Không ít chủ ô tô hiện nay lựa chọn nâng cấp, thay đổi một số chi tiết trên xe để tạo phong cách riêng hoặc cải thiện diện mạo phương tiện. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc trang trí hợp lệ và tự ý cải tạo xe trái quy định không phải ai cũng nắm rõ.
Theo quy định, những thay đổi làm ảnh hưởng đến kết cấu nguyên bản của ô tô như khung gầm, hệ thống động cơ, kích thước, hình dáng bên ngoài hoặc các bộ phận liên quan đến an toàn kỹ thuật đều có thể khiến phương tiện không còn đáp ứng điều kiện lưu hành. Trong trường hợp xe đã bị can thiệp ở các hạng mục này, chủ phương tiện buộc phải đưa xe về đúng trạng thái ban đầu nếu muốn được kiểm định.
Thời gian qua, lực lượng chức năng đã xử lý nhiều trường hợp ô tô bị thay đổi kết cấu so với thiết kế của nhà sản xuất. Sau khi tháo bỏ các chi tiết độ và phục hồi nguyên trạng, vấn đề được nhiều chủ xe quan tâm là xe có cần thực hiện đăng kiểm lại hay không.
Vì sao khôi phục nguyên trạng vẫn phải đăng kiểm lại?
Vấn đề nhiều chủ xe thắc mắc là sau khi tháo đồ độ và đưa ô tô về tình trạng ban đầu, xe có cần đi đăng kiểm lại hay không. Câu trả lời là có, nếu phương tiện thuộc trường hợp bị xử lý vì tự ý thay đổi kết cấu.
Theo điểm d, khoản 19, điều 32, Nghị định 168/2024/NĐ-CP, biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi tự ý cải tạo phương tiện không chỉ dừng ở việc khôi phục hình dáng, kích thước và tình trạng an toàn kỹ thuật ban đầu. Chủ phương tiện còn phải đưa xe đi kiểm định lại trước khi tiếp tục tham gia giao thông.
Quy định này nhằm bảo đảm rằng sau khi được sửa lại, chiếc xe thực sự đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Việc chủ xe tự tháo lắp tại gara hoặc tự đưa xe về nguyên trạng bằng mắt thường chưa đủ căn cứ để khẳng định phương tiện đã an toàn.
Nói cách khác, đăng kiểm lại là bước xác nhận cuối cùng. Khi xe đạt yêu cầu và được cấp giấy chứng nhận kiểm định mới, chủ phương tiện mới hoàn tất nghĩa vụ khắc phục và có thể sử dụng xe hợp pháp trên đường.
Mức phạt cao với hành vi tự ý thay đổi kết cấu
Nghị định 168/2024/NĐ-CP cũng quy định mức xử phạt đáng chú ý đối với hành vi tự ý thay đổi kết cấu ô tô. Tại điểm c, khoản 16, điều 32, cá nhân là chủ phương tiện nếu tự ý thay đổi tổng thành khung, tổng thành máy, hệ thống phanh, hệ thống truyền động, hệ thống chuyển động hoặc cải tạo hình dáng, kích thước, kết cấu xe không đúng thiết kế có thể bị phạt từ 65 - 75 triệu đồng.
Nếu chủ phương tiện là tổ chức, mức phạt tăng lên từ 130 - 150 triệu đồng. Bên cạnh khoản tiền phạt, xe vi phạm vẫn phải được khôi phục về trạng thái ban đầu và đăng kiểm lại trước khi lưu thông.
Vì vậy, khi muốn nâng cấp hoặc trang trí ô tô, chủ xe cần phân biệt rõ đâu là hạng mục được phép và đâu là thay đổi có thể ảnh hưởng đến kết cấu an toàn kỹ thuật. Việc tìm hiểu quy định trước khi độ xe sẽ giúp tránh rủi ro bị phạt, đồng thời hạn chế phát sinh chi phí tháo dỡ, khôi phục nguyên trạng và đăng kiểm lại phương tiện.
