Năm nay, ban tổ chức đã tiếp nhận tổng cộng 453 sản phẩm của 256 tác giả và nhóm tác giả từ khắp mọi miền Tổ quốc (trong đó miền Bắc có 359 sản phẩm, miền Trung có 58 sản phẩm và miền Nam có 36 sản phẩm). Đặc biệt, cuộc thi ghi nhận sự tham gia của nhiều thế hệ, từ tác giả cao tuổi nhất (81 tuổi đến từ Hải Phòng) cho đến tác giả nhỏ tuổi nhất (mới 11 tuổi đến từ Hà Nội). Các tác phẩm trải rộng trên 5 nhóm sản phẩm trọng tâm: gốm sứ và thủy tinh; dệt, thêu, đan, móc; mây, tre, lá; đá, gỗ mỹ nghệ, sơn mài, khảm trai; cùng các sản phẩm thuộc nhóm khác như sừng, kim khí, hoa và tranh.
Tôn vinh 55 tác giả có tác phẩm đạt giải tại Hội thi sản phẩm Thủ công mỹ nghệ Việt Nam năm 2026.
Vượt qua quá trình chấm chọn khắt khe của hội đồng gồm 11 chuyên gia, nhà quản lý và nhà nghiên cứu, 55 sản phẩm xuất sắc nhất đã chính thức lộ diện để trao các giải Nhất, Nhì, Ba, Khuyến khích cùng các giải thưởng phụ. Cụ thể, trong 5 giải Nhất danh giá của toàn cuộc thi, Hà Nội đóng góp 4 tác phẩm tiêu biểu, giải Nhất còn lại thuộc về tỉnh Hưng Yên.
Dưới đây là hành trình thưởng lãm trọn vẹn vẻ đẹp, ý nghĩa và câu chuyện đằng sau 55 tác phẩm tiêu biểu đạt giải:
I. Nhóm giải nhất: Những đỉnh cao sáng tạo và đột phá
1. Bộ sưu tập “Gốm trang trí không gian Trà Việt” (Tác giả: Ngô Bá Hoàng – Hà Nội) – Giải Nhất
Ra đời từ tình yêu sâu đậm với văn hóa trà Việt, bộ sưu tập là kết quả của nhiều năm miệt mài nghiên cứu kỹ thuật men màu nhiều lớp. Sự kết hợp giữa các lớp men quý và men truyền thống dưới sức nóng của ngọn lửa đã tạo ra những sắc thái độc đáo, không thể lặp lại. Lấy cảm hứng từ nghệ thuật sơn mài, các lớp màu được bồi đắp công phu, nổi bật lên hình ảnh hoa sen trắng thanh khiết trên nền nâu vàng ấm áp, mang lại vẻ đẹp an nhiên, tĩnh tại cho không gian thưởng trà.
2. “Chạm vào tinh hoa đất trời” (Tác giả: Lê Thị Lan Hương – Hà Nội) – Giải Nhất
Tác phẩm mở ra câu chuyện mới về di sản trên nền tơ tằm óng ả nhờ sự chắt lọc màu sắc từ thiên nhiên và cảm hứng tranh dân gian Đông Hồ. Qua từng đường kim mũi chỉ thêu thủ công tỉ mỉ, hình ảnh làng quê Việt Nam hiện lên vừa mang dáng dấp truyền thống, vừa đậm chất đương đại. Đây là minh chứng cho sự kết nối giữa các làng nghề nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa và tinh thần phát triển bền vững, phụng dưỡng thiên nhiên.
3. “Đèn Mây” (Tác giả: Nguyễn Văn Vinh – Hà Nội) – Giải Nhất
Xuất phát từ làng nghề mây tre đan Phú Vinh truyền thống, tác phẩm là hình mẫu cho việc đưa thủ công mỹ nghệ vào không gian sống hiện đại. Đèn có dáng trụ thanh thoát, đan bằng những sợi mây nhỏ đều đặn với họa tiết hình học lặp lại giúp điều tiết ánh sáng hoàn hảo. Khi thắp sáng, ánh sáng vàng ấm áp xuyên qua từng mắt đan tạo ra hiệu ứng lung linh, huyền ảo và giàu cảm xúc.
4. “Chiếc rọ rách” (Tác giả: Vũ Văn Hoan – Hưng Yên) – Giải Nhất
Bắt nguồn từ ký ức tuổi thơ theo cha mẹ đi bắt tôm cua mưu sinh, tác giả đã thổi một làn gió mới vào vật dụng quen thuộc bằng cách biến nó thành không gian vui chơi ngộ nghĩnh cho chính những chú tôm, cua, ốc. Tác phẩm là biểu tượng đẹp của sự chuyển mình, nơi quá khứ và hiện tại giao hòa, lưu giữ hình bóng quê hương qua góc nhìn đầy hoài niệm.
