Việc xăng sinh học E10 được triển khai đồng loạt từ ngày 1/6 đang thu hút sự quan tâm lớn của người sử dụng ô tô, xe máy. Loại nhiên liệu này sẽ thay thế hoàn toàn xăng khoáng truyền thống, đánh dấu bước chuyển quan trọng trên thị trường xăng dầu trong nước.
Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi này, hàng loạt thông tin trái chiều xuất hiện trên mạng xã hội. Không ít bài viết, bình luận cho rằng xăng E10 có thể khiến xe khó nổ máy, làm tắc đường ống dẫn nhiên liệu, gây hỏng kim phun hoặc ảnh hưởng đến độ bền động cơ. Một số nội dung khác còn khuyên người dùng phải pha thêm phụ gia, thậm chí "lắc xe" trước khi khởi động để tránh hiện tượng ethanol tách lớp.
Những thông tin này dễ khiến người tiêu dùng hoang mang, nhất là khi xăng E10 vẫn còn là khái niệm tương đối mới với nhiều chủ xe. Tuy vậy, theo đại diện Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, phần lớn lo ngại đang lan truyền hiện nay là thiếu cơ sở khoa học hoặc đã bị hiểu sai bản chất.
Xăng E10 có thực sự dễ hút ẩm, tách nước khi xe để lâu?
Đây là một trong những thông tin được chia sẻ khá nhiều trước thời điểm xăng E10 mở bán rộng rãi. Nhiều người lo ngại nếu phương tiện không sử dụng trong thời gian dài, ethanol trong xăng E10 sẽ hút hơi ẩm từ không khí, làm nhiên liệu bị tách nước và ảnh hưởng đến động cơ.
Theo ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, nhận định này không phù hợp với điều kiện thực tế trong bình nhiên liệu của xe. Khi xăng được chứa trong bình kín, áp suất hơi xăng bên trong thường cao hơn áp suất không khí bên ngoài. Vì vậy, hơi xăng có xu hướng thoát ra ngoài, thay vì không khí ẩm đi ngược vào trong bình.
Điều này khiến khả năng xăng E10 tự hút ẩm từ môi trường để gây tách lớp là rất khó xảy ra. Nếu nhiên liệu có lẫn nước, nguyên nhân thường liên quan đến các khâu tồn trữ, vận chuyển hoặc bảo quản không đúng cách tại kho đầu mối, bồn chứa hay cửa hàng xăng dầu.
Ông Tuấn cũng cho biết quy trình phối trộn, lưu trữ và phân phối xăng dầu hiện được các cơ quan quản lý như Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ giám sát. Bên cạnh đó, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cũng có trách nhiệm bảo đảm chất lượng nhiên liệu trong toàn bộ chuỗi cung ứng, nên người dùng nên lựa chọn các điểm bán chính thống thay vì nghe theo tin đồn chưa kiểm chứng.
Xăng E10 làm tắc đường ống, hỏng kim phun?
Một lo ngại khác là xăng E10 có thể gây tắc đường ống dẫn nhiên liệu hoặc làm hư hại kim phun. Theo các chuyên gia, cần tách bạch giữa hiện tượng có thể xảy ra trong giai đoạn đầu chuyển đổi và nguyên nhân thực sự.
Xăng E10 có đặc tính dung môi nhẹ. Với những xe đã dùng xăng khoáng trong thời gian dài, cặn bẩn có thể tích tụ trong hệ thống nhiên liệu.
Khi chuyển sang xăng E10, nhiên liệu mới có thể làm bong các mảng cặn cũ và cuốn chúng theo dòng chảy. Trong một số trường hợp, cặn này có thể gây tắc cục bộ ở đường ống hoặc kim phun.
Nếu gặp tình trạng này, chủ xe chỉ cần vệ sinh đường ống, kim phun tại các cơ sở sửa chữa. Sau khi hệ thống được làm sạch, hiện tượng tắc nghẽn hầu như sẽ không còn tái diễn ở các lần sử dụng sau.
