Sau những ngày sum họp đầu năm, hành trình quay trở lại các thành phố lớn luôn là nỗi "ám ảnh" với không ít gia đình. Dòng người, dòng xe đổ dồn về cùng một hướng khiến các tuyến cửa ngõ rơi vào tình trạng quá tải, thời gian di chuyển kéo dài gấp nhiều lần so với ngày thường.
Để hành trình quay lại thành phố diễn ra suôn sẻ và đảm bảo an toàn, người cầm lái cần chủ động tính toán kỹ từ thời gian xuất phát, tình trạng xe cho tới sự chuẩn bị về tinh thần.
Tết Nguyên đán năm nay kết thúc vào ngày 22/2 (tức mùng 6 Tết), song từ những ngày trước đó, nhiều gia đình đã bắt đầu sắp xếp lịch trình rời quê, trở lại guồng quay công việc và sinh hoạt thường ngày tại thành phố.
Trong trường hợp tự lái xe đưa cả nhà quay lại đô thị, người lái nên lưu ý một số kinh nghiệm quan trọng dưới đây:
Chủ động kiểm tra phương tiện trước khi khởi hành
Một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định sự suôn sẻ của chuyến đi chính là tình trạng kỹ thuật của xe. Sau nhiều ngày sử dụng trong dịp Tết, hoặc ngược lại là để xe "nghỉ" quá lâu, phương tiện rất dễ phát sinh trục trặc nếu không được kiểm tra cẩn thận.
Người lái nên dành thời gian rà soát tổng thể các hạng mục cơ bản như áp suất lốp, độ mòn của lốp, hệ thống phanh, đèn chiếu sáng, còi, gạt mưa và ắc quy. Đặc biệt, nước làm mát và dầu động cơ cần được kiểm tra kỹ, bởi xe có thể phải vận hành ở tốc độ thấp trong thời gian dài, khiến nhiệt độ máy tăng cao hơn bình thường.
Ngoài ra, việc đổ đầy bình nhiên liệu hoặc sạc đầy pin đối với xe điện trước khi xuất phát là bước chuẩn bị cần thiết. Trong điều kiện đường đông, việc phải dừng lại tìm trạm xăng hay trạm sạc không chỉ gây mất thời gian mà còn tiềm ẩn rủi ro khi phải len lỏi giữa dòng xe đông đúc.
Lựa chọn thời điểm xuất phát hợp lý để tránh ùn tắc
Việc lựa chọn thời gian lên đường đóng vai trò then chốt trong hành trình quay lại thành phố sau Tết. Trên thực tế, phần lớn các gia đình đều rời quê vào chiều ngày cuối cùng của kỳ nghỉ, khiến lưu lượng phương tiện tăng vọt trong vài giờ ngắn ngủi. Khi đó, các trục đường chính và cửa ngõ đô thị rất dễ rơi vào cảnh "đứng bánh".
Các cơ quan chức năng nhận định, khoảng từ 15h đến tối muộn ngày mùng 6 Tết sẽ là giai đoạn áp lực giao thông lớn nhất. Vì vậy, nếu không quá gấp gáp, người lái nên chủ động sắp xếp lại lịch trình. Việc rời quê sớm hơn hoặc chậm hơn một ngày không chỉ giúp hành trình nhẹ nhàng hơn mà còn hạn chế mệt mỏi, căng thẳng khi phải lái xe trong điều kiện đông đúc.
Linh hoạt trong lựa chọn lộ trình di chuyển
Không phải lúc nào các tuyến đường chính cũng là lựa chọn tối ưu trong ngày cao điểm sau Tết. Trên thực tế, nhiều trục đường lớn thường xuyên rơi vào tình trạng “đứng bánh”, trong khi một số tuyến phụ hoặc đường vòng lại thông thoáng hơn dù quãng đường dài hơn.
Trước và trong chuyến đi, người lái nên thường xuyên cập nhật tình hình giao thông thông qua các ứng dụng dẫn đường hoặc radio. Những công cụ này giúp phát hiện sớm các điểm ùn ứ, tai nạn hoặc phân luồng giao thông để kịp thời điều chỉnh lộ trình.
