OCOP không chỉ là sản phẩm, mà là trải nghiệm du lịch
Những năm gần đây, cách tiếp cận phát triển sản phẩm OCOP và làng nghề tại Hà Nội đang có sự chuyển dịch rõ nét. Sản phẩm địa phương không còn chỉ được giới thiệu đơn thuần như hàng hóa, mà dần trở thành một phần của câu chuyện du lịch, gắn với con người, không gian văn hóa và lịch sử hình thành nghề.
Thay vì ghé thăm làng nghề trong thời gian ngắn để mua quà lưu niệm, du khách ngày nay có xu hướng tìm kiếm những trải nghiệm sâu hơn: tìm hiểu quy trình sản xuất, gặp gỡ nghệ nhân, tham gia làm sản phẩm thủ công và cảm nhận nhịp sống của cộng đồng địa phương. Đây cũng là tiền đề để Hà Nội đẩy mạnh xây dựng các tour du lịch làng nghề gắn với sản phẩm OCOP.
Trung tâm OCOP – điểm kết nối trải nghiệm và tiêu dùng
Việc hình thành các trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm OCOP đã tạo ra không gian kết nối liền mạch giữa tham quan, trải nghiệm và mua sắm. Các trung tâm này không chỉ cung cấp thông tin tổng quan về làng nghề và sản phẩm OCOP tiêu biểu, mà còn đóng vai trò định hướng hành trình trải nghiệm cho du khách.
Không gian trưng bày tại các trung tâm được thiết kế theo hướng mở và tương tác, giúp du khách dễ dàng tiếp cận sản phẩm, hiểu rõ nguồn gốc, quy trình sản xuất và câu chuyện phía sau mỗi mặt hàng. Nhờ đó, sản phẩm OCOP được đặt trong một bối cảnh văn hóa sống động, thay vì chỉ xuất hiện trên kệ hàng.
Không gian trải nghiệm thực tế sản phẩm nón lá tại làng Chuông, xã Thanh Oai, Hà Nội.
Trải nghiệm trực tiếp tạo sức hút cho làng nghề
Theo nghệ nhân Lê Văn Tuy, làng Chuông (xã Thanh Oai, Hà Nội), việc tổ chức các không gian trải nghiệm và trình diễn tay nghề đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong quảng bá làng nghề. Du khách không chỉ quan sát, mà còn được trực tiếp tham gia vào các công đoạn sản xuất, tự tay làm ra những sản phẩm thủ công mỹ nghệ mang dấu ấn cá nhân.
“Các không gian trải nghiệm và sáng tạo không chỉ giúp giá trị văn hóa làng nghề nón lá được lan tỏa, mà còn mở ra cơ hội kết nối thị trường, đưa sản phẩm OCOP và thủ công mỹ nghệ đến gần hơn với người tiêu dùng và du khách”, nghệ nhân Lê Văn Tuy chia sẻ.
Kết nối làng nghề với các điểm du lịch nông thôn
Một điểm khác biệt của mô hình trung tâm OCOP là khả năng gắn kết chặt chẽ với không gian làng nghề và các điểm du lịch nông thôn xung quanh. Trung tâm không tồn tại độc lập, mà được đặt trong mối liên kết hữu cơ với cộng đồng địa phương, nghệ nhân và các cơ sở sản xuất.
Nhờ đó, du khách có thể trải nghiệm hành trình tham quan xuyên suốt: từ trung tâm OCOP đến làng nghề, trực tiếp quan sát quy trình sản xuất, giao lưu với nghệ nhân, tham gia hoạt động trải nghiệm, rồi quay trở lại trung tâm để tổng hợp thông tin, tìm hiểu sâu hơn và lựa chọn sản phẩm. Mối liên kết hai chiều này giúp tour du lịch trở nên liền mạch, thuận tiện và giàu cảm xúc.
Bên cạnh đó, các trung tâm OCOP còn đóng vai trò kết nối với những điểm đến khác như không gian văn hóa, ẩm thực địa phương, homestay, du lịch sinh thái…, góp phần hình thành các tour du lịch có chiều sâu, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách tại địa phương.
Doanh nghiệp và làng nghề cùng hưởng lợi
Từ góc độ cơ sở sản xuất, ông Tạ Anh Dũng, Giám đốc bán hàng tại Cơ sở Sơn mài Phúc Cường (xã Hồng Vân) cho biết, đơn vị đã từng bước điều chỉnh hoạt động từ bán sỉ sang bán lẻ để phục vụ khách du lịch.
“Thúc đẩy du lịch làng nghề không chỉ mang lại lợi ích cho riêng một cơ sở sản xuất, mà tạo ra sự bền vững lâu dài cho cả cộng đồng. Sản phẩm OCOP có đầu ra ổn định hơn, người dân tăng thêm thu nhập, doanh nghiệp mở rộng thị trường, đồng thời góp phần gìn giữ nghề truyền thống và giá trị văn hóa bản địa”, ông Dũng chia sẻ.
Khi sản phẩm OCOP trở thành “ký ức du lịch”
Khi được đưa vào các trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu và quảng bá, sản phẩm OCOP không còn đơn thuần là mặt hàng để bán, mà trở thành một phần của trải nghiệm du lịch. Du khách có thể tham gia làm sản phẩm thủ công, quan sát nghệ nhân trình diễn kỹ thuật truyền thống, hoặc thưởng thức các đặc sản OCOP trong không gian được thiết kế phù hợp.