Năm 2022 Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) khảo sát trên 130 trường đại học và xây dựng Báo cáo Đào tạo Thương mại điện tử 2022 với chủ đề “Những bước tiến nổi bật”. Đây là tài liệu đầu tiên ở Việt Nam cung cấp thông tin cập nhật, đa dạng về hiện trạng đào tạo thương mại điện tử ở các trường đại học. Báo cáo đã cung cấp thông tin tổng thể về tình hình đào tạo nguồn nhân lực thương mại điện tử tại các cơ sở giáo dục đại học với những những nội dung liên quan tới nhu cầu nguồn nhân lực TMĐT, tuyển sinh, việc làm, giảng viên, học liệu, hợp tác đào tạo, hoạt động hướng nghiệp, phổ biến tuyên truyền ngành TMĐT và kiểm định chất lượng. Căn cứ vào kết quả khảo sát, kiến nghị của các trường, tình hình hiện tại và xu hướng phát triển thương mại điện tử giai đoạn tới năm 2025 và trung hạn tới năm 2030, Báo cáo đề xuất thành lập Mạng lưới các cơ sở đào tạo thương mại điện tử (VecomNet) và tổ chức cuộc thi toàn quốc về thương mại điện tử.
Tiếp đó, năm 2023 VECOM tiếp tục khảo sát gần 250 trường đại học và xây dựng Báo cáo Đào tạo Thương mại điện tử 2023 với chủ đề “Hợp tác và Kết nối”. Báo cáo đưa ra những khuyến nghị mới về sự đa dạng, khác biệt giữa chương trình đào tạo của các trường, đưa các chủ đề về bảo vệ môi trường và xuất khẩu trực tuyến vào chương trình đào tạo, hướng tới mục tiêu đào tạo gắn với thực tiễn. Báo cáo đề xuất cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các trường đại học với các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức xã hội nghề nghiệp và doanh nghiệp nhằm hỗ trợ giảng viên và sinh viên tiếp cận đầy đủ, kịp thời hơn tới chính sách, pháp luật và thực tiễn kinh doanh trực tuyến. Từ đề xuất này, các chương trình tập huấn giảng viên và Unitour đã được tổ chức thường niên.
Sau một thập kỷ phát triển với tốc độ tăng trưởng cao, thương mại điện tử nước ta đã bộc lộ rõ nhiều yếu tố không bền vững, bao gồm các tác động xấu tới môi trường – đặc biệt là sử dụng với mức độ lớn bao bì, vật liệu nhựa khó phân huỷ, sự chênh lệch rất lớn giữa hai thành phố Hà Nội và Tp. Hồ Chí Minh với các địa phương khác, nguồn nhân lực cho thương mại điện tử chưa đáp ứng nhu cầu.
Luật Thương mại điện tử được Quốc Hội thông qua tháng 12 năm 2025 đã nêu rõ Nhà nước có định hướng phát triển thương mại điện tử phù hợp với định hướng, chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và bền vững.
Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026 – 2030 được phê duyệt tại Quyết định số 1568/QĐ-BCT ngày 03/6/2025. Kế hoạch nhấn mạnh tới quan điểm phát triển TMĐT bền vững và đề ra mục tiêu phát triển thương mại điện tử theo hướng xanh, tuần hoàn, bền vững hướng đến phát triển kinh tế hiệu quả, tạo giá trị cho cộng đồng, góp phần xây dựng xã hội công bằng và giảm thiểu tác động tiêu cực tới môi trường.
Hai văn bản chính sách và pháp luật trên định hướng sự phát triển thương mại điện tử nước ta trong giai đoạn tới. Dưới sự chỉ đạo và giúp đỡ của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số thuộc Bộ Công Thương, VECOM đã khảo sát toàn diện các trường đại học và hàng nghìn sinh viên và hoàn thành Báo cáo Đào tạo Thương mại điện tử 2025 với chủ đề “Nguồn nhân lực cho thương mại điện tử bền vững”.