Tuy nhiên, khi đã lựa chọn đường thay thế, cần tuân thủ tuyệt đối biển báo và hướng dẫn của lực lượng chức năng, tránh tự ý rẽ vào những tuyến đường không phù hợp với loại xe đang điều khiển.
Sự linh hoạt trong lộ trình không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn giảm áp lực tâm lý khi phải "chôn chân" trong dòng xe đông nghẹt.
Theo dõi sát tình trạng nhiệt độ động cơ
Di chuyển chậm, dừng - đi liên tục trong thời gian dài là "kẻ thù" của động cơ. Khi xe phải bò số thấp hàng giờ liền, nhiệt lượng tích tụ trong khoang máy có thể tăng cao, đặc biệt nếu hệ thống làm mát gặp trục trặc.
Người lái cần thường xuyên quan sát đồng hồ báo nhiệt độ động cơ. Trong điều kiện bình thường, kim nhiệt sẽ dao động ổn định ở mức an toàn. Nếu nhận thấy kim nhiệt tăng bất thường và tiến gần vùng cảnh báo, cần nhanh chóng tìm vị trí an toàn để dừng xe, bật đèn khẩn cấp và tắt máy.
Việc mở nắp ca-pô giúp khoang động cơ tản nhiệt tự nhiên. Sau khi động cơ nguội bớt, người lái có thể kiểm tra và bổ sung nước làm mát. Trong tình huống khẩn cấp, nước lọc có thể sử dụng tạm thời để xe tiếp tục di chuyển đến điểm sửa chữa gần nhất. Dừng lại sớm vài phút có thể giúp tránh những hư hỏng nghiêm trọng và tốn kém hơn rất nhiều.
Đi chậm nhưng chắc khi gặp ùn tắc
Việc vướng kẹt xe trên đường quay lại thành phố gần như là điều khó tránh, kể cả khi đã tính toán kỹ lưỡng. Trong hoàn cảnh giao thông đông đúc, yếu tố quan trọng nhất đối với người cầm lái là sự tỉnh táo và kiểm soát cảm xúc. Tâm lý vội vàng không giúp xe tiến nhanh hơn mà chỉ làm tăng nguy cơ xảy ra sự cố.
Khi các phương tiện di chuyển sát nhau, người lái cần chủ động giữ khoảng trống hợp lý với xe phía trước, bởi tình huống phanh bất ngờ có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Chỉ cần một khoảnh khắc mất tập trung cũng đủ dẫn đến va chạm không mong muốn, trong đó trách nhiệm thường thuộc về xe đi sau.
Bên cạnh đó, việc đạp phanh liên tục trong dòng xe đông cũng gây ra nhiều hệ lụy. Xe phía sau khó xử lý kịp thời, dòng lưu thông bị ngắt quãng và hành khách trên xe dễ mệt mỏi vì những cú giật bất thường. Trẻ em và người lớn tuổi càng dễ cảm thấy khó chịu khi xe liên tục tăng - giảm tốc.
Trong cảnh tắc đường, không ít tài xế có xu hướng liên tục chuyển làn, tranh thủ mọi khoảng trống nhỏ để nhích lên phía trước, thậm chí lấn sang làn khác hoặc khu vực không dành cho ô tô. Tuy nhiên, thực tế cho thấy cách di chuyển này hầu như không mang lại lợi thế về thời gian, mà còn làm giao thông thêm rối loạn và tiềm ẩn nguy cơ va chạm.
Giữ đúng làn đường, duy trì tốc độ ổn định và kiên nhẫn chờ đợi vẫn là lựa chọn an toàn và hiệu quả nhất khi phải di chuyển trong điều kiện ùn tắc kéo dài.
Bên cạnh kỹ năng lái, yếu tố tâm lý cũng đóng vai trò quan trọng. Người lái nên xác định trước rằng chuyến đi có thể kéo dài, từ đó chuẩn bị tinh thần thoải mái hơn. Việc mang theo nước uống, đồ ăn nhẹ, thuốc chống say xe và tạo không khí dễ chịu trong cabin sẽ giúp các thành viên trên xe bớt mệt mỏi.