Trong bối cảnh đó, toàn Ngành lấy phương châm “Kỷ cương trách nhiệm, chủ động kịp thời, tinh gọn hiệu quả, tăng tốc bứt phá” làm trọng tâm hành động. Chỉ trong một năm, GDP toàn ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản ước tăng 3,7–3,92%; tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt 70,09 tỷ USD – cao nhất từ trước đến nay; giải ngân đầu tư công dự kiến đạt khoảng 98,5% kế hoạch. Song song đó, tỷ lệ che phủ rừng duy trì 42,03%; thu dịch vụ môi trường rừng đạt 3.734,72 tỷ đồng; thí điểm tín chỉ các-bon thu 51,5 triệu USD; công tác thể chế ban hành 110 văn bản quy phạm pháp luật và chuyển đổi số có “Chiến dịch 90 ngày” làm sạch, làm giàu dữ liệu đất đai. Trong những thành tích chung đó của ngành Nông nghiệp và Môi trường, có những đóng góp cụ thể thiết thực của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn .
Theo đó, cơ cấu tổ chức của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn được tổ chức lại theo Quyết định số 83/QĐ-BNNMT ngày 01/3/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường gồm Cục trưởng, 03 Phó Cục trưởng, 07 phòng chuyên môn và 01 đơn vị sự nghiệp. Cục được giao 08 nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Từ kinh tế hợp tác, phát triển nông thôn, giảm nghèo, bố trí dân cư, diêm nghiệp, cơ điện nông nghiệp, ngành nghề làng nghề đến đào tạo nghề cho lao động nông thôn.
Khối lượng công việc rất lớn, đa ngành, nhưng nhân lực của Cục hiện tại có 44 biên chế, thiếu 8 nhân sư so với định mức. Trong đó, Trung tâm Kiểm định kỹ thuật an toàn máy và thiết bị nông nghiệp có 36 viên chức và 16 hợp đồng. Tuy nhiên, sức mạnh của Cục còn được cộng hưởng bởi hệ thống ngành dọc tại các địa phương là các Chi cục Phát triển nông thôn với 1.147 biên chế luôn sát cánh thực hiện nhiệm vụ.
Sau khi sắp xếp theo mô hình Sở Nông nghiệp và Môi trường, tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển nông thôn tại các địa phương được điều chỉnh theo hướng đa dạng, linh hoạt. Trong 34 địa phương, 03 địa phương tổ chức theo mô hình Phòng trực thuộc Sở; 31 địa phương còn lại thực hiện theo mô hình Chi cục Phát triển nông thôn với cơ cấu và phạm vi nhiệm vụ phù hợp thực tiễn. Việc đa dạng hóa mô hình tổ chức đã bảo đảm tính kế thừa, ổn định bộ máy, đồng thời tạo điều kiện triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ phát triển nông thôn trong bối cảnh tổ chức mới.
Theo báo báo tổng kết hoạt động của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển Nông thôn năm 2025, mặc dù trong bối cảnh tổ chức bộ máy và mô hình quản lý nhà nước có nhiều thay đổi, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn vẫn hoàn thành tốt vai trò cơ quan tham mưu chuyên ngành. Năm 2025, Cục chủ trì tham mưu nhiều nhiệm vụ trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng, bảo đảm đúng thẩm quyền, chất lượng và tiến độ nổi bật là chính sách khuyến khích phát triển kinh tế trang trại, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực kinh tế hợp tác – phát triển nông thôn – giảm nghèo, quy định kỹ thuật cơ sở dữ liệu ngành, lĩnh vực quản lý…
Năm 2025 cũng là năm thiên tai diễn biến dị thường với tần suất bão lũ cao hơn trung bình nhiều năm với thiệt hại kỷ lục ước tính khoảng trên 85.000 tỉ đồng. Đồng thời, đây là năm bản lề thực hiện hàng loạt Nghị quyết chiến lược của Trung ương. Trong "lửa thử vàng", Cục đã chủ động đổi mới phương thức điều hành, trở thành đơn vị nòng cốt dẫn dắt chuyển đổi mô hình sản xuất nông thôn.
