Với lộ trình đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng trên toàn quốc từ ngày 1/6, thị trường nhiên liệu tại Việt Nam sẽ có thay đổi đáng chú ý: xăng không chì theo quy chuẩn hiện hành phải được phối trộn, pha chế thành E10 để phục vụ ô tô, xe máy.
Điều này đồng nghĩa xăng RON 95 sẽ dừng bán từ mốc thời gian này. Trong khi đó, xăng E5 RON 92 vẫn tiếp tục được phối trộn, pha chế và sử dụng đến năm 2030. Sự thay đổi này khiến không ít người dùng, đặc biệt là chủ xe máy đời cũ, băn khoăn về khả năng vận hành, độ bền linh kiện cũng như chi phí bảo dưỡng trong thời gian tới.
Xăng E10 không phải là loại nhiên liệu hoàn toàn xa lạ trên thế giới. Nhiên liệu này gồm 10% thể tích cồn sinh học ethanol và 90% thể tích xăng truyền thống. Nhiều quốc gia đã sử dụng E10 trong nhiều năm nhằm giảm phát thải, tăng tỷ lệ nhiên liệu tái tạo và hạn chế phụ thuộc vào dầu mỏ.
Phần lớn ô tô, xe máy sản xuất từ khoảng năm 2011 trở lại đây có thể sử dụng E10 mà không gặp vấn đề đáng kể. Tuy nhiên, với những mẫu xe cũ hơn, đặc biệt là xe dùng bộ chế hòa khí hoặc có hệ thống nhiên liệu sử dụng nhiều chi tiết cao su, kim loại đời cũ, người dùng cần cẩn trọng hơn.
Xe máy đời cũ vẫn có thể sử dụng xăng E10, tuy nhiên việc vận hành sẽ đòi hỏi người dùng cẩn trọng hơn so với xe đời mới, đặc biệt ở khâu kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu.
Nên kiểm tra định kỳ các chi tiết liên quan đến nhiên liệu
Các mẫu xe sử dụng bộ chế hòa khí, phổ biến ở những xe sản xuất trước năm 2000, thường có ống dẫn xăng, gioăng cao su, màng bơm xăng cơ khí không được thiết kế để làm việc lâu dài với nhiên liệu có pha ethanol như xăng E10.
Theo thời gian, các chi tiết này có thể nhanh chai cứng, nứt, rò rỉ hoặc xuống cấp. Bình xăng và bộ chế hòa khí cũng dễ xuất hiện cặn bẩn hơn nếu nhiên liệu bị lưu lại quá lâu. Vì vậy, thay vì chỉ bảo dưỡng khi xe phát sinh lỗi, người dùng nên chủ động đưa xe đi kiểm tra theo chu kỳ ngắn hơn, chẳng hạn mỗi 3-6 tháng tùy tình trạng sử dụng.
-154633.jpg)
Điều này đồng nghĩa chi phí chăm sóc xe cũ có thể tăng lên, do một số phụ tùng cần được vệ sinh hoặc thay mới sớm hơn. Với các mẫu xe phổ thông đã sử dụng khoảng 20 năm, chủ xe nên cân nhắc giữa việc tiếp tục duy trì phương tiện và chuyển sang một mẫu xe mới hơn để vận hành ổn định, ít phiền toái hơn.
Riêng với xe cổ hoặc xe có giá trị sưu tầm, việc thay xe không phải lúc nào cũng là lựa chọn phù hợp. Trong trường hợp này, chủ xe có thể tìm đến các giải pháp kỹ thuật phù hợp hơn.
Có thể nâng cấp hệ thống nhiên liệu để phù hợp hơn với xăng E10
Với xe máy đời cũ, một số chi tiết trong hệ thống nhiên liệu như ống dẫn xăng, màng bơm xăng cơ khí và gioăng cao su có thể được thay bằng loại vật liệu chịu ethanol tốt hơn. Dù vậy, bình xăng và bộ chế hòa khí vẫn cần được vệ sinh định kỳ để hạn chế cặn bẩn phát sinh trong quá trình sử dụng.
Ngoài thay thế phụ tùng, bộ chế hòa khí cũng có thể cần được căn chỉnh lại do xăng E10 có đặc tính cháy khác xăng khoáng. Loại nhiên liệu này thường cần tỷ lệ hòa trộn không khí - nhiên liệu phù hợp hơn để đạt hiệu quả cháy tối ưu.
-154639.jpg)
Trong một số trường hợp, thợ sửa xe có thể can thiệp vào vít xăng/gió hoặc xem xét thay đổi kích thước béc xăng, còn gọi là gic-lơ. Đây là chi tiết đảm nhiệm vai trò định lượng lượng nhiên liệu đi vào luồng không khí trong bộ chế hòa khí, nên việc điều chỉnh không nên thực hiện tùy tiện.
Tuy nhiên, việc xác định tỷ lệ hòa khí phù hợp cần thiết bị chuyên dụng và tay nghề nhất định, nên không phải tiệm sửa xe phổ thông nào cũng có thể thực hiện chính xác.
Xe ít sử dụng nên tránh để xăng E10 tồn trong bình quá lâu
Với những xe ít sử dụng hoặc phải lưu kho dài ngày, người dùng không nên để xăng E10 tồn trong bình quá lâu. Điều này không chỉ áp dụng cho xe đời cũ mà cả các mẫu xe được công bố tương thích với loại nhiên liệu này.
Do ethanol có khả năng hút ẩm, xăng E10 có thể bị phân tách sau một thời gian xe đứng yên. Khi đó, phần nước và ethanol lắng xuống đáy bình, còn lớp xăng nằm phía trên. Tình trạng này có thể làm bình xăng bị gỉ sét; khi xe được khởi động lại, nước có nguy cơ đi vào bơm xăng hoặc buồng đốt, gây ảnh hưởng đến các chi tiết liên quan.
Thông thường, xăng E10 có thể bảo quản khoảng 3 tháng trong điều kiện phù hợp. Tuy nhiên, nếu xe không sử dụng liên tục, đặc biệt trong môi trường ẩm hoặc không rõ nhiên liệu đã được tồn trữ bao lâu trước khi đổ vào xe, chủ xe nên xả bình sau khoảng 3-4 tuần.
Cách tốt nhất để hạn chế rủi ro là sử dụng xe đều đặn sau khi đổ xăng E10. Khi nhiên liệu được luân chuyển và bổ sung thường xuyên, nguy cơ hút ẩm, tách lớp sẽ giảm đáng kể.
