“XOAY” là sự kiện do nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp cùng Lò Bầu Cổ Bát Tràng tổ chức, nhằm giới thiệu những giá trị văn hóa của làng nghề thông qua các hoạt động tương tác và thực hành. Thay vì chỉ tiếp cận di sản qua quan sát, người tham gia có cơ hội tìm hiểu không gian làng nghề, khám phá các công đoạn làm gốm và trực tiếp thử sức với từng bước tạo hình sản phẩm.
Chương trình được chia thành bốn chặng mang tên Xoay Mở, Xoay Thời, Xoay Nhịp và Xoay Nét, tương ứng với hành trình khám phá không gian, tìm hiểu nghề qua các trò chơi, quan sát kỹ thuật vuốt gốm của nghệ nhân và workshop thực hành. Cách tổ chức này đưa kiến thức về nghề gốm vào các hoạt động cụ thể, tạo điều kiện để người tham gia vừa tìm hiểu và vừa được tự tay trải nghiệm.
Ảnh 1. Sau khi hoàn tất thủ tục check-in, người tham gia chụp ảnh cùng backdrop của XOAY trước bắt đầu hành trình khám phá Lò Bầu Cổ. (Ảnh: BTC cung cấp)
Mở đầu chương trình, tại chặng Xoay Mở, người tham gia được nghe giới thiệu về không gian Lò Bầu Cổ - chiếc lò bầu nung gốm gần trăm năm tuổi còn sót lại duy nhất tại Bát Tràng và những câu chuyện gắn liền với nghề gốm truyền thống qua hoạt động dẫn tour. Tiếp đó, Xoay Thời sẽ đưa kiến thức về các công đoạn làm gốm vào những trò chơi tương tác thú vị theo chủ đề Ngũ Hành: Kim - Mộc - Thủy - Hỏa - Thổ. Từ đó, mỗi người chơi được thử tài phán đoán và thử thách chơi game để hiểu từng yếu tối như đất, men, củi,... có ảnh hưởng thế nào đến từng mẻ nung.
Điểm nhấn của chương trình là phần trình diễn kỹ thuật vuốt gốm của nghệ nhân trong chặng Xoay Nhịp. Sau khi quan sát nghệ nhân tạo hình sản phẩm, người tham gia trực tiếp nặn, vuốt và trang trí gốm theo ý tưởng cá nhân dưới sự hướng dẫn của đội ngũ Lò Bầu Cổ tại chặng Xoay Nét.
Chia sẻ tại sự kiện, bạn Phương Dung, một trong những người tham gia trải nghiệm từ sớm, cho biết: “Sự kiện đối với mình là một trải nghiệm thú vị. Mình chưa từng thử đi làm gốm bao giờ nên cũng khá tò mò và quyết định đăng ký tham gia. Trong đó, hoạt động nặn, vuốt gốm là thứ mình thích nhất vì nhờ đó mình được trải nghiệm thực tế và kiểm tra độ “khéo tay” của bản thân”.
Bên cạnh các hoạt động trải nghiệm, khu vực chụp ảnh với cặp chóe có kích thước lớn cũng thu hút sự chú ý của người tham gia. Theo đại diện Lò Bầu Cổ, cặp chóe được nghệ nhân Phạm Anh Đạo chế tác bằng kỹ thuật vuốt tay truyền thống. Sự hiện diện của tác phẩm góp phần giới thiệu kỹ thuật tạo hình gốm thủ công và tạo thêm điểm kết nối giữa không gian di sản với hoạt động trải nghiệm của công chúng.
Thông qua việc kết hợp tham quan, trò chơi tương tác và thực hành, sự kiện “XOAY” mang đến một cách tiếp cận nghề gốm Bát Tràng trực quan và sinh động hơn. Qua đó, chương trình góp phần mở rộng cơ hội để người trẻ tìm hiểu về kỹ thuật thủ công, không gian làng nghề và những giá trị văn hóa được lưu giữ qua nhiều thế hệ.
