Ủy ban nhân dân TP Hà Nội đang hoàn tất dự thảo để trình Hội đồng nhân dân thành phố xem xét ban hành nghị quyết liên quan đến Đề án "Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1". Chính sách này sẽ áp dụng đối với toàn bộ tổ chức và cá nhân sử dụng phương tiện giao thông trong phạm vi được xác định.
Theo nội dung dự thảo, vùng phát thải thấp được triển khai tại 9 phường thuộc khu vực Vành đai 1, bao gồm: Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Hai Bà Trưng, Ô Chợ Dừa, Tây Hồ và Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Đây là khu vực có mật độ dân cư và giao thông cao, đồng thời cũng chịu áp lực lớn về ô nhiễm không khí.
Thí điểm tại phường Hoàn Kiếm từ giữa năm 2026
Lộ trình triển khai được chia thành ba giai đoạn cụ thể. Trong giai đoạn đầu, từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026, thành phố sẽ tiến hành thí điểm tại phường Hoàn Kiếm.
Phần bao quanh (vùng đệm) rộng khoảng 1,65 km² với chu vi xấp xỉ 5,5 km, giới hạn bởi các trục đường như Hàng Đậu, Phùng Hưng, Tràng Thi, Hàng Khay, Tràng Tiền, Trần Quang Khải và Trần Nhật Duật, bao bọc khu phố cổ bên trong.
Bên trong vùng đệm là vùng lõi rộng khoảng 0,5km², chu vi 3,5km, nơi có khoảng 20.000 cư dân sinh sống. Vùng lõi bao gồm 11 tuyến phố trung tâm như Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ.
Trong khu vực này, các phương tiện sẽ chịu những quy định nghiêm ngặt nhằm hạn chế phát thải. Cụ thể, xe máy chạy bằng xăng sẽ không được phép lưu thông vào các khung giờ từ 18h-24h ngày thứ Sáu, và từ 6h-24h vào thứ Bảy, Chủ nhật. Ngoài ra, xe máy xăng tham gia kinh doanh thông qua các nền tảng ứng dụng kết nối vận tải cũng bị cấm hoạt động.
Đối với xe tải, việc lưu thông được phân theo tải trọng và tiêu chuẩn khí thải. Xe dưới 2 tấn (đạt chuẩn mức 4) chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm. Xe từ 2 đến dưới 3,5 tấn (cũng phải đạt chuẩn mức 4) chỉ được phép di chuyển ban đêm, từ 21h-6h hôm sau, và cần có sự chấp thuận bằng văn bản từ cơ quan chức năng. Xe tải trên 3,5 tấn không được phép hoạt động trong khu vực.
Xe chở khách từ 16 chỗ trở lên (trừ xe buýt, xe đưa đón học sinh) bị hạn chế vào hai khung giờ cao điểm hằng ngày: 6h-9h và 16h-19h30, áp dụng tại khu phố cổ và khu vực quanh hồ Hoàn Kiếm (thuộc phường Hoàn Kiếm và phường Cửa Nam). Các xe này bắt buộc đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4.
Riêng xe buýt và xe đưa đón học sinh vẫn được phép hoạt động nhưng cũng phải đáp ứng cùng mức tiêu chuẩn khí thải. Với ô tô dưới 16 chỗ sử dụng nhiên liệu hóa thạch, điều kiện lưu thông là đạt chuẩn khí thải mức 4 theo quy định.
Mở rộng ra toàn bộ Vành đai 1 vào năm 2028
Bước sang năm 2027, Hà Nội tiếp tục nới rộng khu vực thí điểm sang cả hai phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Tổng diện tích khi đó đạt khoảng 3,6 km², chu vi 8,3 km, quy mô dân số vào khoảng 136.000 người.
Trong phạm vi này, khu vực lõi bao gồm 14 tuyến phố như Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam và Lê Duẩn.
Từ năm 2028 đến hết 2029, phạm vi áp dụng sẽ được mở rộng ra toàn bộ khu vực nằm trong Vành đai 1. Quy mô lúc này lớn hơn đáng kể, đạt khoảng 26,07 km², chu vi khoảng 25 km, với số dân sinh sống lên tới 625.000 người.
Khu vực này được bao bọc bởi hàng loạt tuyến đường lớn như Hoàng Cầu, Đê La Thành, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Nguyễn Khoái, Yên Phụ, Âu Cơ, Lạc Long Quân, Bưởi và Cầu Giấy.
Để hỗ trợ cho việc triển khai, thành phố đặt trọng tâm vào phát triển hệ thống giao thông thân thiện môi trường. Điều này bao gồm mở rộng xe buýt điện, đầu tư đường sắt đô thị và khuyến khích các phương tiện cá nhân chạy điện như xe đạp điện, xe máy điện, đi kèm mạng lưới trạm sạc và đổi pin.
Bên cạnh hạ tầng, việc quản lý phương tiện cũng sẽ được nâng cấp bằng công nghệ. Các hệ thống camera nhận diện biển số, biển báo điện tử và nền tảng dữ liệu sẽ giúp kiểm soát phương tiện ra vào khu vực một cách hiệu quả hơn.
Ngoài ra, thành phố hướng tới thay đổi thói quen di chuyển của người dân bằng cách khuyến khích sử dụng phương tiện sạch và tăng tỷ lệ đi lại bằng giao thông công cộng. Những chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện dự kiến sẽ được xây dựng để thúc đẩy quá trình này.
Toàn bộ kế hoạch nhằm từng bước hạn chế lượng khí thải từ phương tiện giao thông trong khu vực trung tâm, qua đó cải thiện môi trường không khí và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
