Bài viết mới nhất từ Vương Xuân Nguyên
Minh chứng từ các bản mộc bản triều Nguyễn được UNESCO ghi danh (Bài 08)
Khi nghiên cứu về kho tàng di sản tư liệu lịch sử của dân tộc Việt Nam, hệ thống Mộc bản triều Nguyễn luôn giữ một vị trí độc tôn và mang giá trị pháp lý tối cao. Được UNESCO ghi danh vào danh mục Di sản Tư liệu Thế giới (Chương trình Ký ức Thế giới) vào năm 2009, khối di sản này không chỉ là những ván khắc gỗ in sách thông thường.
Đội Bắc Hải và sứ mệnh kiêm quản vùng đảo phía Nam trong sử liệu cũ (Bài 07)
Khi nghiên cứu về chiều dài lịch sử xác lập và thực thi chủ quyền biển đảo của Việt Nam, bên cạnh Đội Hoàng Sa lừng lẫy hoạt động tại khu vực Biển Đông, sử liệu cũ của triều đình phong kiến còn ghi nhận một lực lượng hành chính quân sự trọng yếu khác: Đội Bắc Hải.
Lệnh đo đạc, cắm bia sở cứ và xây dựng đền miếu tại Hoàng Sa thời vua Minh Mạng (Bài 06)
Khi nghiên cứu về quá trình thực thi chủ quyền thực tế của Nhà nước quân chủ Việt Nam trên Biển Đông, triều đại vua Minh Mạng nổi lên như một dấu mốc hoàng kim với những quyết sách hành chính quyết liệt, bài bản và mang tầm chiến lược quốc gia sâu sắc.
Sắc phong và các văn bản hành chính nhà nước khẳng định chủ quyền biển đảo từ thế kỷ XVII (Bài 05)
Khi nghiên cứu về chiều dài lịch sử xác lập chủ quyền của Việt Nam tại Biển Đông, giới nghiên cứu khoa học lịch sử và luật học thường đặc biệt chú ý đến hệ thống văn bản hành chính nhà nước cùng các đạo sắc phong hoàng triều xuất hiện từ thế kỷ XVII.
Phận sự và sứ mệnh của Đội Hoàng Sa dưới triều đình phong kiến nhà Nguyễn (Bài 04)
Trong tiến trình lịch sử bảo vệ và thực thi chủ quyền biển đảo của dân tộc Việt Nam, hệ thống các đội hải binh kiêm quản vùng biển xa bờ luôn giữ một vị trí vô cùng đặc biệt. Dưới triều đại phong kiến nhà Nguyễn, khi tư duy quản lý hải phận quốc gia đạt đến độ hoàn thiện và bài bản, Đội Hoàng Sa không chỉ đơn thuần là một tổ chức tuần tra hàng hải.
Hải đảo trên các trang sách cổ: Từ Đại Nam thực lục đến Đại Nam nhất thống chí (Bài 03)
Khi tìm về cội nguồn chủ quyền biển đảo của dân tộc, những bộ sử chí chính thống do triều đình biên soạn luôn chứa đựng sức nặng pháp lý không thể chối cãi.
Dấu ấn triều Lê qua các tài liệu lịch sử về việc quản lý vùng biển đảo phía Nam (Bài 02)
Khi nghiên cứu về chiều dài lịch sử bảo vệ chủ quyền biển đảo của dân tộc, không ít người thường chỉ chú trọng đến giai đoạn nhà Nguyễn với hệ thống Châu bản hay bản đồ cổ trọn vẹn. Tuy nhiên, nếu lùi dòng thời gian về những thế kỷ trước đó, chúng ta sẽ bắt gặp những nền móng vô cùng quan trọng từ thời nhà Lê.
Giá trị pháp lý đặc biệt của Châu bản triều Nguyễn đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa (Bài 01)
Trong kho tàng di sản văn hóa và lịch sử phong phú của dân tộc Việt Nam, hệ thống Châu bản triều Nguyễn, di sản tư liệu đã được UNESCO ghi danh vào danh mục Ký ức Thế giới khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, giữ một vị trí đặc biệt quan trọng và mang tính quyết định.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tổng tư lệnh Fidel Castro: Sự gặp gỡ lý tưởng cách mạng của hai huyền thoại thế kỷ XX
Nhắc đến lịch sử nhân loại, những năm tháng của thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI ghi nhận những danh nhân kiệt xuất, những nhà tư tưởng kiêm nhà lãnh đạo vĩ đại đã hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, độc lập chủ quyền và tiến bộ xã hội. Trong bức tranh hào hùng đó, Đại tướng Võ Nguyên Giáp của Việt Nam và Tổng tư lệnh Fidel Castro của Cuba hiện lên như hai biểu tượng rực rỡ của ý chí kiên cường, lòng dũng cảm phi thường và khát vọng tự do cháy bỏng.
