Việc thay thế xăng khoáng bằng xăng sinh học E10 đang được đẩy mạnh trên phạm vi toàn quốc, với mục tiêu giảm lượng khí thải gây hại cho môi trường. Từ ngày 1/6 tới đây, các cửa hàng xăng dầu sẽ dừng kinh doanh xăng khoáng RON 95 để chuyển sang bán xăng E10.
Trên thực tế, quá trình này đã được nhiều doanh nghiệp đầu mối và hệ thống bán lẻ triển khai thử nghiệm từ cuối năm ngoái. Đến nay, không ít cây xăng đã chuyển hẳn sang bán E10 thay cho RON 95.
Sự thay đổi này khiến người sử dụng ô tô, xe máy phải làm quen với lựa chọn nhiên liệu mới. Ngoài câu hỏi xe của mình có phù hợp với xăng E10 hay không, nhiều chủ phương tiện cũng bắt đầu quan tâm đến cách sử dụng, bảo quản xe khi dùng loại xăng này, nhất là với những xe ít lăn bánh hoặc thường xuyên để lâu ngày trong bãi.
Lý do là xăng E10 không hoàn toàn giống xăng khoáng truyền thống. Đây là loại nhiên liệu sinh học gồm 90% xăng khoáng và 10% ethanol. Ký hiệu "E" đại diện cho ethanol, còn con số 10 thể hiện tỷ lệ pha trộn 10%. Ethanol giúp nhiên liệu cháy sạch hơn và góp phần giảm phát thải, nhưng lại có đặc tính hút ẩm cao hơn xăng thông thường.
Với những ô tô, xe máy ít vận hành, xăng E10 nằm lâu trong bình có thể hấp thụ hơi nước từ môi trường. Khi lượng nước tích tụ đủ lớn, phần ethanol lẫn nước có nguy cơ tách khỏi xăng, tạo ra hiện tượng phân lớp nhiên liệu. Khi đó, chất lượng xăng suy giảm, quá trình đốt cháy kém ổn định hơn và động cơ có thể hoạt động không còn trơn tru.
Bên cạnh yếu tố hút ẩm, ethanol còn có khả năng tẩy rửa mạnh hơn xăng khoáng. Khi đi qua bình chứa, đường ống hoặc các chi tiết lâu ngày không được vệ sinh, nó có thể kéo theo cặn bẩn tích tụ trước đó. Với xe đã sử dụng nhiều năm nhưng ít bảo dưỡng, điều này làm tăng nguy cơ tắc lọc xăng hoặc nghẹt kim phun.
Một số chuyên gia kỹ thuật cũng lưu ý rằng, nếu xe nằm lâu không chạy, xăng E10 có thể tác động đến gioăng cao su, ron hoặc chi tiết nhựa trong hệ thống nhiên liệu, đặc biệt khi các vật liệu này không tương thích tốt với ethanol. Vì vậy, nhóm xe ít sử dụng cần được chú ý hơn trong quá trình chuyển sang loại nhiên liệu mới này.
Không nên đổ quá đầy bình với xe không hay vận hành
Một trong những thói quen nên được cân nhắc lại là đổ đầy bình trước khi cất xe. Trước đây, nhiều chủ xe chọn cách đổ đầy nhiên liệu để hạn chế khoảng trống trong bình, từ đó giảm khả năng hơi nước ngưng tụ. Tuy nhiên, với xăng E10, để quá nhiều nhiên liệu tồn đọng lâu ngày lại có thể khiến nguy cơ xăng xuống cấp tăng lên.
Nếu biết trước xe sẽ không sử dụng trong vài tuần hoặc cả tháng, người dùng chỉ nên duy trì lượng xăng vừa đủ thay vì đổ đầy bình. Lượng nhiên liệu càng nhiều, thời gian lưu lại càng lâu, rủi ro hấp thụ ẩm và suy giảm chất lượng càng đáng chú ý. Khi cần đưa xe vào sử dụng trở lại, xăng đã xuống cấp có thể khiến xe khó nổ, hụt ga hoặc chạy không đều.
