Tình trạng xe chạy chậm nhưng liên tục giữ làn ngoài cùng bên trái đang làm giảm khả năng lưu thông trên nhiều tuyến cao tốc. Để khắc phục, Cục Cảnh sát giao thông đề nghị dành riêng làn sát dải phân cách giữa (làn 1) cho hoạt động vượt xe.
Theo phương án được nêu ngày 27/7, phương tiện chỉ được đi vào làn này khi cần vượt xe phía trước. Ngay sau khi hoàn tất thao tác, tài xế phải trở lại làn bên phải, thay vì tiếp tục di chuyển trong làn trái.
Đề xuất đã được Cục Cảnh sát giao thông trao đổi và thống nhất với Cục Đường bộ Việt Nam. Đây được xem là một phần trong kế hoạch hoàn thiện cách tổ chức giao thông trên cao tốc, đồng thời hướng tới việc quy hoạch và thiết kế hạ tầng đường bộ an toàn, khoa học hơn.
Qua theo dõi thực tế, lực lượng chức năng nhận thấy tình trạng chiếm làn trái xảy ra khá phổ biến trên các tuyến cao tốc có từ hai làn xe mỗi chiều. Nhiều xe tải, xe khách dù chạy chậm vẫn không chủ động chuyển sang phải, khiến các phương tiện phía sau không thể vượt, làm dòng xe bị dồn lại và gia tăng nguy cơ ùn tắc.
Quy định hiện hành đã yêu cầu xe có tốc độ thấp phải đi về phía bên phải theo chiều lưu thông. Tuy nhiên, Cục Cảnh sát giao thông cho rằng quy tắc này cần được cụ thể hóa bằng biển báo và phương án phân làn rõ ràng.
Khi làn trái được xác định chỉ dùng để vượt, cơ quan chức năng cũng sẽ có cơ sở thuận lợi hơn để xử lý các trường hợp cố tình chạy chậm, giữ làn hoặc không nhường đường.
Theo phương án đang được nghiên cứu, làn ngoài cùng bên trái trên cao tốc sẽ không còn là làn di chuyển thông thường mà chỉ được sử dụng trong thời gian vượt xe.
Khi gặp phương tiện chạy chậm phía trước, tài xế từ làn kế bên có thể chuyển sang làn trái để vượt, sau đó phải nhanh chóng trở về làn bên phải khi điều kiện an toàn cho phép. Cục Cảnh sát giao thông lưu ý việc chạy liên tục trong làn này sẽ không được chấp nhận.
Cơ quan chức năng đánh giá cách phân làn như trên có thể giúp dòng xe vận hành ổn định hơn, giảm ùn ứ và hạn chế những tình huống xung đột do tài xế liên tục tìm cách vượt hoặc chuyển làn.
Trên thực tế, một số tuyến cao tốc đủ điều kiện đã được áp dụng biện pháp hạn chế xe tải và xe khách đi vào làn sát dải phân cách giữa. Việc điều chỉnh này được Cục Đường bộ Việt Nam triển khai theo kiến nghị của Cục Cảnh sát giao thông và bước đầu cho thấy tình hình lưu thông có cải thiện.
Ngoài phương án dành riêng làn trái cho việc vượt xe, Cục Cảnh sát giao thông còn xem xét nhiều thay đổi khác trong cách vận hành cao tốc. Các giải pháp gồm kiểm soát chặt việc dừng, đỗ; tách biệt các loại phương tiện có đặc điểm vận hành khác nhau; tinh giản hệ thống biển báo; phân luồng theo tốc độ; hạn chế chuyển làn không cần thiết và giảm các điểm giao cắt.