5. “Sen Nổ” (Tác giả: Phạm Thu Thủy – Hà Nội) – Giải Nhất
Được chế tác từ kỹ thuật đậu bạc Định Công tinh xảo, tác phẩm khắc họa hình ảnh đóa sen thanh tao kết hợp cùng động cơ điện hiện đại. Khi bình minh lên, các cánh sen từ từ vươn mình hé nở, và khi chiều buông lại nhẹ nhàng khép lại. Đây là sự hòa quyện hoàn hảo giữa hồn cốt truyền thống và tư duy cởi mở của thời đại mới.
II. Nhóm giải nhì: Sự tinh xảo và dấu ấn văn hóa đậm sâu
1. “Liên Hoa Tự” (Tác giả: Phạm Duy Sơn – Hà Nội): Ngôi chùa tọa lạc trên đóa sen lớn được điêu khắc tinh tế, tôn vinh kiến trúc Phật giáo truyền thống và nghệ thuật tạo hình gốm sứ.
2. “Lọ tinh hoa – Bát Tràng” (Tác giả: Đặng Văn Bảy – Hà Nội): Mang dáng vẻ uy nghi, bề thế với các đường nét chạm nổi tái hiện không gian văn hóa lịch sử lâu đời của làng gốm.
3. “Bộ đèn đan mây” (Tác giả: Nguyễn Trọng Xiêm & Nguyễn Thị Hiền – Hà Nội): Bộ sản phẩm chiếu sáng mang tính ứng dụng cao, kết hợp giữa sự vững chãi của khung gỗ và nét mềm mại của mây đan.
4. “Bình hoa mẫu đơn” (Tác giả: Phạm Thị Hòa – Hải Phòng): Bức tranh thêu tay tái hiện những đóa mẫu đơn rực rỡ, khoe sắc thắm trên nền vải lụa căng phẳng trong khung gỗ sang trọng.
5. “Khúc dệt non ngàn” (Tác giả: Đặng Viết Bảo – Thừa Thiên Huế): Tác phẩm gợi nhắc đến âm hưởng núi rừng Tây Nguyên qua chất liệu mây tre đan kết hợp màu sắc tự nhiên.
6. “Bộ bàn nơm” (Tác giả: Nghiêm Thị Sang – Hà Nội): Lấy cảm hứng từ chiếc nơm bắt cá dân gian, bộ bàn ghế mang lại nét độc đáo, mộc mạc nhưng vô cùng vững chãi cho không gian nội thất.
7. “Bộ lọ diệp liên hoa” (Tác giả: Đỗ Văn Cường – Hà Nội): Những chiếc lọ gốm mang hình dáng và đường nét uốn lượn mềm mại của lá sen, búp sen, thể hiện sự tĩnh tại trong tâm hồn.
8. “Khay trà khảm ốc - Lưu dấu tuổi thơ” (Tác giả: Nguyễn Đình Như – Bắc Ninh): Kỹ thuật khảm ốc đỉnh cao tái hiện các trò chơi dân gian dưới ánh trăng làng quê đầy sống động và hoài niệm.
9. “Bình hút tài lộc khảm ngũ sắc” (Tác giả: Nguyễn Văn Trung – Bắc Ninh): Sự kết hợp hoàn hảo giữa các chất liệu kim khí và kỹ thuật khảm ngũ sắc tạo nên vẻ đẹp vương giả, thịnh vượng.
10. “Ngựa bạch mã” (Tác giả: Đặng Văn Hậu, Nguyễn Văn Bắc, Bùi Tiến & Phạm Thùy Trang – Hà Nội): Tượng chú ngựa bạch dũng mãnh, trang trí hoa văn rực rỡ mang ý nghĩa biểu trưng cho sự thành công và mã đáo thành công.
III. Nhóm giải ba: Sáng tạo đa dạng từ gốm, gỗ, mây tre đến thời trang
1. “Sắt son hồn Việt” (Tác giả: Nguyễn Minh Ngọc – Bắc Ninh): Bình gốm mang gam màu trầm mặc, kết cấu hình khối mạnh mẽ gợi nhắc ý chí kiên cường của con người Việt Nam.
2. “Bộ bình gốm tái hiện đá mã não” (Tác giả: Trần Tuấn Đạt – Hà Nội): Mô phỏng các đường vân đá mã não tự nhiên trên chất liệu gốm sứ nung ở nhiệt độ cao.