Với xe đã vận hành lâu năm, việc kiểm tra hệ thống nhiên liệu trước khi chuyển đổi là điều nên làm. Đây không chỉ là bước chuẩn bị cho việc dùng xăng E10 mà còn giúp phát hiện sớm các chi tiết đã xuống cấp.
Dùng xăng E10 phải pha thêm phụ gia?
Một số thông tin trên mạng xã hội cho rằng người dùng cần bổ sung phụ gia để động cơ vận hành ổn định hơn khi dùng xăng E10. Thậm chí có những nội dung mang tính quảng cáo, giới thiệu sản phẩm phụ gia như giải pháp bắt buộc đi kèm loại nhiên liệu này.
Theo ông Đỗ Văn Tuấn, người dùng không nên tự ý pha thêm các loại phụ gia không rõ nguồn gốc vào nhiên liệu. Đây cũng là khuyến cáo chung của nhiều hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy và các doanh nghiệp xăng dầu lớn.
Lý do là phụ gia trôi nổi có thể không được kiểm soát về chất lượng, thành phần hoặc khả năng tương thích với hệ thống nhiên liệu. Nếu xe xảy ra sự cố sau khi sử dụng, việc xác định nguyên nhân đến từ nhiên liệu hay từ phụ gia sẽ rất khó khăn.
Xăng E10 khi được sản xuất và phân phối đúng tiêu chuẩn đã đáp ứng yêu cầu sử dụng thông thường. Vì vậy, cách an toàn nhất là đổ xăng tại các cửa hàng uy tín, không tự pha trộn thêm bất kỳ chất nào nếu không có khuyến cáo chính thức từ nhà sản xuất xe.
Cần "lắc xe" trước khi khởi động?
Thông tin "lắc xe" trước khi nổ máy là một trong những mẹo gây chú ý nhất liên quan đến xăng E10. Cách giải thích thường được đưa ra là ethanol có thể lắng xuống đáy bình hoặc tách khỏi xăng sau một thời gian xe không sử dụng.
Ông Đỗ Văn Tuấn khẳng định đây là thông tin không chính xác và không có cơ sở khoa học. Ethanol hòa tan hoàn toàn trong xăng, do đó không thể lắng xuống đáy bình như cách nhiều người hình dung. Khi nhiên liệu đạt chuẩn, người dùng không cần thực hiện thao tác đặc biệt nào trước khi khởi động xe.
Nói cách khác, việc sử dụng xăng E10 không làm thay đổi thói quen vận hành cơ bản của người dùng. Chủ xe chỉ cần đổ đúng loại nhiên liệu theo khuyến cáo, bảo dưỡng định kỳ và theo dõi tình trạng phương tiện như khi sử dụng các loại xăng trước đây.
VAMA: Đa phần xe mới đều tương thích với xăng E10
Ông Đào Công Quyết - Trưởng Tiểu ban Truyền thông của VAMA - cho biết phần lớn ô tô thế hệ mới do các hãng thành viên phân phối hiện nay đã được phát triển để phù hợp với xăng E10. Các nhà sản xuất cũng đã cập nhật hướng dẫn liên quan đến loại nhiên liệu này cho đại lý và người sử dụng.
Với những ô tô đang bán trên thị trường, các chi tiết thuộc hệ thống nhiên liệu như bình chứa, bơm xăng, kim phun, ống dẫn hay gioăng đệm đều được lựa chọn theo tiêu chí có khả năng chịu được ethanol.
Vì vậy, khi người dùng đổ xăng E10 đạt Quy chuẩn quốc gia QCVN 01:2022 của Bộ Khoa học và Công nghệ, nguy cơ ăn mòn hoặc lão hóa các chi tiết cao su không phải là vấn đề đáng lo ngại.
Tuy nhiên, VAMA lưu ý nhóm xe đời cũ cần được quan tâm kỹ hơn. Chủ phương tiện nên đưa xe tới đại lý chính hãng hoặc cơ sở bảo dưỡng uy tín để kiểm tra hệ thống nhiên liệu, qua đó được tư vấn thay thế gioăng, ống dẫn hoặc các bộ phận liên quan nếu cần trước khi sử dụng xăng E10 thường xuyên.
