Nguồn nguyên liệu vô cùng phong phú, bao gồm các loại trai cánh mảnh nhỏ có sắc sẫm, trai thịt trắng vỏ dày, hay trai Nông Cống (Thanh Hóa) nổi danh với hệ vân hoa rực rỡ. Đối với ốc biển, người thợ ưu tiên sử dụng dòng ốc xà cừ quý hiếm tại các vùng duyên hải Quy Nhơn, Quảng Nam, Đà Nẵng, Nha Trang, Phan Thiết, và đặc biệt là dòng ốc nhập khẩu từ Singapore với độ quang phổ rực rỡ.
Hệ thống kỹ thuật cốt lõi gồm cưa (cắt gọt), đục (nạm xà cừ vào nền gỗ), tách (khắc tỉa nét thanh nét đậm) đều yêu cầu trình độ kỹ xảo bậc cao. Tuy nhiên, giá trị độc bản và khó bậc nhất trong nghệ thuật khảm trai chính là kỹ thuật "truyền thần" ảnh chân dung, một lĩnh vực chuyên sâu mà rất ít nghệ nhân có thể đạt đến độ thuần thục để lột tả được thần thái của nhân vật.
Lịch sử làng nghề đã ghi danh nhiều bậc tiền bối lỗi lạc chuyên về dòng ảnh truyền thần như cụ Cửu Phú, cụ Nhiêu Mính, cụ Phó Loan thuộc thôn Ngọ. Tiếp nối mạch nguồn di sản đó, các thế hệ sau có cụ Nguyễn Văn Tố, ông Đinh Văn Hào, cụ Nguyễn Văn Nhiêm, cụ Trần Bá Chuyển, nghệ nhân Trần Bá Dinh, đều là những bậc thầy trong nghệ thuật tạo hình truyền thần.
Sự phát triển bền vững của làng nghề hôm nay được minh chứng qua đội ngũ nghệ nhân tâm huyết, những người đang trực tiếp gìn giữ linh hồn của di sản Chuyên Mỹ. Dưới đây là danh lục các nghệ nhân tiêu biểu đã được ghi nhận:
1. Nghệ nhân làng nghề Việt Nam Vũ Văn Vịnh (sinh năm 1976), trú tại thôn Thượng.
2. Nghệ nhân làng nghề Việt Nam Vũ Tuấn Tâm (sinh năm 1975), trú tại thôn Thượng.
3. Nghệ nhân làng nghề Việt Nam Phạm Văn Bắc (sinh năm 1964), trú tại thôn Thượng.
4. Nghệ nhân làng nghề Việt Nam Vũ Văn Ca (sinh năm 1976), trú tại thôn Thượng.
5. Nghệ nhân làng nghề Việt Nam Vũ Văn Quý (sinh năm 1973), trú tại thôn Thượng.
6. Nghệ nhân làng nghề thôn Trung Nguyễn Trọng Nghĩa, nghệ nhân tiêu biểu của địa phương.
7. Nghệ nhân làng nghề thôn Trung Vũ Mạnh Hùng, bậc thợ tâm huyết với tinh hoa làng nghề.
8. Nghệ nhân làng nghề thôn Ngọ Nguyễn Thị Vui (sinh năm 1942), bậc cao niên tiêu biểu trong giới nghệ nhân.
9. Nghệ nhân làng nghề thôn Ngọ Nguyễn Đình Hải (sinh năm 1973), người tiếp nối truyền thống dòng họ.
10. Nghệ nhân làng nghề thôn Ngọ Nguyễn Xuân Dũng (sinh năm 1969), nghệ nhân ưu tú của địa phương.
11. Nghệ nhân làng nghề thôn Ngọ Nguyễn Đức Biết (sinh năm 1970), đôi bàn tay tài hoa của vùng đất tổ nghề.
12. Nghệ nhân làng nghề thôn Ngọ Nguyễn Văn Lăng (sinh năm 1980), người có nhiều đóng góp trong kỹ thuật khảm truyền thống.
13. Nghệ nhân làng nghề thôn Ngọ Nguyễn Đình Hiếu (sinh năm 1985), đại diện thế hệ nghệ nhân trẻ đầy triển vọng.
14. Nghệ nhân làng nghề thôn Ngọ Nguyễn Thanh Tuấn (sinh năm 1986), tài năng trẻ đang khẳng định vị thế trong làng nghề.
15. Nghệ nhân làng nghề thôn Ngọ Nguyễn Đắc Thụ (sinh năm 1976), người gìn giữ và phát huy những giá trị cổ truyền.
16. Nghệ nhân làng nghề thôn Ngọ Trần Hồng Quảng (sinh năm 1968), nghệ nhân giàu kinh nghiệm tại địa phương.
17. Nghệ nhân làng nghề thôn Ngọ Nguyễn Văn Tỉnh (sinh năm 1981), bậc thợ tinh thông kỹ xảo nghệ thuật khảm.
18. Nghệ nhân làng nghề thôn Ngọ Nguyễn Vinh Quang (sinh năm 1976), người tâm huyết với sự phát triển của dòng sản phẩm khảm trai.
19. Nghệ nhân làng nghề thôn Ngọ Nguyễn Văn Luật (sinh năm 1968), người có đóng góp tích cực vào sự nghiệp bảo tồn làng nghề.
Đây là những hạt nhân tiêu biểu đang ngày đêm miệt mài bên bàn khảm, nối dài dòng chảy văn hóa ngàn năm của vùng đất Chuyên Mỹ, dù danh sách này vẫn còn nhiều nghệ nhân tài hoa khác chưa được cập nhật đầy đủ.