Phân tích sâu về bản chất vấn đề, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho rằng tác động từ xung đột Trung Đông có sự khác biệt cơ bản so với đại dịch COVID-19. Do khu vực này không phải là trung tâm sản xuất nông nghiệp lớn của thế giới, các vùng sản xuất chính hầu như không chịu ảnh hưởng trực tiếp. Tuy nhiên, rủi ro tiềm ẩn lại nằm ở hệ thống logistics và chi phí đầu vào. Giá xăng dầu, năng lượng và chi phí vận tải quốc tế tăng cao sẽ tạo áp lực gián tiếp, làm giảm sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam. Đặc biệt, sản xuất nông nghiệp thường có độ trễ khá lớn, những biến động của thị trường hiện tại có thể phải mất nhiều tháng sau mới phản ánh rõ nét vào hiệu quả sản xuất. Vì vậy, việc xây dựng kịch bản tác động trong dài hạn, ít nhất là một năm, là điều bắt buộc để đảm bảo tính sát thực trong công tác điều hành.
Bên cạnh câu chuyện xuất khẩu với kim ngạch sang khu vực Trung Đông đạt khoảng hơn 2 tỷ USD, ngành cần đặc biệt lưu tâm đến chiều nhập khẩu. Các yếu tố liên quan đến nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, vật tư sản xuất và các tuyến vận tải đi qua khu vực xung đột cần được phân tích kỹ lưỡng hơn. Để giải quyết các thách thức này, Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh cần có những giải pháp căn cơ và bền vững. Một trong những hướng đi quan trọng là nghiên cứu chính sách bảo hộ mức lợi nhuận tối thiểu cho người sản xuất, thiết lập cơ chế đồng bộ từ kiểm soát giá vật tư đầu vào như phân bón, giống đến đảm bảo giá thu mua đầu ra. Điều này sẽ tạo ra một tấm nệm giảm sốc cho nông dân trước các biến động giá cả toàn cầu.
Song song với các giải pháp chính sách, việc đẩy mạnh mô hình kinh tế tuần hoàn và nhân rộng các đề án sản xuất hiệu quả, như mô hình 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long, được xem là chìa khóa để nâng cao nội lực. Trong tiến trình này, vai trò của các hộ gia đình vẫn cần được đặt ở vị trí trung tâm, gắn liền với các chính sách đảm bảo sinh kế thực tế. Với một góc nhìn khách quan và đa chiều, việc chủ động xây dựng các kịch bản tăng trưởng trong bối cảnh hiện nay không chỉ giúp ngành nông nghiệp vượt qua sóng gió mà còn là cơ hội để tái cấu trúc theo hướng chuyên nghiệp, khoa học và bền vững hơn, mang lại thông điệp rõ ràng về sự ổn định và phát triển của nông sản Việt trên trường quốc tế.
