Ngày 9/2, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Minh Anh cho biết vừa thực hiện ca phẫu thuật đầy thách thức, giúp giữ lại đôi chân cho một bệnh nhân người Campuchia bị tai nạn giao thông nặng, vượt qua “giờ vàng” cấp cứu chi thể.
Bệnh nhân là anh N.K.P. (47 tuổi, quốc tịch Campuchia), nhập viện trong tình trạng cấp cứu với tổn thương nghiêm trọng vùng khoeo chân trái. Người bệnh có vết thương hở, khoeo chân dập nát, bàn chân trái lạnh, các ngón chân tê nhưng vẫn còn cử động. Tuy nhiên, mạch mu chân và mạch chày sau không bắt được, cho thấy tổn thương mạch máu nặng nề.
Dù đã được sơ cứu và cố định chi tại cơ sở y tế địa phương, các bác sĩ trước đó đều đưa ra chỉ định cắt cụt chi nhằm bảo toàn tính mạng. Không chấp nhận quyết định này, gia đình đã đưa bệnh nhân vượt quãng đường dài đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Minh Anh, khi đã 22 giờ trôi qua kể từ thời điểm tai nạn.
Theo y văn, “thời gian vàng” để cứu một chi thể bị tổn thương mạch máu thường không quá 6 giờ. Sau mốc này, nguy cơ hoại tử chi tăng nhanh, đồng thời việc tái thông mạch có thể gây ra hàng loạt biến chứng nguy hiểm đe dọa tính mạng.
Bác sĩ Nguyễn Hoàng Long, khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Minh Anh cho biết, đây là một trong những quyết định khó khăn nhất của ê-kíp điều trị. Tổn thương động mạch khoeo được xem là một trong những chấn thương phức tạp và nặng nề nhất trong chấn thương chỉnh hình.
“Sau 6 giờ, tỷ lệ bảo tồn chi chỉ còn khoảng 30–80%, tùy mức độ tổn thương. Nguy hiểm hơn, khi tái thông mạch ở thời điểm muộn như 22 giờ, các chất độc tích tụ ở chi thiếu máu có thể ồ ạt trở lại tuần hoàn, gây suy thận cấp, tăng kali máu, rối loạn nhịp tim và có thể khiến bệnh nhân tử vong ngay trên bàn mổ”, bác sĩ Long phân tích.
Trước lựa chọn cắt cụt chi để đảm bảo an toàn tính mạng hoặc chấp nhận rủi ro cao để giữ lại đôi chân cho bệnh nhân, ê-kíp đã tiến hành thăm dò tổn thương. Nhận thấy các khối cơ vẫn còn khả năng hồi phục, các bác sĩ chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình phối hợp với khoa Mạch máu đã thống nhất quyết định phẫu thuật cứu chi.
BS.CKII Nguyễn Thành Hưng, khoa Lồng ngực – Mạch máu, cho biết động mạch khoeo của bệnh nhân đã đứt rời hoàn toàn, mất đoạn dài hơn 2 cm, không thể nối trực tiếp. Ê-kíp buộc phải áp dụng kỹ thuật vi phẫu phức tạp, lấy tĩnh mạch hiển tự thân ở chân lành để làm mảnh ghép bắc cầu, tái lập tuần hoàn cho chi tổn thương.
“Từng mũi khâu vi phẫu nhỏ hơn sợi tóc, mỗi phút trôi qua đều mang tính quyết định. Việc nối lại dòng máu cho một chi đã thiếu máu gần một ngày là thách thức rất lớn”, bác sĩ Hưng cho biết.
Ca phẫu thuật thành công mới chỉ là bước khởi đầu. Sau mổ, bệnh nhân xuất hiện hội chứng tái tưới máu – biến chứng nguy hiểm đã được tiên lượng trước – với các rối loạn điện giải, toan kiềm và đông máu diễn biến phức tạp.
Trong suốt 10 ngày điều trị tại khoa Hồi sức tích cực, bệnh nhân được theo dõi liên tục 24/7. Chỉ một thay đổi nhỏ về chỉ số xét nghiệm hay dấu hiệu chảy máu cũng có thể khiến ê-kíp phải xử trí khẩn cấp ngay tại giường bệnh. Nhờ phác đồ điều trị chặt chẽ và sự phối hợp đa chuyên khoa, bệnh nhân dần vượt qua giai đoạn nguy kịch.
Sau khi mô mềm ổn định, người bệnh tiếp tục được phẫu thuật kết hợp xương bên trong và tháo khung cố định ngoài. Hiện tại, bệnh nhân đã có thể cử động, nhấc chân và xuất viện ngày 7/2 với đôi chân được bảo tồn nguyên vẹn.
Từ ca bệnh này, các chuyên gia khuyến cáo, với những trường hợp tai nạn giao thông nghiêm trọng, việc sơ cứu đúng cách và chuyển bệnh nhân sớm đến các cơ sở y tế có chuyên khoa sâu về mạch máu và vi phẫu đóng vai trò then chốt. “Giờ vàng” luôn rất quan trọng, nhưng trong những trường hợp đặc biệt, hy vọng vẫn có thể được giữ lại nếu có sự đánh giá đúng đắn, quyết đoán và sự phối hợp của đội ngũ chuyên môn giàu kinh nghiệm cùng trang thiết bị hiện đại.
