Giữa bối cảnh miền Trung gồng mình gánh chịu những đợt thiên tai lịch sử cuối năm 2025, Chiến dịch Quang Trung do Thủ tướng Phạm Minh Chính phát động đã trở thành một biểu tượng của tinh thần thần tốc. Với hơn 36.000 mái ấm được khôi phục chỉ trong 45 ngày, đây không chỉ là cuộc giải cứu nhà ở mà còn là minh chứng cho một tư duy quản trị lấy dân làm gốc, quyết liệt và minh bạch đến cùng.
Tinh thần "chống lũ như chống giặc"
Lịch sử sẽ ghi nhớ những tháng cuối năm 2025 như một phép thử nghiệt ngã đối với dải đất miền Trung và Tây Nguyên. Báo cáo tổng kết toàn diện của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng đã phác thảo một bối cảnh đầy thách thức: Chỉ trong vòng chưa đầy hai tháng, khu vực này liên tiếp chịu ảnh hưởng bởi các trận thiên tai dị thường, khiến mực nước lũ vượt giá trị lịch sử tại 06 tuyến sông chính. Sức tàn phá của thiên tai đã khiến 1.597 ngôi nhà bị sập đổ, cuốn trôi hoàn toàn và 34.759 nhà bị hư hỏng nặng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và sinh kế của hàng vạn hộ dân tại 8 tỉnh, thành phố từ Quảng Trị đến Lâm Đồng.
Trước viễn cảnh đồng bào đối mặt với mùa đông giá rét mà không có mái che, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra quyết sách mang tính bước ngoặt khi ký ban hành Công điện số 234/CĐ-TTg ngày 30/11/2025, chính thức phát động Chiến dịch Quang Trung. Tên gọi này không chỉ gợi nhắc hào khí thần tốc của vị vua áo vải năm xưa mà còn là mệnh lệnh hành động cho toàn bộ hệ thống chính trị. Thủ tướng đã khẳng định trực tiếp tại hội nghị rằng chiến dịch này chính là biểu tượng sinh động của việc đặt đời sống, chỗ ở và hạnh phúc của nhân dân lên trên hết, trước hết, đồng thời nhấn mạnh đây không phải là nhiệm vụ hành chính thuần túy mà là mệnh lệnh từ trái tim của mỗi cán bộ, đảng viên hướng về đồng bào vùng lũ.
Hiệp đồng "5 cánh quân" và quản trị 3 ca, 4 kíp
Để hiện thực hóa mục tiêu hoàn thành toàn bộ việc sửa chữa nhà trước ngày 31/12/2025 và xây mới trước ngày 15/01/2026, Chính phủ đã vận hành một cơ chế hiệp đồng quân - dân y như một chiến dịch quân sự thực thụ trong thời bình. Vai trò của các Bộ, ngành được phân định rõ trách nhiệm và tiến độ đến từng ngày. Bộ Quốc phòng và Bộ Công an đã đóng vai trò lực lượng xung kích mũi nhọn với tổng số hơn 438.000 lượt cán bộ, chiến sĩ và dân quân tự vệ trực tiếp xuống các địa bàn xung yếu nhất. Trong khi Bộ Quốc phòng huy động hàng nghìn lượt phương tiện đặc chủng để vận chuyển vật liệu qua các cung đường sạt lở tại Quảng Nam, Quảng Trị thì lực lượng Công an đã chủ trì xây dựng 419 căn nhà mẫu vững chãi, hoàn thành và bàn giao toàn bộ trước kế hoạch tới 21 ngày.
Sự minh bạch và hiệu quả trong phân bổ nguồn lực chính là giải pháp được áp dụng trong chiến dịch này. Ngân sách Trung ương đã lập tức giải ngân 328 tỷ đồng để làm nguồn vốn "mồi" quan trọng, kích hoạt dòng vốn xã hội hóa hơn 1.100 tỷ đồng từ Mặt trận Tổ quốc và cộng đồng doanh nghiệp. Đặc biệt, Bộ Xây dựng đã nhanh chóng công bố 360 mẫu thiết kế nhà an toàn, vừa đảm bảo tính bền vững trước sức gió bão cấp 12, vừa phù hợp với phong tục tập quán và địa hình của từng địa phương. Tinh thần "vượt nắng thắng mưa", làm việc xuyên đêm của các lực lượng đã biến những công trường ngổn ngang bùn đất thành những khu tái định cư khang trang chỉ trong vòng chưa đầy hai tháng.