Nước trong quá không có cá, người xét nét quá không có bạn
Trong kho tàng di sản văn hóa dân gian Việt Nam, những đúc kết từ thực tiễn đời sống và quan sát tự nhiên luôn chứa đựng những hạt nhân hợp lý của triết học nhân sinh sâu sắc. Tiêu biểu cho mạch nguồn trí tuệ ấy là câu thành ngữ nước trong quá không có cá, người xét nét quá không có bạn, một thông điệp mang tầm vóc của quy luật phổ biến về sự cân bằng trong tự nhiên và ứng xử xã hội. Để hiểu thấu đáo giá trị của câu thành ngữ này, chúng ta cần đặt nó dưới ánh sáng của tư duy biện chứng, phân tích tường tận từ cơ sở lý luận sinh thái học cho đến những bài học về phương pháp luận tư duy và nghệ thuật sống trong giai đoạn hiện nay.
Chủ tịch Hồ Chí Minh với Thương binh Liệt sĩ và đạo lý Uống nước nhớ nguồn của dân tộc
Nhân kỷ niệm 79 năm ngày Thương binh Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), chúng ta cùng ôn lại những tư liệu có liên quan để thấy rõ hơn những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của Chủ tịch Hồ Chí Minh với Thương binh liệt sĩ và người có công với cách mạng.
Tình cảm đặc biệt của Đại tướng Võ Nguyên Giáp với thương binh liệt sĩ
Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một thiên tài quân sự lỗi lạc, bách chiến bách thắng trong lịch sử giữ nước của dân tộc. Thế nhưng, đằng sau vóc dáng của một vị Tổng Tư lệnh lẫy lừng, giữa ông và những người lính ngoài mặt trận chưa bao giờ có khoảng cách, đó là tình đồng chí anh em, tình cha con ruột thịt gần gũi và đầy ắp yêu thương. Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1926 - 27/7/2026), khi ôn lại những trang sử hào hùng, chúng ta càng thêm bồi hồi, xúc động nhớ lại những câu chuyện vô cùng cảm động về tình cảm sâu nặng mà Đại tướng đã dành cho thương binh, liệt sĩ, thân nhân của họ và toàn thể cán bộ, chiến sĩ, những con người đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân và máu xương cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Tiếng súng Moncada: Bản hùng ca về khát vọng độc lập và tầm vóc của lãnh tụ Fidel Castro
Trong dòng chảy vận động của lịch sử nhân loại, có những sự kiện thoạt nhìn mang vóc dáng của một thất bại cục bộ, nhưng sâu thẳm bên trong lại chứa đựng xung lực đổi thay toàn bộ cục diện thời đại. Sáng ngày 26/7/1953, tiếng súng khai hoả tại pháo đài Moncada do Fidel Castro cùng các đồng chí tiến hành đã không đạt được mục tiêu tác chiến ban đầu. Tuy nhiên, nhìn nhận từ góc độ tiến trình lịch sử trong giai đoạn hiện nay, biến cố ấy chưa bao giờ là điểm dừng. Trái lại, Moncada đã trở thành mốc son khai sinh phong trào cách mạng Cuba, thắp bùng ngọn lửa độc lập, tự chủ và lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đoàn kết quốc tế vượt qua mọi khoảng cách không gian.
Chiến tranh nhận thức...!?
Trong giai đoạn hiện nay, khi sự bùng nổ của công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo đang tái định hình toàn bộ không gian xã hội, nhân loại chứng kiến sự xuất hiện của một phương thức xung đột phi truyền thống mang tầm chiến lược là "chiến tranh nhận thức". Nếu các hình thức xung đột truyền thống chủ yếu tác động lên không gian vật lý như trên bộ, trên biển, trên không, còn chiến tranh thông tin tập trung vào việc giành ưu thế về dữ liệu và tốc độ truyền tải, thì "chiến tranh nhận thức" lại thâm nhập sâu vào tầng sâu nhất của thực thể con người bao gồm ý thức, tiềm thức, hệ giá trị và tư duy biện chứng.
