1. Quản lý tiến độ sản xuất là gì?
Quản lý tiến độ sản xuất là quá trình lên kế hoạch, tổ chức và theo dõi các hoạt động sản xuất theo thời gian nhằm đảm bảo sản phẩm được hoàn thành đúng số lượng và đúng hạn. Đây là một phần thiết yếu trong chuỗi vận hành của doanh nghiệp, góp phần duy trì hiệu quả và đáp ứng kịp thời nhu cầu thị trường.
Tầm quan trọng của quản lý tiến độ sản xuất:
- Hạn chế tình trạng làm thêm giờ và thời gian chờ đợi không cần thiết, từ đó sử dụng nguồn lực một cách hiệu quả.
- Giảm áp lực phải hoàn thành gấp rút vào thời điểm cuối, giúp công nhân tập trung vào kỹ thuật và đảm bảo sản phẩm đạt yêu cầu.
- Đáp ứng đúng cam kết giao hàng, từ đó nâng cao sự hài lòng và lòng tin của khách hàng.
- Phát huy công suất của máy móc và nhân lực hiện có, tránh tình trạng thiếu hụt hoặc dư thừa.
2. Quy trình quản lý tiến độ sản xuất tại doanh nghiệp
Để đạt được hiệu quả trong quản lý tiến độ sản xuất, doanh nghiệp cần thiết lập một quy trình rõ ràng và có khả năng điều chỉnh linh hoạt trước những thay đổi thực tế. Dưới đây là các bước cơ bản:
- Bước 1: Xác định khối lượng công việc và thời gian giao hàng để làm rõ các yêu cầu về nguồn lực và thời hạn hoàn thành.
- Bước 2: Phân công công việc cụ thể cho từng nhóm, từng máy móc theo ca hoặc ngày, đảm bảo tránh trùng lặp hoặc lãng phí tài nguyên.
- Bước 3: Thông tin kế hoạch được chuyển đến các bộ phận tại nhà máy thông qua ERP tích hợp sản xuất hoặc các công cụ quản lý khác, đảm bảo mọi nhân sự đều nắm rõ nhiệm vụ.
- Bước 4: Thu thập dữ liệu về sản lượng hoàn thành theo thời gian thực để đối chiếu với kế hoạch ban đầu, từ đó phát hiện kịp thời các sai lệch.
- Bước 5: Điều chỉnh kế hoạch một cách linh hoạt khi gặp sự cố về máy móc, thiếu nguyên liệu hoặc thay đổi yêu cầu từ khách hàng, nhằm giữ tiến độ tổng thể không bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
3. Các phương pháp quản lý tiến độ sản xuất hiệu quả
Dưới đây là ba phương pháp phổ biến mà nhiều doanh nghiệp hiện đại đang sử dụng:
(1) Lập kế hoạch sản xuất linh hoạt
Thay vì tuân theo một lịch trình cố định, doanh nghiệp có thể áp dụng cơ chế điều chỉnh động dựa trên mức độ ưu tiên của đơn hàng và tình hình thực tế tại nhà máy. Phương pháp này thường sử dụng các công cụ như sơ đồ Gantt hoặc bảng theo dõi trực quan để giám sát đồng thời nhiều công đoạn.
(2) Áp dụng phương pháp sản xuất đúng lúc - JIT
Phương pháp sản xuất đúng lúc (JIT) tập trung vào việc sản xuất đúng loại sản phẩm, đúng số lượng và vào đúng thời điểm cần thiết. Nguyên vật liệu chỉ được nhập kho ngay trước khi sử dụng và sản phẩm chỉ hoàn thành khi có nhu cầu thực tế.
Nhờ cách tiếp cận này, doanh nghiệp có thể cắt giảm các công đoạn không cần thiết, giảm lượng tồn kho bán thành phẩm (WIP).
(3) Sử dụng phần mềm MES/ERP trong quản lý tiến độ
Cùng với sự phát triển của công nghệ, các phần mềm MES và ERP đã trở thành công cụ không thể thiếu trong quản lý tiến độ sản xuất. Trong đó.
- Hệ thống ERP trong sản xuất hỗ trợ quản lý kế hoạch tổng thể, kết nối dữ liệu giữa kho hàng và bộ phận thu mua để đảm bảo nguyên liệu luôn sẵn sàng cho từng giai đoạn sản xuất.
- MES hoạt động như một công cụ giám sát tại nhà xưởng, hỗ trợ thu thập dữ liệu trực tiếp từ máy móc để cung cấp thông tin tiến độ theo thời gian thực.
Quản lý tiến độ sản xuất hiệu quả không chỉ là việc theo dõi thời gian mà còn là sự phối hợp chặt chẽ giữa con người, thiết bị và công nghệ. Thông qua việc xây dựng quy trình hợp lý và ứng dụng các giải pháp hiện đại như MES/ERP, doanh nghiệp không chỉ đảm bảo tiến độ mà còn tạo nền tảng vững chắc để phát triển bền vững trong thời đại 4.0.