3. “Tranh chim hoa” (Tác giả: Nguyễn Thị Hiền – Hải Phòng): Tác phẩm thêu tay tinh xảo khắc họa đôi chim nhỏ đậu trên cành hoa khoe sắc.
4. “Bộ ấm chén ‘Dạ hỏa trà’” (Tác giả: Nguyễn Ngọc Tuấn – Hà Nội): Thiết kế ấm chén độc đáo phục vụ cho những người sành trà về đêm, giữ nhiệt tốt và đậm chất nghệ thuật.
5. “Bộ phụ kiện thời trang ‘Bốn mùa’” (Tác giả: Nguyễn Thị Kiều Oanh – Hà Nội): Tác phẩm thời trang kết hợp thêu tay bốn mùa xuân, hạ, thu, đông trên các phụ kiện cài tóc, túi xách.
6. “Sơn nữ thượng lưu” (Tác giả: Nguyễn Thị Thủy – Hà Nội): Tác phẩm kết hợp tinh tế giữa trang phục và phụ kiện mang đậm bản sắc văn hóa vùng cao.
7. “Bình trà” (Tác giả: Nguyễn Phương Quang – Hà Nội): Sản phẩm mây tre đan thủ công với phần nắp và thân khớp hoàn hảo, tôn vinh độ dẻo dai của nguyên liệu.
8. “Bộ khay mây” (Tác giả: Đỗ Thị Thà – Hà Nội): Khay đựng bằng mây với các đường đan hoa văn hình học đều đặn, sắc sảo.
9. “Khay kẹo bánh” (Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Tuyền – Hà Nội): Sản phẩm thủ công phục vụ đời sống gia đình trong các dịp lễ tết với vẻ đẹp mộc mạc, ấm cúng.
10. “Bộ tượng điêu khắc dân gian ‘Khiêng trống’ và ‘Đôi ông phồng’” (Tác giả: Dương Văn Tiến – Hải Phòng): Tái hiện sinh động các nhân vật trong lễ hội truyền thống đồng bằng Bắc Bộ.
11. “Quần tụ” (Tác giả: Đoàn Chí Trung – Hà Nội): Bình sơn mài cao cấp với họa tiết khảm xà cừ trừu tượng thể hiện sự sum vầy, đoàn tụ.
12. “Hội vật truyền thống” (Tác giả: Đặng Văn Sử – Hà Nội): Tác phẩm thủ công tái hiện không khí náo nhiệt của hội làng và các đô vật đang tranh tài.
13. “Hào khí Đông A” (Tác giả: Vũ Đức Thắng – Hải Phòng): Tác phẩm gỗ mỹ nghệ chạm khắc tinh xảo tôn vinh tinh thần hào hùng của nhà Trần.
14. “Bộ đèn rồng” (Tác giả: Trần Kim Tiến – Đà Nẵng): Đèn gỗ chạm hình rồng uốn lượn uy nghiêm, phát ra ánh sáng lung linh qua các khoảng trống chạm trổ.
15. “Hộp chữ nhật đựng trang sức” (Tác giả: Tạ Văn Bình – Hà Nội): Hộp đựng bằng gỗ quý được đánh bóng nhẵn mịn, thiết kế ngăn chứa tiện dụng và tinh tế.
IV. Nhóm giải khuyến khích: Nét đẹp tinh tế của sự tỉ mỉ
1. “Sen Việt” (Tác giả: Nguyễn Thị Minh – Phú Thọ): Bộ bình gốm đắp nổi họa tiết hoa sen vô cùng chân thực.
2. “Đèn thả trần Gluba rồng thời Lý” (Tác giả: Bùi Bạch Đằng – Hà Nội): Đèn thả mang phong cách hoàng cung với họa tiết rồng thời Lý uy nghi.
3. “Ngũ dương hưng thịnh” (Tác giả: Đặng Thị Tâm – Bắc Ninh): Đĩa gốm chạm nổi hình đàn dê đón xuân mang lại tài lộc, thịnh vượng.
4. “Bộ ấm trà Long Phụng” (Tác giả: Đặng Thị Tâm – Bắc Ninh): Bộ ấm chén men ngọc khắc họa hình ảnh long phụng sum vầy.
5. “Đôi đèn hạnh phúc” (Tác giả: Phạm Hồng Vinh – Hà Nội): Đèn trang trí mang thông điệp viên mãn, hạnh phúc lứa đôi.
6. “Bộ lót bàn ăn thổ cẩm” (Tác giả: Vì Thị Thuận – Hòa Bình/Phú Thọ): Lót bàn ăn dệt thủ công từ thổ cẩm với các họa tiết rực rỡ đặc trưng của đồng bào.
