Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa phát đi công văn khẩn, yêu cầu các đơn vị thuế trên cả nước tăng cường giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động.
Theo đánh giá, từ đầu năm 2026 đến nay, giá dầu thế giới chịu ảnh hưởng lớn từ tình hình căng thẳng địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông, khiến giá trong nước thay đổi liên tục. Chỉ riêng tháng 3, giá xăng dầu đã được điều chỉnh tới 5 lần, tạo ra những khoảng "nhạy cảm" dễ phát sinh hành vi lợi dụng chính sách giá.
Thông qua hệ thống hóa đơn điện tử, cơ quan thuế ghi nhận một số doanh nghiệp có dấu hiệu bất thường về sản lượng bán ra. Điểm đáng chú ý là lượng hàng tiêu thụ tăng đột biến trước thời điểm điều chỉnh giá, nhưng lại giảm mạnh ngay sau đó.
Một số trường hợp ghi nhận mức chênh lệch lớn, khi doanh số trước ngày tăng giá cao gấp nhiều lần so với giai đoạn sau, đặt ra nghi vấn về việc tận dụng thời điểm để tối ưu lợi ích không minh bạch.
Trước những dấu hiệu trên, Cục Thuế yêu cầu các đơn vị địa phương tiến hành phân tích sâu dữ liệu kê khai, hóa đơn điện tử và hoạt động bán hàng để xác định nhóm doanh nghiệp có nguy cơ vi phạm. Những trường hợp này sẽ được đưa vào diện kiểm tra đột xuất trong giai đoạn từ tháng 1 đến hết tháng 3/2026.
Trọng tâm kiểm tra không chỉ dừng ở nghĩa vụ thuế như thuế giá trị gia tăng hay thuế bảo vệ môi trường, mà còn đi sâu vào việc lập hóa đơn theo từng giao dịch. Cơ quan chức năng sẽ đối chiếu số liệu bán hàng với sổ sách kế toán, kiểm tra chi tiết biến động hàng hóa theo từng ngày, thậm chí từng ca bán để làm rõ lượng tồn thực tế tại thời điểm thay đổi giá.
Ngoài ra, các giao dịch mua bán có quy mô lớn hoặc tăng đột biến cũng sẽ bị soi kỹ, bao gồm kiểm tra phương tiện vận chuyển, năng lực kho bãi, hợp đồng và điều kiện giao nhận nhằm xác minh tính hợp lệ.
Cơ quan thuế nhấn mạnh, nếu phát hiện hành vi như giữ hàng chờ giá, hạn chế bán ra, xuất hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không đầy đủ, hay các hình thức gian lận nhằm chuyển lợi nhuận, các doanh nghiệp sẽ bị xử lý nghiêm, thậm chí chuyển hồ sơ sang cơ quan chức năng có thẩm quyền.
Theo Cục Thuế, toàn bộ dữ liệu phân tích ban đầu đã được chuyển xuống các đơn vị để triển khai đồng bộ. Kết quả kiểm tra dự kiến hoàn thành trong tháng 4/2026, làm cơ sở tổng hợp số thuế truy thu, mức xử phạt và nhận diện các hình thức vi phạm phổ biến để siết chặt quản lý trong thời gian tới.