng thống Timor-Leste, Jose Ramos-Horta.
Năm 2025 cũng đánh dấu một bước ngoặt khi bài viết đầu tiên của Duy Anh được đăng tải trên tờ Asia Times danh giá. Với văn phong tiếng Anh mạch lạc, tư duy phân tích đa chiều và sự khách quan hiếm thấy ở một người trẻ, Duy Anh nhanh chóng trở thành cây bút cộng tác quen thuộc của các ấn phẩm danh giá khu vực như Asia Sentinel, The Washington Post, Youth Press Agency, Vientiane Times, VOV, Mực Tím,...
Đặc biệt, năm nay cậu còn được chính thức đề cử cho hạng mục báo chí thuộc Giải Thưởng Louxemborg Hòa bình (Luxembourg Peace Prize) vì câu chuyện truyền cảm hứng của mình – đây là giải thưởng danh giá hằng năm được trao bởi Quỹ Hòa bình Schengen và diễn đàn hòa bình thế giới do Hoàng gia và Công tước Henri của Đại công quốc Luxembourg phê chuẩn thành lập và bắt đầu được trao thường niên từ năm 2012 tại tòa nhà quốc hội Châu Âu nhằm tôn vinh các đóng góp cho hoà bình thế giới. Được biết trước cậu, năm 2019 Thiền sư Thích Nhất Hạnh là người Việt đầu tiên được đề cử và đoạt giải này.
Ngoài ra, Trường Central Global university (Georgia) và Dunster business school switzerland (thụy sĩ) đang thảo luận và chuẩn bị trao tặng danh hiệu Tiến sĩ danh dự vì những đóng góp của cậu cho ngành báo chí, hoạt động đấu tranh và câu chuyện độc bản của cậu với Timor-Leste.
Khát vọng trở thành “Greta Thunberg hay Malala Yousafzai của người Việt” để góp phần phụng sự tổ quốc, đưa thanh niên Việt Nam ra quốc tế
Duy Anh cũng hào hứng chia sẻ kế hoạch sắp tới trong hè này là kết nối với những “đồng nghiệp xuất chúng hơn” cùng độ tuổi trên thế giới như Greta Thunberg, Malala Yousafzai, Gregory Robert Smith hay người bạn Licypriya Kangujam để trao đổi kinh nghiệm, cùng nhau thực hiện sáng kiến liên minh “Thế hệ không biên giới”, đoàn kết trí tuệ lại để xây dựng 1 trái đất tốt hơn. Cậu nguyện làm một nhà hoạt động cầu nối, đấu tranh suốt đời vì nền hòa bình khu vực cũng như phụng sự vì tổ quốc, lan tỏa tinh thần thêm niềm tin yêu sự lãnh đạo của Đảng, góp phần xây dựng tổ quốc tốt đẹp hơn và quan trọng là đưa hình ảnh thanh niên nước ta ngày càng vươn tầm thế giới hơn.
Chính vì vậy mà nhiều chính khách, bạn bè, chuyên gia, các cơ quan truyền thông và dư luận xã hội thời gian qua đều dành sự ngưỡng mộ và đánh giá cao cậu với danh xưng “Greta Thunberg hay Malala Yousafzai” của dân tộc Việt Nam, sức ảnh hưởng và tấm gương của cậu sẽ góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp cũng như ngày càng đưa thanh niên nước ta vươn ra hội nhập quốc tế mạnh mẽ sáng ngời hơn nữa.
Hoài bão Những sáng kiến "triệu đô” và nỗi niềm trăn trở đưa quốc gia non trẻ ra Thế Giới
Duy Anh ôn tồn chia sẻ rằng sau khi kết thúc chuyến thăm, cậu cảm thấy bất tiện nhận rằng đất nước xinh đẹp nhưng đang bị “cô lập và mờ nhoà” trên bản đồ thế giới vì có quá ít những đường bay đến nước này, vì vậy cậu đang ấp ủ và vận động sáng kiến mang tính đột phá về hạ tầng giao thương, đó là phá bỏ vòng vây hàng không giúp có nhiều chuyến bay thẳng đến Dili, Đó là kế hoạch thúc đẩy các hãng hàng không mở các chuyến bay thuê (charter) thẳng từ các nước trong khu vực đến Dili như từ Dili đến Hà Nội và ngược lại, để rút ngắn khoảng cách địa lý, đưa nông sản, hành khách và hình ảnh Việt Nam (và theo chiều ngược lại) đến gần hơn với người dân đảo quốc nhỏ bé này .
