Theo quy định tại Thông tư 92/2025, từ ngày 30/6/2026, Quy chuẩn khí thải quốc gia đối với xe mô tô, xe gắn máy chính thức có hiệu lực. Đây là bước quan trọng nhằm kiểm soát lượng phát thải của hàng chục triệu phương tiện đang lưu hành tại Việt Nam.
Tuy nhiên, cần hiểu rõ rằng mốc thời gian này chủ yếu mang ý nghĩa thiết lập tiêu chuẩn kỹ thuật. Nói cách khác, đây là thời điểm các mức giới hạn khí thải được đưa ra làm cơ sở đánh giá, chứ chưa phải thời điểm triển khai kiểm định đại trà trên diện rộng.
Chính vì vậy, lo ngại về việc người dân phải đồng loạt đưa xe đi kiểm định ngay từ cuối tháng 6/2026 là chưa hoàn toàn chính xác.
Nhóm xe máy có thời gian sử dụng dưới 5 năm
Lộ trình thực hiện chính sách được xây dựng theo hướng phân loại phương tiện, thay vì áp dụng đồng loạt. Trong đó, nhóm xe máy có thời gian sử dụng dưới 5 năm gần như không chịu tác động trong giai đoạn đầu.
Theo định hướng quản lý, các phương tiện còn mới này sẽ không phải kiểm định khí thải định kỳ. Thay vào đó, cơ quan chức năng sẽ cấp chứng nhận điện tử dựa trên dữ liệu từ nhà sản xuất và hồ sơ đăng ký xe. Cách làm này vừa giảm áp lực cho hệ thống kiểm định, vừa phù hợp với thực tế khi xe mới thường vẫn đáp ứng tiêu chuẩn môi trường.
Đây cũng là nhóm chiếm tỷ trọng lớn, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, nơi nhu cầu thay mới phương tiện diễn ra nhanh chóng. Việc miễn kiểm định cho nhóm xe này góp phần tránh gây xáo trộn trong giai đoạn đầu áp dụng chính sách.
Một số phương tiện đặc thù được loại trừ
Ngoài ra, một số loại xe đặc biệt cũng không thuộc phạm vi áp dụng của quy chuẩn khí thải. Điển hình là các phương tiện phục vụ mục đích quốc phòng và an ninh.
Dù số lượng không lớn, việc quy định rõ ràng các trường hợp này giúp hoàn thiện hành lang pháp lý và hạn chế cách hiểu khác nhau trong quá trình thực thi.
Nhóm xe máy có thời gian sử dụng trên 5 năm
Nhóm phương tiện đã sử dụng trên 5 năm được xem là đối tượng trọng tâm của chính sách kiểm soát khí thải. Tuy nhiên, ngay cả với nhóm này, việc kiểm định cũng chưa diễn ra ngay từ tháng 7/2026.
Theo kế hoạch, việc triển khai sẽ được thực hiện theo hình thức “cuốn chiếu”, kết hợp phân vùng theo khu vực địa lý. Dự kiến sớm nhất phải đến năm 2027, hoạt động kiểm định thực tế mới bắt đầu được thí điểm.
Ở giai đoạn đầu, các đô thị lớn có thể ưu tiên kiểm tra những phương tiện quá cũ, chẳng hạn xe sản xuất trước năm 2008. Sau đó, phạm vi sẽ dần mở rộng sang các dòng xe đời mới hơn. Các địa phương khác cũng áp dụng cách tiếp cận tương tự, bắt đầu từ nhóm có nguy cơ phát thải cao.
Điều này đồng nghĩa với việc, ngay cả khi xe thuộc diện phải kiểm định, người dân cũng chưa cần thực hiện ngay lập tức.
-141612.jpg)
Việc triển khai theo từng giai đoạn được đánh giá là hợp lý trong bối cảnh Việt Nam hiện có hơn 70 triệu xe máy. Nếu áp dụng kiểm định đồng loạt, hệ thống hiện tại khó có thể đáp ứng kịp.
Giãn tiến độ không chỉ giúp tránh tình trạng quá tải mà còn tạo điều kiện để hoàn thiện cơ sở hạ tầng, đào tạo nhân lực và xây dựng quy trình vận hành hiệu quả.
Dù phần lớn phương tiện chưa phải kiểm định ngay, điều đó không có nghĩa người sử dụng có thể chủ quan. Khi lộ trình được triển khai đầy đủ, đặc biệt với các xe đã sử dụng lâu năm, việc đạt chuẩn khí thải sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc.
Để tránh gặp khó khăn trong tương lai, người dùng nên chủ động bảo dưỡng xe định kỳ, kiểm tra các bộ phận quan trọng như động cơ, bugi, lọc gió, đồng thời sử dụng nhiên liệu phù hợp. Việc duy trì tình trạng vận hành tốt không chỉ giúp xe đạt chuẩn khí thải mà còn kéo dài tuổi thọ phương tiện và tiết kiệm chi phí về lâu dài.