Cuộc khảo sát từ tháng 8 đến tháng 10 năm 2023 tại 238 cơ sở giáo dục đại học (gọi tắt là trường đại học) không thuộc khối Quốc phòng – An ninh, Nghệ thuật hoặc đặc thù cho thấy đã có 47 trường đào tạo ngành TMĐT, chuyên ngành TMĐT là 16 và học phần TMĐT là 113. Các trường mới đào tạo ngành TMĐT so với cuộc khảo sát năm 2023 bao gồm Trường ĐH Bà Rịa - Vũng Tàu, Trường ĐH Công nghệ Miền Đông, Trường ĐH Kiên Giang, Trường ĐH Kinh tế - Kỹ thuật Bình Dương, Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long, Trường ĐH Thăng Long và Trường Đại học Nghệ An. Một số trường tiếp tục quan tâm tới việc mở ngành thương mại điện tử, điển hình như Trường đại học Ngoại thương. Trường này đã đào tạo học phần Thương mại điện tử từ năm 2005 đồng thời đã đào tạo chuyên ngành Kinh doanh số thuộc ngành Kinh doanh quốc tế, Viện Kinh tế và Kinh doanh quốc tế.
|
|
Ngành TMĐT |
Ngành KTS hoặc KDS |
Chuyên ngành TMĐT |
Học phần TMĐT |
|
Năm 2025 |
47 |
4 |
16 |
113 |
|
Năm 2023 |
42 |
5 |
16 |
110 |
|
Năm 2022 |
39 |
|
12 |
70 |
Sức hút của ngành vẫn tiếp tục tăng nhiệt. Số lượng tuyển sinh mới ngành TMĐT tăng trưởng rõ rệt qua các năm: từ 3.479 sinh viên (năm học 2023-2024) lên 4.987 sinh viên (năm học 2025-2026). Đi cùng với số lượng, chất lượng đầu vào cũng được nâng cao khi 79% các trường cho biết điểm chuẩn trúng tuyển có xu hướng tăng dần qua từng năm.
Báo cáo này được thực hiện dưới sự chỉ đạo của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số thuộc Bộ Công thương (iDEA). Nhiều trường đại học trên cả nước, đặc biệt là các trường thành viên của Mạng lưới các trường đào tạo thương mại điện tử (VecomNet) đã tích cực cung cấp thông tin.
Một số điểm chính trong Báo cáo Đào tạo TMĐT 2025: Đào tạo nguồn nhân lực gắn với phát triển thương mại điện tử bền vững
Khảo sát, đánh giá chương trình đào tạo ngành TMĐT tại các trường đại học
Khảo sát chương trình đào tạo ngành Thương mại điện tử thông qua hệ thống website chính thức của các trường đại học, nhóm nghiên cứu nhận thấy mức độ thuận tiện trong việc tiếp cận thông tin đã được cải thiện đáng kể so với các giai đoạn khảo sát trước. Sự cải thiện này đến từ hai yếu tố chính: quy định về minh bạch thông tin theo quy chế “Ba công khai” của Bộ Giáo dục & Đào tạo, và nhu cầu truyền thông – tuyển sinh ngày càng mạnh mẽ của các cơ sở đào tạo. Nhờ đó, nhiều dữ liệu vốn khó tiếp cận trước đây đã trở nên phổ biến hơn, bao gồm thông tin tuyển sinh, chuẩn đầu ra của chương trình và khung chương trình đào tạo theo ngành.
Phần lớn các trường đại học hiện nay đều công bố danh mục học phần, số lượng tín chỉ, cùng với lộ trình học tập dự kiến theo từng học kỳ. Việc công khai này không chỉ hỗ trợ học sinh – sinh viên đang tìm hiểu lựa chọn ngành nghề mà còn giúp các bên liên quan (doanh nghiệp, nhà quản lý, tổ chức nghiên cứu) có cơ sở tham chiếu rõ ràng về cấu trúc và định hướng đào tạo của từng cơ sở giáo dục. Có thể khẳng định rằng mức độ minh bạch ở tầng thông tin cơ bản đã tạo điều kiện thuận lợi cho giai đoạn tiếp cận ban đầu của quá trình khảo sát.