Tính hiệu quả và sự minh bạch
Tính khách quan của chiến dịch được khẳng định qua những số liệu xác thực đạt được tính đến ngày 15/01/2026. Về công tác sửa chữa, toàn bộ 100% (34.759 căn) nhà hư hỏng đã hoàn thành, trong đó có tới 97,5% hộ dân được nhận nhà sớm hơn kế hoạch từ 5 đến 10 ngày. Đối với các căn nhà xây mới, gần 1.600 căn đã mọc lên kiên cố, tiêu biểu như tại Gia Lai đã bàn giao 651/674 nhà, tại Đắk Lắk đã hoàn thành 590/606 nhà. Chiến dịch không chỉ mang lại mái ấm mà còn đảm bảo các dịch vụ thiết yếu như điện, nước sạch và sóng viễn thông được phủ kín toàn bộ các điểm dân cư mới.
Ngoài nguồn lực nội tại, việc tiếp nhận và phân bổ minh bạch gần 11,5 triệu USD viện trợ quốc tế từ các tổ chức toàn cầu đã giúp Việt Nam khẳng định uy tín và khả năng điều phối cứu trợ chuyên nghiệp. Thủ tướng Chính phủ đánh giá cao sự phối hợp nhịp nhàng này và nhận định rằng đây chính là bài học kinh nghiệm quý báu về quản trị trong tình huống khẩn cấp, nơi mà sự chỉ đạo tập trung đã xóa bỏ mọi rào cản hành chính rườm rà để đi thẳng vào lợi ích của nhân dân.
Sức mạnh nội sinh và giá trị nhân văn
Dưới góc nhìn của các chuyên gia chính sách công, Chiến dịch Quang Trung là một minh chứng điển hình cho việc chuyển đổi từ tư duy "hỗ trợ thụ động" sang "tái thiết chủ động". Nhiều chuyên gia nhận định rằng việc Bộ Xây dựng đưa ra các mẫu nhà chuẩn hóa không chỉ rút ngắn thời gian thi công mà còn tạo ra một tiêu chuẩn sống mới an toàn hơn cho người dân vùng rốn lũ. Trong khi đó, các chuyên gia kinh tế đánh giá việc giải ngân thần tốc 328 tỷ đồng là "liều thuốc kích thích" quan trọng, tạo niềm tin để các nguồn lực xã hội hóa chảy mạnh vào vùng thiên tai.
Nhưng có lẽ, những đánh giá chân thực nhất lại đến từ chính những người trong cuộc. Theo ghi nhận, người dân ở các vùng tái thiết bày tỏ sự cảm động trước sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các cơ quan chức năng. Nhớ đó, mà họ có nhà mới còn vững chãi hơn nhà cũ để đón Tết. Với họ đây thực sự là một phép màu giữa đời thực.
Thủ tướng Phạm Minh Chính trong phần phát biểu bế mạc đã một lần nữa nhấn mạnh: "Hạnh phúc của người dân là thước đo chính xác nhất cho thành công của một chính sách. Khi người dân tin, người dân đồng lòng, chúng ta sẽ tạo nên những kỳ tích vượt xa mọi giới hạn vật lý thông thường".
Bài học về quản trị và niềm tin dân tộc
Chiến dịch Quang Trung khép lại không chỉ với những ngôi nhà mới mà còn để lại một "bộ gene" quản trị mới cho tương lai. Thành công này đúc kết nên hai bài học lớn: Một là sức mạnh của sự chỉ đạo tập trung, thống nhất gắn liền với tinh thần trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu; hai là khả năng huy động nguồn lực tổng hợp khi có được niềm tin tuyệt đối từ nhân dân và cộng đồng quốc tế thông qua sự minh bạch. Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh rằng thành công của chiến dịch đã chứng minh khi ý Đảng hòa cùng lòng dân, chúng ta có thể biến những điều không thể thành có thể.
Mô hình Chiến dịch Quang Trung sẽ được chuẩn hóa thành kịch bản quốc gia để ứng phó với các tình huống khẩn cấp, đảm bảo tính chủ động trước mọi biến động của thiên tai. Những nụ cười của đồng bào miền Trung trong những ngôi nhà mới ngay trước thềm Tết Nguyên đán 2026 không chỉ là món quà nhân văn mà còn là dấu ấn rực rỡ chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, khẳng định một Việt Nam tự cường, đoàn kết và sẵn sàng vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.
