Chị T. trên đường trở về nhà sau ca làm việc thì gặp mưa giông lớn. Hàng ngày, chị di chuyển qua khu vực cánh đồng trống, thưa thớt nhà dân và ít cây cối.
Trong lúc đi qua khu vực này, một tia sét bất ngờ đánh xuống khiến chị ngã gục giữa đường. Người dân phát hiện và đưa chị đến cơ sở y tế gần đó cấp cứu. Tại đây, người bệnh được chẩn đoán xuất huyết não và chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Đức Hòa để tiếp tục điều trị.
Ngay khi tiếp nhận, bệnh viện kích hoạt quy trình "Báo động đỏ toàn viện". Các êkíp Cấp cứu, Can thiệp Tim mạch, Hồi sức tích cực (ICU), Liên chuyên khoa và Gây mê Hồi sức phối hợp đánh giá, xử trí.
Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận người bệnh có rối loạn nhịp tim cùng nhiều tổn thương do sét đánh. Chị bị bỏng độ I, II ở vùng cánh tay và vai phải, vùng da dọc theo vị trí đeo dây chuyền bị cháy xém. Vùng cổ phải có vết thương khoảng 3 cm, môi, má và tai phải xây xát.
Sau đánh giá, người bệnh chưa có chỉ định can thiệp ngoại khoa. Các bác sĩ tập trung kiểm soát rối loạn nhịp tim, theo dõi sát diễn tiến thần kinh và chăm sóc các tổn thương bỏng.
Tuy nhiên, tình trạng nhanh chóng thay đổi. Người bệnh xuất hiện lơ mơ, vật vã, kích thích mạnh. Trước nguy cơ diễn tiến nặng, êkíp chuyển chị đến Khoa Hồi sức tích cực để điều trị, kiểm soát nguy cơ xuất huyết não và rối loạn nhịp tim, đồng thời phối hợp chăm sóc các tổn thương ở da, mắt và màng nhĩ.
Sau hơn 48 giờ điều trị tích cực, tình trạng người bệnh từng bước ổn định. Ý thức trở lại, không còn vật vã, kích thích. Kết quả chụp CT sọ não không ghi nhận tình trạng xuất huyết tiến triển thêm.
Sét đánh gây tổn thương cơ thể như thế nào?
Sét là hiện tượng phóng điện cực mạnh giữa các đám mây dông hoặc giữa mây và mặt đất. Dòng điện truyền qua cơ thể trong thời gian rất ngắn nhưng có thể gây tổn thương nhiều cơ quan.
Tim mạch: Dòng điện có thể làm rối loạn hoạt động điện của tim, gây rối loạn nhịp, ngừng tim hoặc các biến cố tim mạch nguy hiểm. Đây là một trong những nguyên nhân chính khiến nạn nhân sét đánh tử vong.
Não và hệ thần kinh: Người bị sét đánh có thể mất ý thức, lú lẫn, co giật hoặc tổn thương não. Một số trường hợp có thể xuất hiện yếu, liệt chi và các rối loạn thần kinh kéo dài sau khi qua cơn nguy kịch.
Da và mô mềm: Sét có thể gây bỏng tại vị trí dòng điện đi qua cơ thể, thường kèm các vết thương hoặc xây xát do nạn nhân ngã xuống. Các vật kim loại tiếp xúc với cơ thể như dây chuyền, vòng tay có thể nóng lên nhanh chóng, gây bỏng dọc theo vị trí tiếp xúc.
Mắt và tai: Sét có thể gây tổn thương mắt, đồng thời sóng áp lực và năng lượng từ tia sét có thể làm tổn thương màng nhĩ, gây ù tai, giảm hoặc mất thính lực.
Cơ quan khác: Dòng điện và nhiệt lượng từ sét còn có thể gây tổn thương cơ, mạch máu và các cơ quan khác tùy đường truyền của dòng điện qua cơ thể.
Do tổn thương có thể diễn tiến nhanh và không phải lúc nào cũng biểu hiện đầy đủ ngay sau tai nạn, người bị sét đánh cần được đưa đến cơ sở y tế để đánh giá và theo dõi, ngay cả khi đã tỉnh lại.
Chị sau đó được chuyển đến chuyên khoa Nội Tim mạch để tiếp tục theo dõi và chăm sóc phục hồi.
ThS.BS Nguyễn Công Vân, Trưởng khoa Nội Tim mạch, cho biết sét đánh có thể gây tổn thương nhiều cơ quan trong thời gian rất ngắn, đặc biệt là tim và hệ thần kinh. Rối loạn nhịp tim, ngừng tim, mất ý thức hoặc tổn thương não có thể đe dọa tính mạng người bệnh.
Theo bác sĩ, khi có mưa giông, người dân nên tìm nơi trú ẩn an toàn ngay khi nghe tiếng sấm, không tiếp tục di chuyển ở những khu vực trống trải như đồng ruộng, bãi đất rộng. Cần tránh đứng dưới cây cao, gần cột điện, công trình kim loại hoặc những vị trí cao, cô lập; không tụ tập thành nhóm đông người ngoài trời.
Khi ở trong nhà, người dân nên hạn chế sử dụng thiết bị điện và ngắt các thiết bị không cần thiết khi có giông sét.
Nếu phát hiện người bị sét đánh, cần nhanh chóng gọi cấp cứu và đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Người bị sét đánh có thể gặp rối loạn tim mạch, thần kinh và nhiều tổn thương khác dù biểu hiện ban đầu không rõ ràng. Cấp cứu và đánh giá y tế sớm giúp phát hiện, kiểm soát các biến chứng nguy hiểm.