Tuy nhiên, khi đi sâu vào việc phân tích và thu thập dữ liệu chi tiết, nhóm nghiên cứu vẫn gặp nhiều khó khăn. Thách thức lớn nhất xuất phát từ sự thiếu đồng nhất về định dạng và cấu trúc của chương trình đào tạo giữa các trường và thậm chí giữa các khoa trong cùng một trường, chẳng hạn có khoa công bố chương trình dưới dạng trang HTML dễ đọc trực tiếp, khoa thì dưới dạng file Word tải về, một số khoa khác lưu trữ trên các nền tảng như Google Drive. Sự không thống nhất này khiến việc so sánh, đối chiếu giữa các chương trình trở nên phức tạp hơn, đòi hỏi thêm thời gian xử lý dữ liệu và chuẩn hóa thông tin.
Bên cạnh đó, vị trí lưu trữ chương trình đào tạo trên website của các trường cũng chưa thực sự nhất quán. Dù nhiều cơ sở đưa tài liệu vào các danh mục quen thuộc như “Ba công khai”, “Phòng Đào tạo”, hoặc trang thông tin đào tạo chung, vẫn có không ít trường đặt chương trình tại các mục nội bộ hơn như website riêng của Khoa/ Viện. Điều này dẫn đến việc tìm kiếm thông tin không thuận lợi, nhất là khi hệ thống điều hướng của website chưa được thiết kế rõ ràng, hoặc thiếu công cụ tìm kiếm nội bộ hiệu quả.
Một thách thức khác mà nhóm khảo sát ghi nhận là tính cập nhật của chương trình đào tạo chưa cao. Ở một số trường, tài liệu công bố chưa phản ảnh kịp thời các phiên bản mới, gây khó khăn trong việc xác định thông tin hiện hành.
Tổng thể, nhóm nghiên cứu nhận định rằng việc tiếp cận chương trình đào tạo ngành Thương mại điện tử hiện nay tương đối thuận lợi ở mức độ bề nổi nhờ tính công khai và phổ biến thông tin. Tuy nhiên, khi tiến hành khai thác thông tin ở mức độ chuyên sâu hơn nhằm phục vụ phân tích học thuật và so sánh liên trường thì còn nhiều khó khăn liên quan tới định dạng, tính nhất quán, cấu trúc dữ liệu và mức độ cập nhật.
Báo cáo tập trung khảo sát tình hình giảng dạy các môn học [học phần] đặc thù của ngành TMĐT. Thông tin chi tiết về các trường đào tạo các môn học đặc thù cho thấy pháp luật TMĐT được nhiều trường quan tâm giảng dạy, tiếp đó là môn An toàn và bảo mật TMĐT và Quản trị dự án TMĐT. Hai môn học đặc thù ít được chú ý nhất là Thương mại điện tử xuyên biên giới và Bảo vệ môi trường trong TMĐT.
Mặc dù quy mô mở rộng, Báo cáo 2025 chỉ ra những thách thức lớn trong việc đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững. Trong khi 70% chương trình đào tạo đã có học phần về pháp luật TMĐT, thì các nội dung mới và cấp thiết lại chưa được phổ cập tương xứng:
· Chỉ 38% trường có học phần về TMĐT xuyên biên giới (XBG).
· Chỉ 26% trường đưa nội dung bảo vệ môi trường vào chương trình đào tạo.
Điều này đặt ra bài toán cấp thiết cho giai đoạn 2026-2030, khi Luật Thương mại điện tử mới và Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia đều nhấn mạnh mục tiêu phát triển xanh, giảm rác thải nhựa và thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến.