Fidel Castro: Bản hùng ca về người anh hùng dám thách thức định mệnh
Trong biên niên sử của thế kỷ 20, giữa những biến động khôn lường của thời cuộc, hiếm có nhân vật nào để lại dấu ấn đậm nét và mang tầm vóc sử thi mãnh liệt như Fidel Castro. Cuộc đời ông không đơn thuần là những trang viết về sự nghiệp chính trị, mà là một hành trình kỳ vĩ, nơi ý chí cá nhân đối đầu trực diện với những thế lực cường quyền bá chủ. Đó là bản trường ca về một người đàn ông dám một mình chống lại bão tố, một hiện thân của khát vọng tự do cháy bỏng, và là biểu tượng của tinh thần bất khuất đã viết nên những chương sử chói lọi cho đất nước Cuba.
Hà Nội: Tầm nhìn thế kỷ và hành trình chuyển hóa di sản thành nguồn lực vươn mình
Hà Nội hôm nay đang đứng trước khúc quanh lịch sử của sự phát triển, nơi những giá trị văn hiến nghìn năm không còn được xem là di sản tĩnh tại, mà đã thực sự trở thành một thực thể sống động, một nguồn vốn đặc thù có khả năng tái tạo giá trị trong kỷ nguyên số. Trong dòng chảy vươn mình của dân tộc, Thủ đô đang định vị lại chính mình theo tinh thần của Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về văn hóa và Nghị quyết số 02 của Chính phủ về phát triển Thủ đô, biến những tiềm năng về di sản trở thành động lực tăng trưởng bền vững, hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa quá khứ văn hiến và tương lai sáng tạo.
Nghĩa tình Việt Nam - Cuba
Trong dòng chảy của lịch sử, có những tình cảm đã vượt qua những quy chế ngoại giao thông thường để trở thành sự gắn bó tự nhiên giữa con người với con người. Tình hữu nghị giữa Việt Nam và Cuba chính là một điều đẹp đẽ như thế, một câu chuyện được viết nên bằng sự thấu cảm sâu xa giữa hai dân tộc dù cách xa nhau nửa vòng Trái Đất. Dưới nhãn quan của một người làm công tác nghiên cứu văn hóa, người ta thường tìm kiếm những minh chứng qua văn kiện hay sự kiện. Nhưng có lẽ, mối tình thủy chung ấy lại được soi bóng trọn vẹn và gần gũi nhất qua thế giới của thi ca.
Nhà báo ở đâu trong kỷ nguyên thuật toán và trí tuệ nhân tạo
Báo chí chính thống đang đứng trước một khúc quanh sinh tồn nghiệt ngã khi quyền lực dẫn dắt dòng tin chảy mạnh vào tay những thuật toán phân phối thế hệ mới. Theo dữ liệu thực tế từ Báo cáo Tin tức Kỹ thuật số của Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters, tỷ lệ công chúng tiếp cận tin tức trực tiếp từ website của các tòa soạn đã sụt giảm nghiêm trọng qua từng năm, nhường chỗ cho các nền tảng mạng xã hội và các công cụ tìm kiếm tích hợp trí tuệ nhân tạo.
Chữ Phúc và hệ sinh thái kiến tạo sự thịnh vượng bền vững
Trong dòng chảy văn hóa và triết học phương Đông, "phúc" hay phước không đơn thuần là một khái niệm trừu tượng dùng để cầu nguyện, mà là một hệ thống triết lý nhân sinh quan hoàn chỉnh. Để hiểu được tại sao việc tạo phúc lại có khả năng định hình sự giàu có, an ổn và năng lực vượt qua khủng hoảng của một con người, chúng ta cần bóc tách thuật ngữ này dưới hai chiều kích là chiều sâu căn nguyên từ cấu trúc Hán tự và biểu hiện sống động trong thực tế đời sống xã hội. Bản chất của sự thịnh vượng vững bền không bao giờ tồn tại biệt lập, nó được nuôi dưỡng bởi mối liên hệ hữu cơ giữa đạo và đời, nơi những hạt giống tử tế được gieo trồng sẽ kết quả thành một mạng lưới nâng đỡ vững chắc trước mọi biến động của thời gian.