7. “Tranh treo tường” (Tác giả: Vàng Thị Mỹ – Tuyên Quang): Tranh vải thủ công phản ánh đời sống sinh hoạt của người Mông.
8. “Áo dài mở giữa” (Tác giả: Lê Vân Là – Hà Nội): Áo dài truyền thống phom dáng cổ điển kết hợp kỹ thuật may đo tỉ mỉ.
9. “Khăn thêu hai đầu hình quả trám” (Tác giả: Sầm Thị Hoa – Nghệ An): Khăn thêu thủ công với họa tiết quả trám cân đối, sắc nét.
10. “Hoa mộc lan” (Tác giả: Nguyễn Thị Thu – Hà Nội): Tranh thêu hoa mộc lan trắng tinh khôi, sang trọng.
11. “Bộ lót ly thảo mộc, khuyên tai, móc khóa trái tim, ống đựng bút” (Tác giả: Hoàng Thị Thu Hiền – Phú Thọ): Các sản phẩm làm từ nguyên liệu tự nhiên thân thiện với môi trường.
12. “Bộ đèn tre” (Tác giả: Nguyễn Văn Huấn – Hà Nội): Đèn bàn làm bằng tre ép xử lý chống mối mọt, ánh sáng dịu nhẹ.
13. “Bộ đèn ánh sáng mới” (Tác giả: Nguyễn Trọng Điểm – Hà Nội): Sáng tạo mới trong thiết kế chiếu sáng từ mây tre.
14. “Cây khèn Mông Lũng Phìn” (Tác giả: Giàng Mi Và, Sùng Sinh Pó & Lầu Và Nô – Tuyên Quang): Nhạc cụ truyền thống của người Mông được chế tác chuẩn xác từng âm thanh.
V. Những tác phẩm tiêu biểu khác: Sức sáng tạo không giới hạn
1. “Túi sách và nón cỏ bàng” (Lý Hoàng Bảo – An Giang): Tận dụng cỏ bàng miền Tây tạo nên phụ kiện thời trang bền vững.
2. “Bộ ấm trà bí ngô” (Nguyễn Văn Đồng – Hà Nội): Ấm chén gốm tạo hình quả bí ngô độc đáo.
3. “Bức tuần lộc” (Hoàng Đức Thải – Hải Phòng): Tác phẩm chạm khắc gỗ hình tuần lộc tinh xảo.
4. “Bằng hữu” (Nguyễn Văn Chung – Đà Nẵng): Tượng gỗ khắc họa tình bạn gắn bó giản dị.
5. “Nối nhịp” (Vương Đình Đoàn – Quảng Ngãi): Tác phẩm mang ý nghĩa kết nối cộng đồng, giao lưu văn hóa.
6. “Cội nguồn (Dòng máu Lạc Hồng)” (Đặng Văn Hiệu – Hưng Yên): Bình gốm khắc họa truyền thuyết con Rồng cháu Tiên.
7. “Lục bình nhũ hoa” (Nguyên Khánh Hàn – Hà Nội): Lục bình gốm men rạn cổ điển.
8. “Bộ sản phẩm cây cảnh cành vàng lá ngọc - Hoàng Kim Mộc” (Trần Điền Điền – Thừa Thiên Huế): Tác phẩm trang trí mạ vàng, đính ngọc sang trọng.
9. “Nguyệt viên bình an” (Đinh Văn Tuấn – Hà Nội): Sơn mài phong cảnh trung thu đoàn viên.
10. “Bức tranh chùa Keo Thái Bình” (Tác giả: Nguyễn Thị Băng Tâm – Hải Phòng): Tác phẩm thêu tái hiện kiến trúc ngôi cổ tự hàng trăm năm tuổi.
11. “Sài Gòn phố” (Huỳnh Đình Trường – Đà Nẵng): Tranh nghệ thuật khắc họa nhịp sống đô thị phương Nam tấp nập.
55 tác phẩm đạt giải tại hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ không chỉ là niềm tự hào của riêng các nghệ nhân, tác giả mà còn là niềm tự hào chung của văn hóa Việt. Qua đôi bàn tay khéo léo, trí tuệ sáng tạo và tình yêu nghề sâu sắc, các tác giả đã thổi hồn vào từng chất liệu vô tri, biến chúng thành những tuyệt tác mang đậm giá trị nhân văn, lịch sử và thẩm mỹ cao. Những thành tựu này khẳng định ngành thủ công mỹ nghệ nước nhà đang vững bước tiến xa trên con đường bảo tồn bản sắc và hội nhập toàn cầu, đồng thời mở rộng đầu ra và kết nối thị trường bền vững cho các làng nghề truyền thống.