Khảo sát trên 3.000 sinh viên cho thấy sự lạc quan lớn về nghề nghiệp, với 80,5% sinh viên đánh giá có "nhiều cơ hội việc làm" trong 3 năm tới. Tuy nhiên, sinh viên bày tỏ mong muốn chương trình học cần tăng cường thực hành, cập nhật các xu hướng công nghệ mới như AI, TikTok Shop, và kỹ năng vận hành thực tế trên sàn.
Về phía giảng viên, Báo cáo ghi nhận nỗ lực nghiên cứu khoa học nhưng còn hạn chế về công bố quốc tế. 72,5% giảng viên đã tham gia các hội thảo khoa học về TMĐT/Kinh tế số, tuy nhiên phần lớn vẫn là các hoạt động trong nước.
Các giảng viên đưa ra nhiều đề xuất nhằm nâng cao chất lượng đào tạo TMĐT tới các cơ quan quản lý nhà nước về TMĐT, giáo dục đào tạo, Hiệp hội TMĐT và các tổ chức, doanh nghiệp như sau:
- Với Hiệp hội Thương mại điện tử:
· Nên có các hoạt động gắn kết nhà trường và Hiệp hội với các hoạt động chung
· Có nhiều hoạt động cụ thể hơn hỗ trợ sinh viên thực tập hoặc kết nối thực hành thông qua hoạt động với các CLB hoặc khoa, bộ môn
· Duy trì các hội thảo chuyên môn
· Tăng cường kết nối doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo để xây dựng chương trình thực tập, bồi dưỡng kỹ năng thực tiễn cho sinh viên ngành TMĐT. Tổ chức các chương trình “E-commerce Career Day” kết nối doanh nghiệp và sinh viên; xây dựng ngân hàng bài giảng, case study thực tế về TMĐT để chia sẻ cho các trường đại học
· Tăng cường kết nối giữa hiệp hội và các trường đại học; tổ chức hội thảo, cuộc thi, chương trình thực tập giúp sinh viên tiếp cận thực tiễn TMĐT và doanh nghiệp.
· Tạo cơ hội trải nghiệm thực tế tạo cơ hội việc làm cho sinh viên
· Phối hợp các đơn vị chức năng và DN liên quan để thông tin kịp thời đến DN, các nhà nghiên cứu, các đơn vị thống kê liên quan, có số liệu thống kê riêng cho lĩnh vực thương mại điện tử
· Đề nghị Hiệp hội tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo để cập nhật nhu cầu thực tế, hỗ trợ sinh viên tiếp cận môi trường nghề nghiệp sớm.
- Với cơ quan quản lý nhà nước về thương mại điện tử:
· Cần có chính sách hợp tác phát triển với các quốc gia đẻ trao đổi giảng viên v sinh viên
· Có nhiều chia sẻ, truyền thông trực tiếp với hệ thống GD để SV có thể tiếp cận các chính sách mới
· Phát triển khung năng lực nghề nghiệp TMĐT quốc gia; hỗ trợ kinh phí cho dự án đào tạo kỹ năng TMĐT cơ bản tại các trường đại học; mở rộng chương trình chứng chỉ kỹ năng
· Triển khai các hoạt động tập huấn kỹ năng số, giảng dạy ứng dụng thực tế và đào tạo lại cho giảng viên TMĐT cả nước với sự tham gia của hiệp hội TMĐT, doanh nghiệp công nghệ số lớn như Google, Shopee, TikTok, VNPay
· Hỗ trợ chính sách khuyến khích đào tạo TMĐT; cập nhật xu hướng mới và ban hành khung kỹ năng nghề nghiệp để định hướng chương trình đào tạo sát nhu cầu thị trường.
· Phối hợp các đơn vị chức năng và DN, hiệp hội liên quan để thông tin kịp thời đến DN, các nhà nghiên cứu, các đơn vị thống kê liên quan, có số liệu thống kê riêng cho lĩnh vực thương mại điện tử
· Đề xuất Bộ ban hành chính sách hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực TMĐT chất lượng cao, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số quốc gia.
