Thời gian qua, nhiều địa phương trên cả nước ghi nhận tình trạng nắng nóng gay gắt, mức nhiệt ngoài trời có thời điểm lên tới 35 - 37 độ C hoặc cao hơn. Trong điều kiện này, mặt đường, yên xe, thân xe và các bộ phận bên trong phương tiện dễ hấp thụ nhiệt mạnh hơn bình thường.
Với người dùng xe máy điện, thời tiết nắng nóng kéo dài đòi hỏi sự cẩn trọng hơn khi sử dụng, sạc điện và bảo quản phương tiện.
Không sạc pin ngay sau khi vừa đi dưới trời nắng
Pin là bộ phận cần được chú ý nhiều nhất khi thời tiết oi nóng kéo dài. Phần lớn xe điện hiện nay sử dụng pin lithium-ion, loại pin có hiệu suất phụ thuộc khá nhiều vào điều kiện nhiệt độ. Khi môi trường xung quanh quá nóng, pin có thể hoạt động kém ổn định hơn, đồng thời độ bền cũng bị ảnh hưởng nếu người dùng thường xuyên sạc và vận hành sai cách.
Trong quá trình xe di chuyển, đặc biệt là khi chạy liên tục dưới trời nắng hoặc đi quãng đường dài, pin sẽ sinh nhiệt. Nếu ngay sau đó người dùng tiếp tục cắm sạc, quá trình nạp điện có thể làm nhiệt độ pin tăng thêm. Việc này dễ khiến pin bị quá tải nhiệt, làm giảm hiệu quả sử dụng trước mắt và có thể khiến pin xuống cấp nhanh hơn về lâu dài.
Do đó, người dùng xe máy điện nên tránh thói quen vừa đi xe về đã cắm sạc ngay, nhất là sau khi di chuyển dưới nắng gắt. Thay vào đó, nên đặt xe ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và chờ một khoảng thời gian để pin ổn định lại nhiệt độ.
Theo khuyến nghị từ nhiều đơn vị kỹ thuật và hãng xe điện, thời gian nghỉ phù hợp trước khi sạc thường khoảng 20 - 30 phút. Khoảng chờ này giúp pin giảm nhiệt tự nhiên, hạn chế nguy cơ phát sinh nhiệt quá mức trong lúc sạc.
Bên cạnh đó, người dùng nên sử dụng bộ sạc chính hãng hoặc loại sạc đúng tiêu chuẩn kỹ thuật của xe, không dùng sạc trôi nổi, sai công suất để giảm rủi ro quá nhiệt, chập điện hoặc hư hỏng pin.
Tránh để xe phơi nắng nhiều giờ liên tục
Bên cạnh cách sạc, việc để xe máy điện phơi nắng trong nhiều giờ cũng là yếu tố người dùng cần lưu ý. Nhiệt độ cao có thể tác động đến bộ pin, đồng thời làm các chi tiết nhựa, cao su trên xe nhanh xuống cấp hơn.
Đặc biệt, khi xe đứng lâu trên nền đường nóng, khoang chứa pin có thể tích nhiệt mạnh, khiến mức nhiệt thực tế tại khu vực này cao hơn đáng kể so với không khí bên ngoài.
Để hạn chế ảnh hưởng của thời tiết, chủ xe nên tìm nơi đỗ có mái che, bóng cây hoặc khu vực thoáng mát thay vì để xe trực tiếp dưới nắng. Nếu không có lựa chọn khác và phải để xe ngoài trời trong thời gian dài, người dùng có thể phủ bạt hoặc dùng áo trùm xe nhằm giảm tác động của ánh nắng lên thân xe cũng như khu vực đặt pin.
Ngoài ra, không nên làm mát xe bằng cách xịt nước thẳng vào pin, mô-tơ điện hoặc các cụm linh kiện điện. Theo các chuyên gia kỹ thuật, việc làm này có thể khiến nhiệt độ thay đổi đột ngột hoặc khiến hơi ẩm lọt vào hệ thống điện, từ đó gây ảnh hưởng đến độ ổn định và tuổi thọ của phương tiện.
Quan sát dấu hiệu lạ trong quá trình sử dụng
Trong quá trình vận hành, người dùng cũng nên chú ý tới những biểu hiện bất thường của xe. Các dấu hiệu cần quan tâm gồm pin nóng nhanh hơn trước, quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc giảm mạnh, thời gian sạc lâu bất thường, xe yếu hơn khi tăng tốc, đèn báo lỗi xuất hiện hoặc có mùi khét lạ.
Khi gặp những biểu hiện này, không nên tiếp tục sử dụng như bình thường, cũng không nên tự tháo pin hay can thiệp vào hệ thống điện nếu không có chuyên môn. Giải pháp an toàn là đưa xe đến trung tâm bảo dưỡng hoặc đại lý chính hãng để kiểm tra.
Thực tế, tác động của nhiệt độ cao không chỉ xảy ra với xe máy điện. Nhiều thiết bị sử dụng pin lithium như điện thoại di động, máy tính xách tay hay ô tô điện cũng có thể bị ảnh hưởng trong điều kiện quá nóng. Đây là đặc điểm chung của công nghệ pin hiện nay, chứ không phải vấn đề riêng của một dòng phương tiện cụ thể.
Tuy vậy, người dùng cũng không nên hiểu rằng xe máy điện sẽ trở nên mất an toàn chỉ vì thời tiết nắng nóng. Phần lớn các mẫu xe điện hiện nay đều được tích hợp hệ thống quản lý pin BMS, có nhiệm vụ theo dõi và kiểm soát các yếu tố như nhiệt độ, điện áp, dòng sạc nhằm giảm thiểu rủi ro trong quá trình sử dụng.
Vì vậy, thay vì lo lắng trước các thông tin chưa được kiểm chứng về nguy cơ cháy nổ, chủ xe nên tập trung vào những thói quen sử dụng đúng cách. Sạc pin đúng thời điểm, tránh để xe phơi nắng quá lâu, dùng bộ sạc phù hợp và kiểm tra xe khi có dấu hiệu lạ sẽ giúp kéo dài tuổi thọ pin, đồng thời duy trì khả năng vận hành ổn định cho phương tiện.