Sau 5 năm, điều thay đổi căn bản nhất không chỉ là số lượng hợp tác xã, mà là cách thức tổ chức lại nền sản xuất nông nghiệp – từ hộ nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi, từ sản xuất đơn lẻ sang vùng nguyên liệu tập trung. Điểm sáng rực rỡ nhất là sự chuyển mình về chất của khu vực Kinh tế tập thể. Lũy kế đến hết năm 2025, cả nước có 23.000 Hợp tác xã nông nghiệp, trong đó 65% đạt loại khá, tốt. Doanh thu bình quân 1 HTX đạt 2,7 tỷ đồng, vượt 108% kế hoạch. Thu nhập người lao động thường xuyên đạt 56 triệu đồng/năm.
Không chỉ tăng về lượng, các HTX đã trở thành mắt xích không thể thiếu trong Đề án quốc gia "1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao". Gần 2.500 HTX đã ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số. Hơn 2.100 HTX sở hữu sản phẩm OCOP, chiếm gần 38% tổng số chủ thể OCOP cả nước.
Điều quan trọng hơn cả không chỉ là sự gia tăng về số lượng, mà là sự chuyển biến cả về chất lượng của các hợp tác xã. Trên thực tế các hợp tác xã đang ngày càng khẳng định vai trò trung tâm trong tổ chức lại sản xuất, kết nối thị trường, ứng dụng công nghệ và tham gia sâu hơn vào các chương trình quốc gia.
Cơ giới hoá gắn với tự động hoá đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy nông nghiệp phát triển theo hướng hiệu quả, bền vững và thông minh. Đến hết năm 2025, cả nước có hơn 613 nghìn máy kéo, 30,6 nghìn máy gặt đập liên hợp, 1,46 triệu bình phun động cơ và 2,1 triệu máy bơm nước, cho thấy mức độ cơ giới hoá đã bao phủ hầu hết các khâu sản xuất. Trên nền tảng đó, nhiều địa phương đẩy mạnh ứng dụng tự động hoá và công nghệ số như tưới tiêu thông minh, cảm biến đất, nhà kính điều khiển từ xa, máy bay không người lái, góp phần giảm chi phí, giảm phát thải và nâng cao chất lượng nông sản.
Cơ giới hóa không còn dừng ở thay thế sức lao động, mà đang trở thành nền tảng để nông nghiệp chuyển sang sản xuất quy mô lớn, chính xác và bền vững hơn. Riêng, Trung tâm Kiểm định kỹ thuật an toàn máy và thiết bị nông nghiệp cũng đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, tổ chức gần 30 lớp huấn luyện an toàn và kiểm định thiết bị cho các nhà máy đường, chế biến gỗ, đảm bảo an toàn cho sản xuất.
Năm 2025 đánh dấu bước hội nhập sâu rộng của Ngành nghề nông thôn với việc tổ chức thành công Festival Bảo tồn và Phát triển Làng nghề Quốc tế lần thứ nhất quy tụ hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ và 24/34 tỉnh thành, địa phương trong cả nước tham gia. Sự kiện đã tạo tiếng vang lớn, quảng bá tinh hoa nghề Việt ra thế giới. Trong khuôn khổ Festival, Hội thi Sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam năm 2025 đã thu hút 452 sản phẩm tranh tài từ mọi miền đất nước. Ban tổ chức đã vinh danh 60 tác phẩm xuất sắc nhất, khẳng định sức sáng tạo không ngừng nghỉ của đội ngũ nghệ nhân Việt.
Chính những bàn tay tài hoa ấy đã góp phần đưa kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt hơn 14 tỷ USD, mây tre đan tăng 9%. Thu nhập lao động làng nghề đạt 4-5 triệu đồng/tháng, gấp đôi lao động thuần nông. Nông thôn hôm nay không chỉ là nơi sản xuất nông sản, mà đang trở thành không gian kinh tế đa giá trị – nơi làng nghề, OCOP, du lịch trải nghiệm và xuất khẩu cùng phát triển.
Qua đó cũng cho thấy nông thôn Việt Nam đang dịch chuyển từ không gian sản xuất thuần nông sang không gian kinh tế đa giá trị, nơi văn hóa, sáng tạo và thị trường cùng hội tụ. Nhiều bạn trẻ nông thôn tham gia làm nghề, làm dịch vụ cơ giới hóa, bán hàng trên nền tảng số; nghệ nhân, tổ hợp tác và hợp tác xã kết nối thị trường bài bản hơn.
