Vào mùa đông, khi nhiệt độ tại miền Bắc có lúc tụt xuống dưới 10°C, nhiều mẫu ô tô bắt đầu xuất hiện những vấn đề thường gặp do thời tiết giá lạnh. Không chỉ khiến động cơ vận hành kém ổn định, ắc quy suy yếu hay lốp xe bị ảnh hưởng, nền nhiệt thấp còn làm tăng nguy cơ phát sinh sự cố nếu chủ xe không kiểm tra và bảo dưỡng đúng cách.
Ngoài tác động từ thời tiết, không ít tài xế vẫn duy trì những cách sử dụng chưa phù hợp trong những ngày rét đậm, rét hại, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn. Những thói quen này không chỉ khiến xe nhanh xuống cấp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự an tâm khi di chuyển trong điều kiện mùa lạnh.
Dưới đây là 7 thói quen cần thay đổi khi dùng ô tô vào mùa đông:
1. Lên xe là đi ngay, không kiểm tra vòng ngoài
Không ít người lái có thói quen mở cửa, vào ghế, đề nổ rồi lăn bánh mà không dành thời gian "ngó trước ngó sau". Tuy nhiên, chỉ cần khoảng một phút quan sát quanh xe, tài xế có thể phát hiện sớm nhiều nguy cơ: lốp non hơi, vết rò dầu, nước làm mát thiếu, cần gạt mưa hỏng hoặc đèn chiếu sáng có vấn đề.
Vào mùa đông, việc kiểm tra hệ thống đèn càng quan trọng bởi thời gian ban ngày ngắn, cộng thêm sương mù và mưa phùn khiến tầm nhìn suy giảm. Đèn pha yếu, đèn sương mù hỏng hoặc đèn hậu mờ có thể làm tăng nguy cơ xảy ra va chạm, nhất là khi di chuyển trong điều kiện đường ướt và trời tối nhanh.
2. Bỏ qua dấu hiệu xuống cấp của ắc quy
Ắc quy là một trong những bộ phận "nhạy cảm" nhất khi nhiệt độ giảm. Trời lạnh có thể khiến khả năng tích điện và cấp điện kém hơn, trong khi nhu cầu dùng điện lại tăng vì đèn chiếu sáng, sưởi, sấy kính hoạt động nhiều hơn.
Một dấu hiệu thường gặp là đầu cọc ắc quy bị sùi trắng do axit và hơi ẩm tích tụ lâu ngày, gây ăn mòn và làm giảm khả năng tiếp điện. Nếu không xử lý, xe có thể đề yếu, thậm chí không thể khởi động vào sáng sớm.
Các chuyên gia khuyến nghị người dùng nên kiểm tra điện áp, vệ sinh sạch các đầu cọc và siết lại cực ắc quy nếu lỏng. Với những xe đã dùng ắc quy lâu năm, đặc biệt quá 3 năm, việc cân nhắc thay mới sẽ giúp hạn chế nguy cơ "chết máy" bất ngờ.
3. Nổ máy xong vào số chạy liền
Mùa lạnh khiến dầu động cơ và các loại dầu bôi trơn đặc hơn, lắng xuống nhiều hơn sau khi xe đỗ qua đêm. Khi khởi động, động cơ cần thời gian để dầu được bơm đều đến các chi tiết. Nếu người lái vừa đề máy đã chạy ngay, các bộ phận chưa kịp bôi trơn đủ sẽ chịu tải lớn, dễ mài mòn nhanh.
Thói quen này đặc biệt gây hại khi tài xế tăng tốc sớm, vòng tua cao trong lúc động cơ còn "lạnh". Khuyến cáo phổ biến là nên để xe chạy không tải khoảng 1 phút để hệ thống ổn định rồi mới di chuyển, nhưng cũng không nên nổ máy quá lâu gây lãng phí nhiên liệu.
4. Bơm lốp quá căng
Nhiều tài xế dựa vào nguyên lý "lạnh co vào, nóng nở ra" để bơm lốp căng hơn vào mùa đông, với suy nghĩ lốp sẽ bị xẹp do thời tiết lạnh. Tuy nhiên, đây là cách hiểu chưa đầy đủ.
Khi xe chạy ở tốc độ cao, ma sát mặt đường vẫn khiến lốp nóng lên đáng kể. Ngoài ra, thời tiết lạnh và hanh khô có thể làm cao su lốp dễ chai, dễ nứt hơn. Nếu lốp bị bơm căng quá mức, rủi ro nứt hông lốp, giảm độ bám đường và tăng nguy cơ sự cố sẽ cao hơn.
Cách làm đúng là bơm theo thông số khuyến nghị của hãng (thường dán ở cột cửa hoặc nắp bình nhiên liệu) và kiểm tra áp suất định kỳ.
5. Quên kiểm tra sưởi, sấy kính và gạt mưa
Một sai lầm khác là tài xế chỉ tập trung vào động cơ mà bỏ qua các hệ thống đảm bảo tầm nhìn. Mùa đông thường đi kèm độ ẩm cao, mưa phùn, sương mù nên kính lái rất dễ bị mờ do chênh lệch nhiệt độ trong - ngoài.
Nếu sấy kính hoạt động kém, kính hậu mờ lâu sẽ làm hạn chế quan sát phía sau, đặc biệt khi lùi xe hoặc chuyển làn. Trong khi đó, gạt mưa cũ, lưỡi cao su chai cứng sẽ không thể gạt sạch nước mưa phùn và bụi bẩn, khiến kính bị lóa đèn vào ban đêm và tăng nguy cơ xử lý chậm trước chướng ngại vật.
6. Mặc đồ quá dày khi cầm lái
Trời rét khiến nhiều người mặc nhiều lớp áo, khăn, găng tay và giữ nguyên khi ngồi lái. Tuy nhiên, trang phục quá dày thường gây cộm, khó thao tác vô lăng, hạn chế cử động và khiến tài xế nhanh mệt. Thậm chí, áo khoác dày có thể làm người lái ngồi sai tư thế hoặc phản xạ chậm khi cần đánh lái gấp.
Các chuyên gia khuyến nghị trước khi lên xe, tài xế nên cởi bớt áo khoác dày hoặc găng tay nếu gây vướng, đặt gọn vào ghế phụ hoặc cốp để giữ trạng thái thoải mái và linh hoạt nhất.
7. Hé cửa kính để "lấy gió" trong mùa lạnh
Nhiều tài xế có xu hướng tắt điều hòa và hé cửa kính để lấy gió tự nhiên. Dù tưởng tiết kiệm và dễ chịu, thói quen này lại không phù hợp vào mùa lạnh vì không khí hanh khô thường chứa nhiều bụi mịn. Việc mở cửa sổ dù chỉ một khe nhỏ cũng khiến bụi bẩn xâm nhập, làm nội thất nhanh bẩn, có mùi và xuống cấp.
Ngoài ra, cửa kính hé còn làm tăng lực cản gió, nhất là khi chạy nhanh hoặc đi cao tốc. Kết quả là cabin ồn hơn và mức tiêu thụ nhiên liệu cũng tăng lên. Thay vì mở cửa sổ, tài xế nên dùng hệ thống thông gió hợp lý hoặc chế độ lấy gió trong/ngoài phù hợp để vừa sạch không khí vừa đảm bảo tiện nghi.