Trường hợp phải cất xe dài hạn, chủ phương tiện nên cố gắng dùng gần hết lượng nhiên liệu cũ trước khi đổ xăng mới. Cách này giúp giảm tình trạng xăng tồn lưu quá lâu trong hệ thống.
Với xe còn mới, hệ thống phun xăng điện tử, bình nhiên liệu kín và tình trạng kỹ thuật tốt, người dùng có thể cân nhắc thêm phụ gia ổn định nhiên liệu theo khuyến nghị phù hợp, nhưng không nên lạm dụng.
Cho xe hoạt động định kỳ
Bên cạnh kiểm soát lượng xăng, việc cho xe hoạt động định kỳ cũng rất quan trọng. Theo khuyến nghị của kỹ thuật viên sửa chữa, bảo dưỡng ô tô, xe nên được khởi động và vận hành khoảng 10 - 15 phút mỗi tuần nếu ít sử dụng. Việc này giúp nhiên liệu lưu thông qua bơm xăng, đường ống, kim phun và buồng đốt, hạn chế tình trạng xăng ứ đọng tại một vị trí quá lâu.
Dù vậy, chỉ nổ máy tại chỗ không phải lúc nào cũng là cách tốt nhất. Nếu điều kiện cho phép, chủ xe nên lái xe di chuyển một quãng ngắn. Khi xe thực sự vận hành, động cơ có cơ hội đạt nhiệt độ làm việc phù hợp, dầu bôi trơn được luân chuyển đều hơn, ắc quy được sạc lại và các chi tiết cơ khí cũng hoạt động ổn định hơn.
Tránh để xăng E10 lưu lại trong bình quá lâu
chất lượng nhanh hơn xăng khoáng thông thường. Với xe ít sử dụng, chủ phương tiện nên hạn chế để cùng một lượng xăng tồn tại trong bình suốt 1 - 2 tháng.
Cách phù hợp hơn là duy trì lượng nhiên liệu vừa đủ nhu cầu, sau đó bổ sung xăng mới theo từng đợt để đảm bảo chất lượng ổn định. Nếu ô tô hoặc xe máy đã nằm yên khoảng 3 - 4 tuần, thậm chí hơn một tháng, chủ xe nên kiểm tra lại nhiên liệu trước khi vận hành. Trong trường hợp cần thiết, có thể hút bỏ xăng cũ để tránh tình trạng xe khó nổ, hụt ga hoặc cặn bẩn đi vào hệ thống phun nhiên liệu.
Giữ sạch khu vực nắp bình xăng
Khu vực nắp bình xăng cũng là chi tiết dễ bị bỏ qua. Khi sử dụng E10, việc hạn chế nước và bụi bẩn xâm nhập vào bình nhiên liệu càng quan trọng hơn. Với ô tô đỗ ngoài trời hoặc xe máy thường xuyên để ở nơi ẩm ướt, người dùng nên kiểm tra nắp bình, gioăng cao su và khu vực miệng bình định kỳ. Sau khi rửa xe hoặc đi mưa lớn, cần tránh để nước đọng quanh nắp bình nhiên liệu.
Ngoài ra, việc lựa chọn nơi đổ xăng cũng nên được chú ý. Người dùng nên ưu tiên các cây xăng uy tín, có lưu lượng bán hàng ổn định để giảm nguy cơ gặp nhiên liệu lẫn tạp chất hoặc có hàm lượng nước cao hơn mức cho phép.
Theo dõi phản ứng của xe khi khởi động
Với các phương tiện ít vận hành, những biểu hiện bất thường khi khởi động và tăng ga cần được chú ý hơn. Các dấu hiệu như xe đề khó, máy rung giật, tăng tốc hụt, đèn báo lỗi động cơ bật sáng hoặc xuất hiện mùi xăng nồng hơn bình thường có thể cho thấy nhiên liệu đã xuống chất lượng hoặc hệ thống cấp xăng có hơi ẩm, cặn bẩn.
Các kỹ thuật viên khuyến nghị chủ xe nên kiểm tra lọc nhiên liệu, kim phun và vệ sinh hệ thống nhiên liệu theo định kỳ, nhất là với những xe thường xuyên để lâu nhưng sử dụng xăng E10.