· Phối hợp các đơn vị chức năng và DN, hiệp hội liên quan để thông tin kịp thời đến DN, các nhà nghiên cứu, các đơn vị thống kê liên quan, có số liệu thống kê riêng cho lĩnh vực thương mại điện tử
· Đề xuất Bộ ban hành chính sách hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực TMĐT chất lượng cao, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số quốc gia.
· Hàng năm gửi các nội dung đề nghị các nhà trường cập nhật vào chương trình đào tạo
- Với cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo:
· Hỗ trợ các trường đại học, cao đẳng xây dựng học phần TMĐT liên ngành tích hợp với các ngành kinh tế số, truyền thông số, luật số… nhằm nâng cao năng lực liên ngành cho sinh viên.
· Cập nhật chương trình đào tạo TMĐT theo hướng thực hành, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để nâng cao năng lực nghề nghiệp cho sinh viên.
· Xây dựng chuẩn đầu ra riêng cho lĩnh vực TMĐT; khuyến khích đổi mới phương pháp giảng dạy gắn với thực tế và chuyển đổi số trong giáo dục.
· Cần được hỗ trợ về chi phí, số liệu thống kê đầy đủ để tăng cường hoạt động đào tạo, nghiên cứu trong lĩnh vực TMĐT
· Bộ khuyến khích đổi mới chương trình, hỗ trợ hướng dẫn công tác kiểm định chất lượng trong lĩnh vực TMĐT theo chuẩn quốc tế.
· Đưa học phần này vaco tất cả các chương trình kinh tế, du lịch, kế toán
· Cần xem xét mở rộng thêm học phần thương mại điện tử
· Ban hành chi tiết chuẩn CTDT TMDT và hướng dẫn xây dựng, cập nhật CTDT TMDT cho các chuyên ngành
· Xây dựng chuẩn đầu ra quốc gia và khung chương trình đào tạo TMĐT theo hướng hiện đại, phù hợp xu hướng chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
· Khuyến khích đổi mới phương pháp giảng dạy theo mô hình thực hành, mô phỏng, dự án thực tế và ứng dụng công nghệ trong giảng dạy TMĐT.
· Tăng cường cơ chế tự chủ học thuật cho các trường đại học trong việc thiết kế chương trình đào tạo TMĐT theo nhu cầu doanh nghiệp và thị trường.
· Hỗ trợ quỹ nghiên cứu và phát triển học liệu số, xây dựng kho tri thức mở về TMĐT phục vụ cộng đồng học thuật và người học.
· Đầu tư, tạo điều kiện phát triển học liệu số, nền tảng giảng dạy trực tuyến và hợp tác nghiên cứu – đào tạo quốc tế trong lĩnh vực kinh tế số.
· Tăng cường liên kết giữa các trường và doanh nghiệp TMĐT trong đào tạo, thực tập và nghiên cứu ứng dụng.
· Đầu tư phát triển đội ngũ giảng viên TMĐT, hỗ trợ đào tạo trong và ngoài nước.
