Khi phát thải trở thành “rào cản kỹ thuật mới”
Biến đổi khí hậu đã chuyển từ một vấn đề dài hạn thành yếu tố tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất – kinh doanh. Tại Việt Nam, khung pháp lý về kiểm kê và giảm phát thải khí nhà kính đang dần được hoàn thiện, đặc biệt sau cam kết Net Zero tại COP26.
Nhiều doanh nghiệp thuộc các ngành phát thải lớn đã được đưa vào danh mục phải thực hiện kiểm kê định kỳ. Đồng thời, các thị trường xuất khẩu như EU cũng triển khai cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), yêu cầu minh bạch lượng phát thải trong quá trình sản xuất.
Điều này khiến phát thải khí nhà kính dần trở thành một “rào cản kỹ thuật” mới, buộc doanh nghiệp không chỉ tuân thủ trong nước mà còn phải đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế nếu muốn duy trì lợi thế cạnh tranh.
Những khó khăn trong quá trình triển khai
Về bản chất, kiểm kê khí nhà kính là quá trình xác định nguồn phát thải, thu thập dữ liệu và tính toán lượng phát thải theo các tiêu chuẩn như GHG Protocol hay ISO 14064.
Tuy nhiên, khi triển khai thực tế, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn ở ba điểm chính.
Thứ nhất là dữ liệu phân tán, thiếu đồng bộ giữa các bộ phận. Thứ hai là hạn chế về chuyên môn trong việc áp dụng phương pháp tính toán và hệ số phát thải. Thứ ba là nhận thức chưa đầy đủ, khi kiểm kê vẫn bị xem như nghĩa vụ mang tính hình thức thay vì một công cụ quản trị.
Những hạn chế này có thể dẫn đến báo cáo thiếu chính xác, không được công nhận hoặc gây rủi ro khi tham gia chuỗi cung ứng quốc tế.
Vai trò của đơn vị tư vấn
Từ những vướng mắc trong quá trình triển khai, có thể thấy kiểm kê khí nhà kính không chỉ là một bài toán kỹ thuật đơn lẻ mà liên quan đến cả hệ thống quản lý dữ liệu và vận hành của doanh nghiệp. Đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp xuất khẩu, bắt đầu tìm đến các đơn vị tư vấn để được hỗ trợ.
Thực tế cho thấy, việc có sự đồng hành của đơn vị chuyên môn giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian triển khai, hạn chế sai sót trong tính toán và đảm bảo báo cáo đáp ứng yêu cầu của cơ quan quản lý cũng như đối tác quốc tế. Quan trọng hơn, các đơn vị này có thể hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng quy trình thu thập dữ liệu và định hướng lộ trình giảm phát thải phù hợp với thực tế vận hành.
Bên cạnh hoạt động triển khai, một số đơn vị cũng tham gia phối hợp tổ chức các hội thảo, chương trình chia sẻ nhằm cập nhật quy định và hướng dẫn kỹ thuật cho doanh nghiệp. Đơn cử, CTIC Vietnam – một đơn vị hoạt động trong lĩnh vực đánh giá, chứng nhận đã từng phối hợp cùng cơ quan quản lý địa phương trong một hội nghị về kiểm kê và giảm phát thải khí nhà kính tại Hải Phòng vào cuối năm 2025.
CTIC Vietnam hiện cung cấp các dịch vụ như kiểm kê khí nhà kính (GHG Inventory), xây dựng kế hoạch giảm phát thải và thẩm tra báo cáo. Các dịch vụ này tập trung hỗ trợ doanh nghiệp không chỉ trong việc hoàn thiện báo cáo, mà còn từng bước xây dựng hệ thống quản lý phát thải phù hợp với yêu cầu vận hành và định hướng phát triển dài hạn.
Chủ động thích ứng để nắm bắt cơ hội
Thực tế cho thấy khoảng cách giữa yêu cầu chính sách và năng lực thực thi của doanh nghiệp vẫn còn lớn, đặc biệt với nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc hệ thống quản lý theo hướng hiệu quả và bền vững hơn.
Việc thiết lập hệ thống dữ liệu đồng bộ, nâng cao năng lực nhân sự và chuyển đổi tư duy từ “tuân thủ” sang “quản trị” sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ đáp ứng quy định mà còn tối ưu chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Trong dài hạn, kiểm kê khí nhà kính không đơn thuần là nghĩa vụ pháp lý, mà là một phần trong chiến lược phát triển bền vững. Doanh nghiệp chủ động chuẩn bị sớm sẽ có lợi thế lớn hơn khi tham gia vào các chuỗi cung ứng toàn cầu đang ngày càng đề cao yếu tố môi trường.
CÔNG TY TNHH CTIC VIETNAM
Địa chỉ: 103G1 Phạm Văn Đồng, phường Hưng Đạo, TP. Hải Phòng
Website: https://www.cticlab.com/
Điện thoại: 0225.388.0588
Email: info@cticlab.com
Giờ làm việc: 8h00 - 17h30