Với lĩnh vực Diêm nghiệp, năm 2025 không chỉ là câu chuyện giữ nghề, mà là chuyển đổi mô hình để tạo sinh kế bền vững. Lần đầu tiên Festival Nghề muối Việt Nam quy mô quốc gia được tổ chức tại Bạc Liêu, cho thấy nghề muối đang dịch chuyển sang sản xuất sạch, đa dạng sản phẩm và tăng giá trị gia tăng thông qua chế biến sâu, kết hợp trải nghiệm – du lịch. Sản lượng muối năm qua đạt hơn 900.000 tấn, đồng thời hướng tới mục tiêu giữ vững 8.610 héc-ta đất muối, bảo đảm an ninh muối quốc gia đến năm 2030.
Trước diễn biến thiên tai phức tạp, công tác Bố trí dân cư được triển khai theo hướng chủ động, kịp thời và đúng trọng tâm. Không chỉ là di dời đến nơi an toàn, Cục tập trung tham mưu giải pháp ổn định lâu dài gắn với sinh kế, an sinh và tái thiết cộng đồng. Tính chung giai đoạn 2021–2025, hơn 42.441 hộ dân đã được bố trí ổn định, đạt 66% mục tiêu. Riêng năm 2025, đã bố trí an toàn cho hơn 9.000 hộ. Diện tích đất ở bình quân giao các hộ tại thời điểm bố trí dân cư tập trung cao từ 250 – 400m2 tùy từng địa bàn.
Công tác Đào tạo nghề nông nghiệp chuyển biến thực chất, gắn với hợp tác xã và nhu cầu thị trường. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt 29,1%. Hơn 80% học viên sau đào tạo đã tìm được việc làm hoặc cải thiện năng suất ngay trên mảnh ruộng của mình. Từng bước hình thành lớp nông dân chuyên nghiệp, nông dân số – biết kỹ thuật, biết quản trị, biết kết nối chuỗi và làm chủ công nghệ.
Chương trình giảm nghèo bền vững đã triển khai hơn 6.174 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất. Kết quả là thu nhập của các hộ tham gia dự án tăng trung bình từ 15-50%, mở ra cơ hội thoát nghèo bền vững cho người dân.
Nhìn lại năm 2025, trong bối cảnh nhiều biến động và thách thức đan xen, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn đã khẳng định vai trò cơ quan tham mưu nòng cốt, không chỉ hoàn thành khối lượng công việc lớn, mà còn góp phần định hình cách tiếp cận mới trong tổ chức sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn. Từ thực tiễn hoạt động cho thấy, bên cạnh những thuận lợi cơ bản từ việc sắp xếp, đổi mới mô hình hoạt động của các ngành các cấp trong năm 2025, cũng đặt ra một số vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện như: Một số chính sách còn chồng chéo; Hạ tầng dữ liệu số chưa đáp ứng tốt yêu cầu và nhiệm vụ mới.
Theo ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, bước sang năm 2026, năm đầu triển khai Chương trình công tác giai đoạn (2021 – 2030) theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ 14 của Đảng, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn xác định rõ phương châm hành động: “Làm đúng việc, làm đến cùng”.
“Từ thực tiễn năm 2025, Cục tập trung vào những nhiệm vụ cốt lõi, có tác động lan tỏa, lâu dài, tránh dàn trải, hình thức, đồng thời phát huy tốt những kết quả đã đạt được trong thời gian qua; tiếp tục quán triệt 5 quan điểm chỉ đạo của Đảng ủy và Tập thể lãnh đạo Cục là: Đổi mới tư duy; lấy tổ chức lại sản xuất làm trục xuyên suốt; phát triển kinh tế đa giá trị; kiến tạo và hành động. Trong đó, Cục đặt ra 4 mục tiêu, nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu: Hoàn thiện thể chế; Tổ chức lại sản xuất; Đào tạo nhân lực và Chuyển đổi số. Nhiệm vụ số 1 là hoàn thiện thể chế với 10 văn bản quy phạm pháp luật (gồm 3 Nghị định, 3 Quyết định, 4 Thông tư) để tháo gỡ những điểm nghẽn từ thực tế đặt ra…”, ông Lê Đức Thịnh chia sẻ.
