Trong bối cảnh hiện nay, khi làn sóng đô thị hóa và công nghiệp hóa đang cuốn nhịp sống vào guồng quay hối hả, không gian làng quê Việt Nam đứng trước những bước chuyển mình đầy thách thức và cơ hội. Giữa dòng chảy phát triển ấy, những trăn trở về sinh kế, văn hóa và tương lai của nông thôn luôn là nỗi niềm sâu kín của những ai nặng lòng với đất nước.
Ấn phẩm “Ngồi xuống giữa một miền quê” của tác giả Lê Minh Hoan ra đời như một bức tranh toàn cảnh đượm đà tình yêu quê hương, kết hợp hài hòa giữa tư duy chiến lược vĩ mô và những quan sát tinh tế, mộc mạc từ thực tiễn đời sống. Cuốn sách có độ dày 284 trang, được cấu trúc công phu thành 7 phần chính với tổng cộng 39 bài viết cùng một bài kết luận, kèm theo lời tự sự đầy cảm xúc của tác giả và lời giới thiệu sâu sắc của PGS.TS Bùi Bá Bổng, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
Mở đầu tác phẩm là triết lý "ngồi xuống" để lắng nghe nhịp đập của làng quê, nơi tác giả dẫn dắt người đọc qua câu chuyện di cư nông thôn, sự thay đổi của hạ tầng bê tông và con đường trong lòng người, ý nghĩa xã hội của chợ quê, cũng như việc gìn giữ những bản sắc văn hóa như cây đa, tiếng gà gáy trong thời đại số. Xuyên suốt các trang sách, chân dung những con người làm nên sức sống của làng được khắc họa sinh động và chân thực, từ người nông dân không chỉ trồng lúa mà là người kiến tạo giá trị, người thương lái kết nối chuỗi cung ứng, ông chủ nhiệm hợp tác xã đi gom niềm tin, bà bán hàng ngoài chợ quê, thầy giáo làng cho đến những cụ già giữ ký ức và những người trẻ khởi nghiệp trở về.
Tác phẩm cũng đi sâu phân tích "hạ tầng mềm" và vốn xã hội thông qua các hình ảnh quen thuộc như bữa cơm đám giỗ, tinh thần "hùn hạp" làm ăn, mô hình hội quán dưới gốc cây, những cuộc họp kéo dài ba giờ thể hiện dân chủ cơ sở, và câu chuyện nhường đất vì việc chung. Mở rộng tư duy về hệ sinh thái ngành hàng, cuốn sách bàn sâu về việc ứng phó với biến đổi khí hậu qua câu chuyện mùa nước nổi, giá trị của dòng sông, tư duy tích hợp đa giá trị trên cánh đồng và mối quan hệ gắn bó hài hòa giữa con người với tự nhiên theo triết lý "thuận thiên".
Đưa nông sản bước ra thị trường toàn cầu, tác giả phân tích tỉ mỉ hành trình của hạt gạo, trái xoài mang "hộ chiếu" mã số vùng trồng, nghệ thuật kể chuyện thương hiệu, hành trình tạo dựng niềm tin cho đến những giá trị thực sự còn lại sau mùa thu hoạch. Đồng thời, tác phẩm định hình tương lai làng quê qua khái niệm làng quê đáng sống, vai trò của thanh niên làng với trí tuệ nhân tạo, sự chuyển đổi của người nông dân thành "doanh nhân nông nghiệp", mô hình trường học cộng đồng học tập suốt đời, y tế số và làng thông minh.
Khép lại ấn phẩm là những giá trị không thể đo đếm như giá của một lời chào, định nghĩa về quê hương, sức hút của nguồn cội, trách nhiệm liên thế hệ và thông điệp khẳng định miền quê luôn là một phần không thể thiếu của tương lai. Nội dung xuyên suốt của tác phẩm tập trung chuyển đổi từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hợp tác, chia sẻ và hòa hợp giữa văn hóa truyền thống với khoa học công nghệ, qua đó gửi gắm thông điệp mạnh mẽ rằng nông thôn không phải là phần khuất phía sau sự phát triển đô thị, mà là không gian sinh thái và là một phần cốt lõi của tương lai đất nước.
Với độ dày 284 trang và hệ thống 40 bài viết giàu chất chiêm nghiệm, “Ngồi xuống giữa một miền quê” thực sự là một cẩm nang quý giá cho các nhà quản lý, nhà nghiên cứu, những người trẻ khởi nghiệp và bất cứ ai nặng lòng với hồn cốt làng quê Việt Nam, thắp lên niềm tin rằng khi con người biết trân trọng đất đai và gắn kết cùng nhau, mỗi miền quê sẽ luôn là bến đỗ bình yên và là nguồn cội vững chắc trên hành trình phát triển bền vững.
