Những ngày gần đây, thông tin xăng sinh học E10 sắp được phân phối rộng rãi hơn khiến nhiều người dùng ô tô, xe máy quan tâm. Cùng lúc đó, trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt video, bài viết khuyên người dùng nên "lắc xe", "lắc bình xăng" trước khi khởi động nếu phương tiện để lâu không sử dụng.
Các nội dung này nhanh chóng thu hút chú ý, nhưng cũng khiến không ít người hoang mang. Nhiều người lo ngại việc chuyển sang dùng E10 có thể làm phát sinh thêm thao tác bất tiện, thậm chí ảnh hưởng đến độ bền của động cơ nếu không thực hiện đúng cách.
Trao đổi về vấn đề này, PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Chủ tịch Hội Ô tô và Thiết bị động lực TPHCM, cho biết lời khuyên "lắc bình xăng" của ông trong một cuộc phỏng vấn truyền hình đã bị diễn giải sai khi lan truyền trên các nền tảng mạng xã hội.
Theo ông Dũng, lời khuyên này dành cho xe máy, không phải ô tô. Nguyên nhân liên quan đến đặc tính của ethanol trong xăng E10, vốn có khả năng hấp thụ hơi nước. Khi xe máy để lâu không chạy, phần nhiên liệu chứa ethanol và nước có thể đọng xuống đáy bình, gần khu vực hút xăng.
Trong một số tình huống, việc lắc bình xăng xe máy giúp nhiên liệu bên trong hòa trộn lại trước khi khởi động. Nếu không, phần cồn lẫn nước có thể đi vào buồng đốt trước, khiến động cơ khó nổ, nhất là sau thời gian dài để xe hoặc vào buổi sáng sớm.
Dù vậy, vị chuyên gia này nhấn mạnh thao tác này không cần thiết với xe máy sử dụng thường xuyên, bởi nhiên liệu được luân chuyển liên tục và hơi ẩm chưa có đủ thời gian tích tụ đáng kể.
Đồng thời, PGS.TS Đỗ Văn Dũng cho rằng các clip lắc ô tô, xe tải hay xe đầu kéo xuất hiện trên mạng chủ yếu nhằm thu hút lượt xem, không phải hướng dẫn kỹ thuật đúng cho người dùng phương tiện.
Với ô tô, chuyên gia cho rằng người dùng không thể "lắc bình xăng" như một số nội dung đang lan truyền. Kết cấu xe hơi không phù hợp để thực hiện thao tác này, đồng thời đây cũng không phải giải pháp kỹ thuật dành cho ô tô sử dụng xăng E10. Thay vào đó, chủ xe ít di chuyển nên tập trung vào việc bảo quản nhiên liệu đúng cách.
Trước hết, không nên để bình xăng ở mức quá thấp trong thời gian dài. Việc duy trì lượng nhiên liệu khoảng từ 3/4 bình trở lên sẽ giúp giảm phần không khí còn lại trong bình, qua đó hạn chế hơi ẩm tích tụ và làm chậm nguy cơ nhiên liệu bị phân tầng.
Nếu ô tô đã để lâu không chạy, việc bổ sung thêm xăng mới là cần thiết trước khi sử dụng lại. Lượng nhiên liệu mới sẽ giúp pha loãng phần xăng cũ, nhất là phần hỗn hợp ethanol và nước có thể đã lắng xuống phía dưới bình chứa.
Với những xe không thường xuyên sử dụng, người dùng có thể cân nhắc dùng phụ gia ổn định nhiên liệu theo định kỳ. Loại phụ gia này giúp kéo dài độ ổn định của xăng, đồng thời hỗ trợ giữ nước ở dạng phân tán nhỏ hơn, hạn chế ảnh hưởng xấu khi nhiên liệu được đưa vào buồng đốt.
Ngoài ra, chủ xe cần tuân thủ lịch bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu, đặc biệt là thay lọc xăng đúng hạn. Việc để xăng cũ tồn tại quá lâu trong bình có thể làm tăng nguy cơ cặn bẩn, ảnh hưởng đến bơm xăng và các chi tiết liên quan.
Về bản chất, ethanol trong xăng E10 có khả năng hút ẩm từ không khí còn lại trong bình chứa cũng như qua hệ thống thông hơi. Khi lượng nước vượt quá mức nhiên liệu có thể dung nạp, xăng sẽ bị tách thành hai phần. Phần phía trên có chất lượng cháy kém hơn do trị số octane suy giảm, còn lớp phía dưới là hỗn hợp ethanol và nước.
Do nặng hơn xăng, lớp hỗn hợp này thường nằm ở đáy bình, gần nơi bơm nhiên liệu hút xăng lên động cơ. Nếu xe bị để không trong thời gian dài, điều này có thể gây khó khởi động, làm tăng nguy cơ ăn mòn bình chứa hoặc ảnh hưởng đến cụm bơm.
Tuy nhiên, hiện tượng trên không xảy ra nhanh trong điều kiện sử dụng thông thường. Với các phương tiện được chạy hằng ngày hoặc hằng tuần, nhiên liệu liên tục được tiêu thụ và bổ sung nên nguy cơ thấp. Người dùng chỉ cần đặc biệt lưu ý khi xe nằm yên trong thời gian dài, khoảng trên một đến hai tháng.
