Hà Nội trong tâm khảm của tôi vốn là thành phố của sông hồ và cây xanh, nhưng những năm gần đây, sự "ngạt thở" đô thị đã hiện hữu rõ rệt khi các mảng xanh bị thu hẹp nhường chỗ cho các dự án bất động sản. Tôi thường tự hỏi: Liệu chúng ta có đang đánh đổi chất lượng sống lấy những giá trị tăng trưởng ngắn hạn? Phục hồi môi trường đô thị không đơn thuần là trồng thêm vài hàng cây dọc vỉa hè, mà phải là quá trình "khâu lại" các mảnh ghép sinh thái bị đứt gãy. Tại sao các khu đô thị mới dù rất hiện đại nhưng lại thiếu đi sự kết nối thiên nhiên thuần khiết? Câu hỏi phản biện này cần được trả lời bằng một tư duy quy hoạch hệ sinh thái tích hợp, nơi cây xanh và mặt nước đóng vai trò là hạ tầng kỹ thuật chứ không phải là trang trí đơn thuần.
Xây dựng hệ sinh thái xanh từ quá trình phục hồi môi trường đô thị (Ảnh minh hoạ)
Dựa trên Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 do Quốc hội ban hành ngày 28/06/2024, Hà Nội có thẩm quyền ban hành các tiêu chuẩn về tỷ lệ không gian xanh đặc thù cao hơn mức trung bình cả nước. Đây là "chìa khóa vàng" để thực hiện mục tiêu xanh hóa Thủ đô gắn với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới sáng tạo. Theo tài liệu nghiên cứu về Quy hoạch đô thị xanh, một hệ sinh thái xanh bền vững phải dựa trên đa dạng sinh học bản địa, có khả năng điều hòa nhiệt độ và thanh lọc không khí một cách tự nhiên. Quyết định số 1193/QĐ-UBND do UBND thành phố Hà Nội ban hành ngày 18/03/2026 đã đặt ra bài toán về việc phục hồi các hành lang xanh ven sông và các khu công viên chuyên đề. Giải pháp trong bối cảnh hiện nay là biến các "bãi rác tạm" hay những "khu đất trống bỏ hoang" thành những công viên túi (pocket park) ngay trong lòng các khu dân cư đông đúc.
Tôi muốn chia sẻ một góc nhìn đầy cảm xúc: Một đô thị hạnh phúc là nơi mà trẻ em có thể chạy nhảy trên bãi cỏ và người già có thể tản bộ dưới bóng cây mà không phải đi hàng chục cây số ra ngoại ô. Bài học từ các "Thành phố trong vườn" như Singapore cho thấy, khi môi trường được phục hồi, giá trị bất động sản và sức khỏe cộng đồng sẽ tăng trưởng bền vững. Việc xây dựng hệ sinh thái xanh chính là sự đầu tư cho tương lai, tạo ra những điểm chạm tinh tế giữa con người và thiên nhiên. Khi chúng ta tôn trọng thiên nhiên, thiên nhiên sẽ ôm ấp và bảo vệ chúng ta trước những biến động của khí hậu, tạo nên một Hà Nội dịu dàng và bền bỉ trong lòng mỗi cư dân.
