Trong giai đoạn hiện nay, thành phố Hà Nội đang đứng trước một ngưỡng cửa lịch sử khi bước vào kỷ nguyên phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững, xanh và thông minh. Một trong những chuyển dịch quan trọng và mang tính chiến lược nhất chính là việc tái định nghĩa vai trò của ngành nông nghiệp trong cấu trúc đô thị hiện đại. Theo định hướng từ những văn kiện quan trọng như Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị và Quyết định số 1193 của Ủy ban nhân dân thành phố, nông nghiệp không còn được nhìn nhận như một lĩnh vực sản xuất thực phẩm thuần túy mà đã trở thành một cấu phần thiết yếu gắn liền với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Sự thay đổi cốt lõi bắt đầu từ việc chuyển đổi mạnh mẽ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp đô thị. Trong bối cảnh quỹ đất đang ngày càng bị thu hẹp do tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, việc chạy theo quy mô diện tích hay năng suất thô đã không còn phù hợp. Thay vào đó, nông nghiệp những năm gần đây tập trung vào việc tạo ra các giá trị đa dụng trên cùng một đơn vị diện tích. Điều này có nghĩa là một mảnh vườn không chỉ đơn thuần để thu hoạch nông sản mà còn phải đảm nhiệm chức năng của một lá phổi xanh, một không gian sinh thái đáng sống và là điểm đến cho du lịch trải nghiệm hoặc giáo dục học đường.
Thực tiễn tại các địa phương như huyện Phúc Thọ, Đan Phượng hay Ba Vì đã minh chứng cho hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ cao và công nghệ số vào sản xuất. Những mô hình nhà màng, nhà kính trồng nho sữa Hàn Quốc hay hoa lan hồ điệp chất lượng cao đã giúp người nông dân chủ động hoàn toàn trước những biến động khắc nghiệt của thời tiết. Việc áp dụng các quy trình chăn nuôi gà mía, bò thịt theo chuỗi liên kết khép kín, có kiểm soát nghiêm ngặt từ khâu con giống đến bàn ăn, đã tạo ra những sản phẩm có hàm lượng giá trị gia tăng lớn, đảm bảo an toàn thực phẩm và đáp ứng niềm tin ngày càng khắt khe của người tiêu dùng.
Tuy nhiên, để nông nghiệp đô thị thực sự bứt phá, Hà Nội cần phải giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn về thể chế và hạ tầng. Việc quy hoạch các vùng sản xuất chuyên canh tập trung phải đi đôi với các chính sách mềm dẻo trong quản lý đất đai, cho phép tích tụ ruộng đất và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chế biến sâu cũng như logistics lạnh. Đồng thời, hệ sinh thái nông nghiệp phải vận hành dựa trên nền tảng dữ liệu thời gian thực và chuyển đổi số toàn diện. Việc minh bạch hóa chuỗi giá trị qua mã QR truy xuất nguồn gốc không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là giải pháp căn cơ để kết nối người sản xuất với thị trường mười triệu dân của Thủ đô.
Bên cạnh đó, yếu tố con người đóng vai trò quyết định trong quá trình chuyển đổi này. Người nông dân hiện đại cần được đào tạo để trở nên chuyên nghiệp hơn, làm chủ được các thiết bị thông minh và hiểu rõ về kinh tế tuần hoàn nhằm giảm phát thải khí nhà kính theo cam kết Net Zero. Các hợp tác xã cũng phải thay đổi tư duy quản trị, từ chỗ chỉ hỗ trợ dịch vụ đầu vào sang vai trò dẫn dắt kinh doanh và làm đầu mối kết nối các chuỗi cung ứng bền vững. Khi tư duy của tất cả các chủ thể, từ nhà quản lý đến người sản xuất và người tiêu dùng, đều hướng tới giá trị xanh và sạch, nông nghiệp đô thị sẽ trở thành động lực quan trọng góp phần vào mục tiêu tăng trưởng chung của thành phố.
Tầm nhìn đến năm 2035 và xa hơn là năm 2045, Hà Nội hướng tới việc hình thành rõ nét một nền nông nghiệp đô thị hiện đại, nơi mà công nghệ sinh học và công nghệ số được hòa quyện để phục vụ trực tiếp cho chất lượng sống của cư dân. Đây không chỉ là một lộ trình về kinh tế mà còn là sự khẳng định về một Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, nơi nông nghiệp và đô thị không còn mâu thuẫn mà bổ trợ lẫn nhau để cùng phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.
Xem toàn bộ Chương trình TẠI ĐÂY!
