Ông N., 61 tuổi, ngụ Củ Chi, TP.HCM, có tiền sử xơ vữa động mạch chủ bụng và từng được chẩn đoán bóc tách động mạch chủ bụng type B, đoạn dưới thận. Khoảng một năm qua, ông được điều trị nội khoa và theo dõi định kỳ.
Tuy nhiên, trong thời gian này, người bệnh thường xuyên xuất hiện những cơn đau bụng âm ỉ. Cơn đau kéo dài khiến ông mất ngủ, ăn uống kém và giảm khoảng 10 kg trong một năm.
Khoảng một tuần trước khi nhập viện, đau bụng xuất hiện liên tục, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt. Không thể tiếp tục chịu đựng, ông đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á thăm khám.
Dựa trên tiền sử bệnh lý cùng triệu chứng hiện tại, các bác sĩ Khoa Phẫu thuật Tim mạch - Lồng ngực nghi ngờ tổn thương động mạch chủ có dấu hiệu tiến triển nên chỉ định chụp CT.
Kết quả ghi nhận tổn thương loét tại động mạch chủ bụng đoạn dưới, trên nền bệnh lý động mạch chủ trước đó. Đây là tổn thương có nguy cơ tiến triển thành phình động mạch, bóc tách lan rộng hoặc vỡ động mạch chủ nếu không được xử trí phù hợp.
Các bác sĩ nhận định, với trường hợp xơ vữa động mạch chủ bụng chưa có biến chứng, người bệnh có thể được điều trị nội khoa, kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch và theo dõi định kỳ. Tuy nhiên, khi xuất hiện tổn thương loét tiến triển, huyết khối, phình động mạch, bóc tách hoặc đau bụng liên tục, người bệnh cần được đánh giá để cân nhắc can thiệp.
Trường hợp của ông N., các bác sĩ lựa chọn đặt stent graft động mạch chủ bụng nhằm che phủ vị trí loét, tái lập dòng máu lưu thông trong lòng mạch và giảm tác động của dòng máu lên vùng thành mạch tổn thương.
BS Trần Quang Thái, Khoa Phẫu thuật Tim mạch - Lồng ngực, cho biết êkíp tiếp cận qua động mạch đùi trái, đưa ống thông gắn stent từ động mạch đùi đến vị trí động mạch chủ bị tổn thương. Sau đó, stent được triển khai để che phủ vùng loét.
Kết quả chụp kiểm tra sau can thiệp cho thấy stent nằm đúng vị trí, dòng máu lưu thông tốt, không ghi nhận biến chứng trong quá trình thực hiện.
Sau can thiệp, cơn đau bụng của ông N. giảm rõ rệt. Người bệnh ăn uống và sinh hoạt trở lại bình thường.
Theo bác sĩ Thái, stent graft là phương pháp can thiệp ít xâm lấn, giúp xử trí tổn thương động mạch chủ mà không cần thực hiện cuộc phẫu thuật mở lớn. Tùy vị trí, kích thước và đặc điểm tổn thương, bác sĩ sẽ đánh giá chỉ định phù hợp cho từng người bệnh.
Động mạch chủ là mạch máu lớn nhất cơ thể, đưa máu từ tim đến các cơ quan. Khi thành mạch bị tổn thương do xơ vữa, nguy cơ xuất hiện các biến chứng như loét, phình hoặc bóc tách có thể gia tăng.
Hút thuốc lá, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp và các yếu tố nguy cơ tim mạch khác có thể thúc đẩy quá trình xơ vữa. Những người đã được chẩn đoán bệnh lý động mạch chủ cần tuân thủ điều trị, kiểm soát huyết áp, mỡ máu, bỏ thuốc lá và tái khám theo lịch hẹn để theo dõi diễn tiến.
Đặc biệt, người có bệnh lý động mạch chủ cần lưu ý những thay đổi bất thường như đau bụng kéo dài, đau tăng dần, đau lan ra lưng hoặc xuất hiện cơn đau khác với thường ngày. Đây có thể là dấu hiệu cần được kiểm tra sớm thay vì tự theo dõi tại nhà.