Ngoài ra, 1 sáng kiến chủ chốt hơn và được hoan nghênh bởi rất nhiều lãnh đạo giữa 2 nước là việc thành lập Hội hữu nghị Việt Nam - Timor-Leste đang được cậu nỗ lực thúc đẩy. Đây sẽ là nền tảng pháp lý và nhân dân bền vững để đưa quan hệ hai nước từ hữu nghị sang hợp tác sâu rộng. Duy Anh hiểu rằng, để Timor-Leste phát triển thịnh vượng, họ cần những đối tác chân thành và có tầm vóc trong khu vực như Việt Nam.
Nỗi niềm trăn trở của Duy Anh không dừng lại ở khu vực Đông Nam Á. Tầm mắt của chàng trai trẻ này đang hướng về New York – nơi đặt trụ sở của Liên Hợp Quốc. Sau chuyến đi, Cậu đặt mục tiêu sớm được tham dự và phát biểu tại Đại hội đồng, được đối thoại trực tiếp với các nguyên thủ quốc gia của các cường quốc trên toàn cầu để đem tiếng nói trẻ Việt Nam ra thế giới.
Mục tiêu tương lai
Khi được hỏi về định hướng tương lai, Duy Anh khẳng định: "em muốn kết hợp bản lĩnh của một nhà ngoại giao với tầm nhìn của một chính trị gia để tạo ra những thay đổi tích cực và nguyện suốt đời này phụng sự những điều tốt đẹp nhất cho xã hội và đất nước”, cũng như nỗ lực góp phần ngày càng có những đóng góp thiết thực cho bạn bè quốc tế vì đây là lời dặn dò mà em đã được nghe từ các bác ủy viên bộ chính trị và lãnh đạo bộ ngoại giao mà chắc chắn em trong tương lai em sẽ nỗ lực để thực hiện thành công những kế hoạch này để là niềm tự hào của các bác và dân tộc".
Cậu cũng tự đặt ra kỷ luật Với mục tiêu tiếp tục rèn luyện Tiếng Anh, thi đỗ vào Học viện Ngoại giao hoặc đi du học các trường như Harvard, Yale hay Stanford để tiếp cận những kiến thức tinh hoa, có đủ tầm nhìn và sự sáng suốt để cậu quay về phụng sự cho đất nước và giúp đỡ cho đất nước Timor-Leste như lời mà cậu đã hứa với ngài tổng thống, Cậu không ngần ngại chia sẻ về hoài bão lớn nhất đời mình: Một ngày nào đó có thể đóng góp đủ lớn cho nền hòa bình thế giới để xứng đáng với giải Nobel Hòa bình như người thầy của cậu - ngài tổng thống.
Hiện tại, Duy Anh đang chuẩn bị ra mắt cuốn sách về Trung Đông với sự hỗ trợ của Đại sứ quán Palestine tại Việt Nam, Đại sứ hữu nghị vì hòa bình TP.Hà Nội Saleem Hadmad.
Ngoài ra cuốn sách của cậu cũng được đánh giá rất cao bởi cựu bộ trưởng Bộ kỹ thuật số Đài Loan, bà Andrey Tang, trong 1 email cá nhân gửi lời nhận xét tổng quan về cuốn sách của cậu, bà viết có đoạn: “Điều truyền cảm hứng nhất là đoạn kết của cuốn sách của bạn, không hề né tránh những khó khăn của khu vực, nhưng vẫn dám hình dung ra niềm hy vọng thông qua hợp tác kinh tế, đối thoại liên tôn và tiếng nói của xã hội dân sự. Câu hỏi mở mà bạn đặt ra , về khả năng hòa bình khi cả hai bên đều cảm thấy họ đang chiến đấu vì sự tồn tại của chính mình, đã nắm bắt được cốt lõi của vấn đề một cách trung thực và đầy lòng trắc ẩn. Tôi khuyến khích bạn tiếp tục hoàn thiện bản thảo và chia sẻ quan điểm của mình. Ngay cả khi đối mặt với sự phức tạp, cách tiếp cận chu đáo và cam kết đối thoại của bạn chính là điều mà thế giới cần. Chúc bạn mọi điều tốt đẹp nhất trong sự nghiệp viết lách của mình. Tôi mong chờ được chứng kiến những ý tưởng của bạn tiếp tục phát triển và truyền cảm hứng cho người khác”.
Hành trình của cậu học trò lớp 9 là nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho bè bạn. Rõ ràng khi người trẻ dám ước mơ và hành động, họ hoàn toàn có thể tạo nên những dấu ấn toàn cầu.
