Gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội xuất hiện nhiều tranh luận xoay quanh việc xe bán tải có bị hạn chế lưu thông trong khu vực nội đô Hà Nội vào ban ngày hay không. Không ít người cho rằng dòng xe này bị xem như xe tải nên sẽ bị cấm theo khung giờ quy định.
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc cách hiểu về phân loại phương tiện và quy định tải trọng chưa thống nhất, dẫn đến nhiều cách diễn giải khác nhau.
Trao đổi về vấn đề này, Đại tá Nguyễn Quang Nhật - đại diện Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) - cho biết hệ thống pháp luật hiện hành đã quy định rõ ràng cách phân loại đối với xe bán tải. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn không ít trường hợp chưa nắm đầy đủ quy định, từ đó dẫn đến việc áp dụng sai khi tham gia giao thông.
Theo cơ quan chức năng, để tránh hiểu nhầm, người dân cần dựa trên các quy định chính thức thay vì suy đoán theo cách gọi thông thường. Việc xác định xe thuộc nhóm nào có ý nghĩa quan trọng trong việc chấp hành quy định lưu thông, đặc biệt tại các đô thị lớn.
Căn cứ theo Thông tư 53/2024/TT-BGTVT ban hành ngày 15/11/2024 (hiện do Bộ Xây dựng quản lý), xe pickup (gồm cả cabin đơn và cabin kép) được chia thành hai nhóm riêng biệt.
Thứ nhất là ô tô con pickup, thuộc nhóm xe chở người đến 8 chỗ ngồi (không kể chỗ lái xe), được quy định tại Phụ lục I của Thông tư. Những phương tiện này được quản lý tương tự như ô tô con thông thường.
Thứ hai là ô tô tải pickup, thuộc nhóm ô tô tải, được quy định tại Phụ lục IV của cùng Thông tư. Đây là loại xe được xác định theo thông số kỹ thuật phục vụ vận chuyển hàng hóa và chịu các quy định quản lý như xe tải.
Theo Cục Cảnh sát giao thông, việc một chiếc bán tải được xếp vào nhóm xe con hay xe tải không phụ thuộc vào tên gọi quen thuộc mà phải dựa trên dữ liệu kỹ thuật cụ thể của phương tiện. Việc phân loại này do hệ thống đăng kiểm thực hiện, bao gồm Cục Đăng kiểm Việt Nam và các trung tâm đăng kiểm trên toàn quốc.
Sau khi kiểm tra các thông số, cơ quan đăng kiểm sẽ đưa ra kết luận chính thức và thể hiện ngay trên hồ sơ của xe. Với phương tiện mới, thông tin nằm trong Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường; còn với xe đang sử dụng, nội dung này được ghi trong Giấy chứng nhận kiểm định.
Từ đó, cơ quan chức năng khuyến cáo người sử dụng xe nên chủ động kiểm tra giấy tờ đăng kiểm để xác định chính xác phương tiện của mình thuộc nhóm nào. Khi đối chiếu, cần chú ý đến các mục như "loại phương tiện" và "khối lượng toàn bộ", bởi đây là căn cứ quan trọng để xác định xe được xếp vào dạng ô tô con pickup hay ô tô tải pickup.
Đại tá Nguyễn Quang Nhật cũng lưu ý, người dân không nên suy luận dựa trên thói quen hoặc cách gọi phổ biến, bởi điều này dễ dẫn đến hiểu sai quy định. Việc tuân thủ thông tin do cơ quan có thẩm quyền xác nhận sẽ giúp đảm bảo tham gia giao thông đúng quy định và tránh các rủi ro không đáng có.