Ngày 10/4, tại TP.HCM, Hội Tin học TP.HCM (HCA) phối hợp cùng Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TP.HCM khai mạc Diễn đàn Công nghệ Giáo dục – Edtech Vietnam 2026, thu hút hơn 1.000 đại biểu tham dự. Với chủ đề “Giáo dục số trong kỷ nguyên AI”, sự kiện đặt ra bài toán định vị lại vai trò con người khi trí tuệ nhân tạo đang tái định hình dòng chảy tri thức toàn cầu.
Phát biểu khai mạc, ông Lâm Nguyễn Hải Long – Chủ tịch HCA, cho rằng diễn đàn không chỉ là nơi trình diễn công nghệ, mà còn là không gian để các nhà quản lý và giáo viên nhìn lại giá trị cốt lõi của giáo dục. Theo ông, AI nên được xem là “cánh tay nối dài” giúp giải phóng sức sáng tạo, thay vì thay thế người thầy.
“Công nghệ có thể rất thông minh, nhưng chỉ có trái tim người thầy mới dạy học sinh cách dùng trí tuệ đó để phụng sự cộng đồng”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một nền giáo dục góp phần kiến tạo các đô thị nhân văn, nơi con người giữ vai trò trung tâm.
Diễn đàn năm nay ghi dấu với chuỗi hoạt động thực tiễn gồm ba phiên hội thảo chuyên đề về trường học số và sáu workshop mang tính “thực chiến”. Tại đây, giáo viên được hướng dẫn sử dụng các công cụ AI để chuyển đổi từ vai trò truyền đạt kiến thức sang người dẫn dắt trải nghiệm học tập sáng tạo.
Một điểm nhấn khác là khu trải nghiệm với bảy phòng tương tác, nơi học sinh và giáo viên trực tiếp tiếp cận các công nghệ như STEM, robotics, drone và thực tế ảo/tăng cường. Bên cạnh đó, “Hệ sinh thái Sức khỏe học đường” với hơn 25 gian hàng cung cấp các giải pháp toàn diện về tâm lý, thị lực và định hướng nghề nghiệp cho học sinh trong môi trường số.
Ở các phiên chuyên sâu, nhiều mô hình ứng dụng AI trong giáo dục được giới thiệu. Ông Bùi Quốc Anh – Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ và Giáo dục PiAI, trình bày mô hình “Socratic AI” dành cho khối K-12, trong đó AI không đưa ra đáp án sẵn mà dẫn dắt học sinh bằng hệ thống câu hỏi, khuyến khích tư duy chủ động. Nền tảng Pi Study còn tích hợp “biểu đồ tri thức”, giúp giáo viên nhanh chóng nhận diện lỗ hổng kiến thức của cả lớp chỉ trong khoảng 30 giây.
Trong khi đó, TS. Nguyễn Hà Hùng Chương – Giảng viên Khoa Khoa học liên ngành, Trường Đại học khoa học tự nhiên – ĐHQG TP.HCM, đề xuất mô hình sư phạm PAIR (vấn đề – AI – tương tác – phản tư), nhằm tích hợp AI có chọn lọc vào giáo dục STEM để thúc đẩy tư duy phản biện. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của bảo mật dữ liệu, khuyến nghị sử dụng các thiết bị xử lý AI tại chỗ (on-device) để đảm bảo an toàn thông tin cá nhân của học sinh.
Thông điệp xuyên suốt của Edtech Vietnam 2026 là AI sẽ không thay thế giáo viên, nhưng những giáo viên biết tận dụng AI có thể tạo ra khác biệt rõ rệt. Theo các chuyên gia, cuộc chuyển đổi này không chỉ nằm ở công nghệ, mà còn ở cách con người vận dụng nó để xây dựng một nền giáo dục thông minh, sáng tạo và giàu tính nhân văn.
