Gần đây, tình trạng tai nạn tại các tuyến đường sắt có chiều hướng gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp. Phần lớn sự cố bắt nguồn từ việc người tham gia giao thông thiếu tuân thủ quy định, đặc biệt khi băng qua các điểm giao giữa đường bộ và đường sắt.
Trước thực tế này, các cơ quan chức năng đã đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm trên diện rộng nhằm siết chặt kỷ cương giao thông, đồng thời giảm thiểu nguy cơ xảy ra tai nạn. Dưới đây là những lỗi vi phạm phổ biến mà người tham gia giao thông thường mắc phải.
Dừng hoặc đỗ phương tiện trong hành lang an toàn đường sắt
Không ít người vẫn cho rằng chỉ cần đứng cách xa đường ray một chút là đủ an toàn. Tuy nhiên, khu vực hành lang bảo vệ đường sắt đã được quy định rõ nhằm đảm bảo tàu có thể vận hành ổn định ở tốc độ cao mà không gặp trở ngại.
Việc dừng hay đỗ xe trong phạm vi này tiềm ẩn nguy cơ va chạm, đồng thời có thể làm gián đoạn hoạt động của tàu hỏa, gây mất an toàn cho cả người và phương tiện.
Theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP), mức xử phạt cho hành vi dừng, đỗ trong phạm vi an toàn đường ngang, cầu chung, hầm đường sắt như sau:
- Ô tô: 800.000 - 1 triệu đồng (điểm d, khoản 6, Điều 47)
- Xe mô tô, xe máy: 300.000 - 400.000 đồng (điểm a, khoản 4, Điều 47
Cố tình vượt rào chắn hoặc đèn tín hiệu đỏ tại đường ngang
Một trong những hành vi nguy hiểm nhất là bất chấp cảnh báo để băng qua đường sắt khi rào chắn đang hạ xuống, đã đóng hoặc khi tín hiệu đèn đỏ đã bật. Nhiều trường hợp do vội vàng đã tìm cách len lỏi qua khe hẹp hoặc tăng tốc vượt qua, dù nguy cơ tai nạn là rất lớn.
Đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nhiều vụ va chạm nghiêm trọng giữa tàu hỏa và phương tiện đường bộ. Cũng theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP, người điều khiển phương tiện vi phạm lỗi này sẽ bị xử phạt như sau:
- Ô tô: 4 - 6 triệu đồng (điểm a, khoản 8, Điều 47)
- Xe mô tô, xe máy: 800.000 - 1 triệu đồng (điểm đ, khoản 5, Điều 47)
- Hình phạt bổ sung: có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 1 - 3 tháng
Chế tài sắp tăng mạnh theo quy định mới
Thực tế cho thấy mức phạt hiện nay vẫn chưa đủ sức răn đe so với mức độ nguy hiểm của hành vi. Do đó, quy định mới đã được ban hành nhằm tăng tính nghiêm minh.
Từ ngày 15/05/2026, Nghị định 81/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực, thay thế các quy định trước đây. Điểm nổi bật là mức phạt được điều chỉnh tăng đáng kể.
Cụ thể, với hành vi vượt rào chắn hoặc vượt đèn đỏ tại đường ngang:
- Xe mô tô, xe máy: phạt từ 4 - 6 triệu đồng (khoản 6 Điều 13)
- Ô tô: phạt từ 18 - 20 triệu đồng (khoản 9 Điều 13)
Trong khi đó, hành vi dừng, đỗ xe trong khu vực đường ngang cũng bị xử lý nặng hơn:
- Xe mô tô, xe máy: phạt từ 800.000 - 1 triệu đồng (khoản 5 Điều 13)
- Ô tô: phạt từ 6 - 8 triệu đồng (khoản 7 Điều 13)
Việc nâng mức xử phạt được kỳ vọng sẽ tạo ra tác động mạnh đến ý thức của người tham gia giao thông. Khi chế tài đủ nghiêm, những hành vi chủ quan tại điểm giao cắt đường sắt sẽ giảm dần, góp phần đảm bảo an toàn cho toàn xã hội.