Cũng theo Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Chương trình hành động của Cục trong năm 2026 được cụ thể hóa thành 06 nhóm nhiệm vụ trọng tâm: (1) Hoàn thiện thể chế chính sách (tham mưu sửa đổi các Nghị định về liên kết sản xuất, phát triển và bảo tồn ngành nghề làng nghề nông thôn, Quảng lý sản xuất và kinh doanh muối; cơ giới hóa nông nghiệp...); (2) Tổ chức lại sản xuất gắn với phát triển HTX và vùng nguyên liệu; (3) Phát triển kinh tế nông thôn đa giá trị; (4) Đào tạo nguồn nhân lực nông nghiệp; (5) Cơ giới hóa, bố trí dân cư và sinh kế bền vững; (6) Chuyển đổi số và xây dựng Cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Đồng thời, lan tỏa phong trào "Bình dân học vụ số" để xây dựng dữ liệu ngành "Đúng - Đủ - Sạch - Sống – Thống nhất – Dùng chung". Về sự kiện trong năm 2026, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn sẽ tập trung tổ chức Diễn đàn 80 năm Ngày Hợp tác xã Việt Nam và tiếp tục Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đồng thời phối hợp với các ngành, các cấp và các tổ chức chuyên ngành trong và ngoài nước tổ chức các sự kiện, hội nghị, hội thảo phù hợp với chức năng nhiệm vụ và chương trình hoạt động của Cục.
Để tiếp tục phát huy kết quả và triển khai hiệu quả giai đoạn mới, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn khuyến nghị toàn ngành và các cấp một số nội dung chính như: Ưu tiên hoàn thiện thể chế và nguồn lực cho tổ chức lại sản xuất theo chuỗi, vùng nguyên liệu, cơ giới hóa và chuyển đổi số; đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu và nền tảng số dùng chung cho hợp tác xã, làng nghề để kết nối thị trường; các địa phương củng cố, nâng chất hợp tác xã, đẩy mạnh đào tạo nông dân chuyên nghiệp và nông dân số, tạo điều kiện đất đai – hạ tầng – tín dụng để thu hút doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị…
Có thể thấy năm 2025, trong bối cảnh chung còn nhiều thách thức từ biến động thị trường và chuỗi cung ứng toàn cầu; biến đổi khí hậu và thiên tai diễn biến phức tạp khó lường; sáp nhập địa giới hành chính, sắp xếp mô hình hoạt động các ngành, các cấp theo hướng “tinh, gọn, giảm tầng nấc trung gian, nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, quản lý”, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn đã khẳng định vai trò nòng cốt, đóng góp thiết thực vào thành tích kỷ lục của ngành Nông nghiệp và Môi trường. Những dấu ấn về phát triển kinh tế tập thể, bảo tồn làng nghề và an sinh nông thôn không chỉ đến từ nỗ lực tự thân mà còn là kết quả của tinh thần đoàn kết thống nhất trong toàn đội ngũ. Đặc biệt, Cục trân trọng sự phối hợp chặt chẽ của các cấp chính quyền địa phương và sự đồng hành chiến lược từ các tổ chức quốc tế thông qua nguồn lực kỹ thuật và tài chính, giúp nâng tầm nông sản Việt trên hành trình chuyển đổi xanh.
Trong không khí phấn khởi Mừng Đảng, Mừng Xuân, Mừng Đất nước đổi mới và thiết thực chào mừng Đại hội lần thứ 14 của Đảng, toàn thể cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn bước vào năm mới Bính Ngọ 2026 với quyết tâm phát huy tối ưu những kết quả đã đạt được, thi đua lập thành tích xuất sắc ngay từ những ngày đầu năm. Khắc sâu đánh giá của lãnh đạo Đảng và Nhà nước về vai trò của ngành Nông nghiệp và Môi trường là "trụ đỡ" vững chắc của nền kinh tế trong mọi biến động, thử thách.
Chúng ta bảy tỏ tin tưởng, với sự chung sức đồng lòng và quyết tâm chính trị cao của các ngành, các cấp và các đơn vị đồng hành sẽ là động lực mạnh mẽ để Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn sẽ thực hiện thắng lợi và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần xây dựng một nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước và nhân dân./.