Chương trình đào tạo phục vụ phát triển TMĐT xanh và bền vững
Kế hoạch đặt mục tiêu tới năm 2030 có 60% cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp triển khai đào tạo chuyên ngành liên quan đến lĩnh vực thương mại điện tử. Kế hoạch đề ra các giải pháp như sau:
- Tạo ra các cơ hội thực tập và làm việc thực tế để người lao động, sinh viên có thể áp dụng những kiến thức đã học vào thực tế, đồng thời tạo nền tảng cho sự hợp tác giữa giáo dục và doanh nghiệp trong việc đào tạo nguồn nhân lực số có kỹ năng cao;
- Triển khai các chương trình đào tạo, nâng cao nghiệp vụ, kỹ năng về thương mại điện tử cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý của các cơ sở giáo dục đại học, các viện nghiên cứu, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp;
- Xây dựng các chương trình giáo dục và đào tạo để nâng cao kỹ năng số và kiến thức về phát triển thương mại điện tử bền vững cho người lao động, cho sinh viên, học viên tại cơ sở giáo dục đại học, các viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên toàn quốc;
Kế hoạch nêu các hoạt động liên quan tới đào tạo TMĐT của các cơ sở giáo dục đại học và nghề nghiệp như sau:
- Tạo ra các cơ hội thực tập và làm việc thực tế để người lao động, sinh viên có thể áp dụng những kiến thức đã học vào thực tế, đồng thời tạo nền tảng cho sự hợp tác giữa giáo dục và doanh nghiệp trong việc đào tạo nguồn nhân lực số có kỹ năng cao.
- Triển khai các chương trình đào tạo, nâng cao nghiệp vụ, kỹ năng về thương mại điện tử cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý của các cơ sở giáo dục đại học, các viện nghiên cứu, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
- Xây dựng các chương trình giáo dục và đào tạo để nâng cao kỹ năng số và kiến thức về phát triển thương mại điện tử bền vững cho người lao động, cho sinh viên, học viên tại cơ sở giáo dục đại học, các viện nghiên cứu, cở sở giáo dục nghề nghiệp trên toàn quốc.
- Phát triển các chương trình học trực tuyến, các chương trình đào tạo từ xa tăng cường kỹ năng số và hiểu biết về thương mại điện tử bền vững.
Luật Thương mại điện tử nêu rõ Nhà nước có định hướng phát triển thương mại điện tử phù hợp với định hướng, chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và bền vững.
Luật TMĐT có các nội dung liên quan tới đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đáp ứng sự phát triển bền vững của TMĐT.
- Nhà nước chú trọng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực thương mại điện tử; Tăng cường đầu tư, đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, bảo đảm nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển thương mại điện tử, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Điều 38. Phát triển nguồn nhân lực cho thương mại điện tử
1. Nhà nước khuyến khích các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp xây dựng và triển khai chương trình đào tạo chính quy về thương mại điện tử, nội dung chương trình bao gồm pháp luật thương mại điện tử và phát triển bền vững; chương trình đào tạo cần bám sát nhu cầu thị trường lao động.
2. Nhà nước khuyến khích các tổ chức xã hội nghề nghiệp trong lĩnh vực thương mại điện tử tham gia vào việc đào tạo, bồi dưỡng và cấp chứng nhận kỹ năng nghề nghiệp.
3. Nhà nước ưu tiên bố trí nguồn lực từ ngân sách nhà nước cho hoạt động đào tạo thương mại điện tử tại các địa phương vùng sâu, vùng xa; phát triển nền tảng học tập số quốc gia cung cấp các khóa học mở trực tuyến mở về thương mại điện tử.
Như vậy, mục tiêu tổng quát của thương mại điện tử nước ta trong giai đoạn tới là thương mại điện tử tiếp tục phát triển nhanh theo hướng xanh và bền vững. Đồng thời, phát triển mạnh mẽ thương mại điện tử xuyên biên giới, đặc biệt là xuất khẩu trực tuyến, vừa là một xu hướng tất yếu, vừa là một cơ hội lớn đối với lĩnh vực thương mại quốc tế và kinh tế số của nước ta.
Bên cạnh những thuận lợi như nhu cầu thị trường đối với mua sắm trực tuyến tiếp tục tăng cao, các hạ tầng thiết yếu như công nghệ thông tin và truyền thông, logistics và thanh toán ngày càng hiện đại thì còn nhiều khó khăn để đạt được mục tiêu tổng quát trên. Nguồn nhân lực được đào tạo tại các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp có vai trò nòng cốt để triển khai mọi hoạt động phát triển thương mại điện tử.
