Các dị tật tay chân bẩm sinh không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn tác động trực tiếp đến khả năng vận động, sinh hoạt và sự phát triển lâu dài của trẻ. Hiện nay, nhiều bất thường cơ xương khớp bẩm sinh như thừa ngón, dính ngón, tay khoèo, chân khoèo, thiếu ngón, chân vòng kiềng, chân chữ X, bàn chân bẹt hay trật khớp háng bẩm sinh đều có thể được can thiệp hiệu quả nếu phát hiện sớm và điều trị đúng thời điểm.
Tại Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, nhiều trẻ mắc dị tật tay chân bẩm sinh đã cải thiện khả năng vận động và tự tin hơn sau quá trình điều trị trực tiếp bởi TTƯT.BS.CKII Phan Văn Tiếp – chuyên gia có hơn 40 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình nhi.
Theo bác sĩ Tiếp, giai đoạn hệ xương của trẻ còn đang phát triển là thời điểm thuận lợi để thực hiện các phương pháp nắn chỉnh hoặc phẫu thuật. Can thiệp sớm giúp hạn chế nguy cơ biến dạng nặng hơn theo thời gian, đồng thời cải thiện chức năng vận động và chất lượng sống cho trẻ.
“Khi trẻ gặp các dị tật xương khớp bẩm sinh, việc phát hiện và can thiệp sớm trong giai đoạn hệ xương còn phát triển sẽ giúp quá trình nắn chỉnh hiệu quả hơn, tạo điều kiện để cơ thể phát triển cân đối. Nếu điều trị muộn, trẻ có nguy cơ rối loạn tăng trưởng, dẫn đến biến dạng xương nặng hơn theo thời gian. Trẻ càng lớn, phẫu thuật càng phức tạp và hiệu quả điều trị có thể không đạt như mong đợi”, bác sĩ Tiếp cho biết.
Ông khuyến cáo phụ huynh nên đưa trẻ đi thăm khám sớm khi phát hiện các dấu hiệu bất thường ở tay chân như bàn chân bẹt, đi khập khiễng, hạn chế vận động, chân cong bất thường, ngón tay hoặc ngón chân dính nhau hay thừa ngón.
Đối với trẻ trong độ tuổi đi học, mùa hè được xem là “thời điểm vàng” để phẫu thuật và điều trị các dị tật tay chân bẩm sinh. Đây là khoảng thời gian trẻ có thể tập trung điều trị và phục hồi chức năng mà không ảnh hưởng đến việc học tập hay làm gián đoạn năm học.
Theo các chuyên gia, quá trình hồi phục sau phẫu thuật đến khi trẻ có thể vận động ổn định thường kéo dài khoảng ba tháng. Vì vậy, can thiệp trong dịp hè giúp trẻ có thêm thời gian thích nghi và phục hồi trước khi quay lại trường với thể trạng tốt hơn, vận động linh hoạt hơn và tự tin hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
Bên cạnh yếu tố thời gian thuận lợi, việc điều trị đúng thời điểm còn giúp cải thiện khả năng vận động, giảm nguy cơ biến chứng và hạn chế những can thiệp phức tạp khi trẻ lớn hơn.
Riêng với trật khớp háng bẩm sinh, bác sĩ Tiếp cho biết việc phát hiện càng sớm thì điều trị càng đơn giản, ít tốn kém và hiệu quả cao hơn. Thời điểm tốt nhất để can thiệp là từ sau sinh đến 3 tháng tuổi. Nếu điều trị bảo tồn không hiệu quả, trẻ có thể cần phẫu thuật khi 7-8 tháng tuổi với mức độ can thiệp tương đối đơn giản.
Tuy nhiên, nếu đến 16-18 tháng tuổi mới phát hiện, ca mổ sẽ phức tạp và kéo dài hơn. Với trẻ trên 3 tuổi, dù phẫu thuật vẫn có thể thành công nhưng nguy cơ hoại tử chỏm xương đùi sẽ tăng cao.
“Phụ huynh cần chú ý các dấu hiệu bất thường ở tay chân trẻ để đưa trẻ đi thăm khám sớm. Điều trị đúng thời điểm không chỉ giúp tăng hiệu quả phục hồi mà còn giảm nguy cơ biến chứng và hạn chế các can thiệp phức tạp về sau”, bác sĩ Tiếp khuyến cáo.