Kết quả khảo sát chương trình đào tạo ngành thương mại điện tử tại các cơ sở giáo dục đại học cho thấy số tín chỉ của chương trình đào tạo cử nhân TMĐT (7340122) dao động trong khoảng 130 -140 (không bao gồm các học phần giáo dục thể chất và quốc phòng – an ninh). Các học phần hỗ trợ trực tiếp cho phát triển bền vững, bao gồm học phần pháp luật thương mại điện tử, học phần thương mại điện tử và bảo vệ môi trường và học phần thương mại điện tử xuyên biên giới mới được ít trường triển khai. Với những trường đã giảng dạy ba học phần này thì thường là học phần tự chọn.
Đối với các trường giảng dạy học phần TMĐT thì làm sao lồng ghép được một trong ba nội dung trên vào nội dung giảng dạy là bài toán không dễ dàng.
Những khó khăn chính khi đưa các học phần này trở thành học phần bắt buộc đối với chương trình đào tạo trong giai đoạn 2026 – 2030 bao gồm:
1. Sửa đổi, ban hành mới chương trình đào tạo.
2. Bồi dưỡng đội ngũ giảng viên.
3. Xây dựng giáo trình, học liệu.
4. Liên kết, hợp tác với các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp về môi trường và thương mại điện tử xuyên biên giới.
Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) đề xuất một số hoạt động trong giai đoạn 2026 – 2027:
1. Nghiên cứu và triển khai Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026 – 2030 và Luật Thương mại điện tử
Các trường đại học, trước hết là các trường đã hoặc dự kiến đào tạo cử nhân ngành TMĐT cần chủ động tìm hiểu sâu các chính sách và quy định ở hai văn bản này. Tích cực tham gia các hoạt động phổ biến hai văn bản này của Bộ Công Thương.
2. Liên kết, phối hợp giữa các trường đại học trong nghiên cứu, bổ sung, sửa đổi và ban hành mới Chương trình đào tạo cử nhân ngành TMĐT
Cho tới nay sự liên kết, phối hợp giữa các trường chưa cao. Nếu từng trường tự triển khai việc bổ sung, sửa đổi chương trình đào tạo để đưa các học phần hỗ trợ nguồn nhân lực phát triển bền vững thì hiệu quả sẽ không cao bằng liên kết, phối hợp với các trường đại học khác có sự tương đồng về mục tiêu và chương trình đào tạo.
Chương trình đào tạo cần bám sát định hướng phát triển thương mại điện tử xanh và bền vững, chú trọng tới các giải pháp đẩy mạnh thương mại điện tử xuyên biên giới.
3. Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên về các lĩnh vực môi trường, eLogistics, Fintech, giải quyết tranh chấp trực tuyến…
4. Hợp tác với các tổ chức xã hội nghề nghiệp trong nước và quốc tế về thương mại điện tử và môi trường như VECOM, WWF, NPAP.
5. Tổ chức các hội thảo khoa học quốc gia và quốc tế về TMĐT, chú trọng chủ đề phát triển thương mại điện tử bền vững.
Bên cạnh việc hợp tác với Cục TMĐT&KTS và Hiệp hội TMĐT Việt Nam, các trường đại học cần chủ động tổ chức các hội thảo khoa học về TMĐT. Các giảng viên nên tham gia sâu hơn vào hoạt động nghiên cứu, tư vấn và phản biện chính sách, pháp luật về TMĐT và KTS.
6. Tổ chức các hoạt động đa dạng, hấp dẫn về thương mại điện tử xanh và TMĐT XBG lôi cuốn sự tham gia đông đảo của sinh viên.
Lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường và TMĐT XBG vào các cuộc thi cấp trường và quốc gia, khuyến khích sinh viên nghiên cứu và phổ biến các bộ tiêu chí bảo vệ môi trường trong lĩnh vực thương mại điện tử tới doanh nghiệp là những ví dụ về những hoạt động này.
