Ngày 24/8, chị M.Y, 45 tuổi, quốc tịch Campuchia, gặp tai nạn giao thông nghiêm trọng khiến chân bị đứt ngang vùng đùi. Phần chi gần như rời hoàn toàn, chỉ còn dính lại một vạt da mỏng.
Nạn nhân được đưa vào bệnh viện địa phương cấp cứu, cầm máu, sau đó chuyển đến Bệnh viện Quốc tế Minh Anh. Tuy nhiên, quá trình di chuyển và xử lý ban đầu kéo dài, khiến thời gian từ lúc xảy ra tai nạn đến khi bệnh nhân đến bệnh viện chuyên khoa lên tới 9 tiếng.
Theo các bác sĩ, đây là khoảng thời gian quá dài đối với một trường hợp chi thể bị đứt lìa.
Khi tiếp nhận, toàn bộ hệ thống mạch máu và thần kinh ở vùng tổn thương đã đứt hoàn toàn, các mô cơ xung quanh dập nát nghiêm trọng. Tình trạng hoại tử cơ bắt đầu xuất hiện, đe dọa trực tiếp đến tính mạng bệnh nhân.
BSCKI Trương Văn Tài, người trực tiếp phẫu thuật, cho biết nếu không xử lý kịp thời, các độc chất từ phần cơ hoại tử có thể đi vào máu, gây tổn thương thận, dẫn đến suy thận cấp và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.
Trước nguy cơ tử vong, êkíp buộc phải chỉ định phẫu thuật cắt bỏ phần chân bị dập nát để cứu sống bệnh nhân.
Ca mổ gặp nhiều khó khăn do động mạch đùi có kích thước lớn, nguy cơ mất máu cao. Các bác sĩ phải khẩn trương truyền hai đơn vị máu để duy trì chỉ số sinh tồn. Tình trạng tuột da diện rộng, lộ xương cũng khiến việc tạo hình mỏm cụt trở nên phức tạp, đòi hỏi êkíp phải xử lý tỉ mỉ để chuẩn bị cho quá trình phục hồi sau này.
Hiện sức khỏe chị M.Y ổn định, dự kiến xuất viện sau khoảng một tuần. Khi vết thương lành hoàn toàn, khoảng một tháng sau, bệnh nhân sẽ được hỗ trợ lắp chân giả để có thể tự di chuyển và từng bước trở lại cuộc sống thường nhật.
Nhìn lại ca bệnh, bác sĩ Tài cho biết đây là trường hợp đáng tiếc bởi bệnh nhân đến cơ sở có chuyên môn quá muộn, khiến khả năng bảo tồn phần chi đã không còn.
Theo bác sĩ, Bệnh viện Quốc tế Minh Anh từng nối thành công nhiều trường hợp tổn thương phức tạp như đứt rời bàn tay hoặc đứt rời 1/3 dưới cẳng chân do tai nạn giao thông. Điểm chung của những ca này là bệnh nhân được đưa đến bệnh viện đủ năng lực chuyên môn trong thời gian sớm.
Bác sĩ Tài cho biết thời gian vàng để cứu phần chi đứt lìa thường trong khoảng ba giờ đầu sau tai nạn. Khoảng thời gian này có thể kéo dài tối đa đến sáu giờ nếu phần chi được bảo quản đúng cách trong điều kiện lạnh.
“Đến bệnh viện càng sớm trong khoảng thời gian này, cơ hội nối lại chi và phục hồi chức năng càng cao”, bác sĩ nói.
Từ trường hợp của chị M.Y, các bác sĩ cảnh báo việc sơ cứu và lựa chọn cơ sở điều trị ngay sau tai nạn có thể quyết định khả năng giữ lại một phần cơ thể, thậm chí tính mạng người bệnh. Với các trường hợp đứt lìa chi, cần nhanh chóng cầm máu, bảo quản phần chi đúng cách và chuyển nạn nhân đến cơ sở có khả năng phẫu thuật chuyên sâu trong thời gian sớm nhất, tránh để quá trình di chuyển kéo dài làm vuột mất “giờ vàng”.
Tai nạn giao thông hay tai nạn lao động có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Việc nắm rõ kiến thức sơ cứu và bảo quản phần cơ thể bị đứt lìa sẽ quyết định khả năng lành lặn của nạn nhân:
- Không rửa trực tiếp chi đứt lìa bằng nước cất hay xà phòng: Điều này dễ làm tổn thương các tế bào mạch máu delicate.
- Cho phần tay/chân đứt lìa vào túi nilon sạch, cột kín: Tuyệt đối tránh để phần chi tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh vì sẽ gây bỏng lạnh mô và làm chết tế bào.
- Đặt túi nilon chứa chi vào thùng/túi đá lạnh: Giữ nhiệt độ mát (khoảng 4–8°C) để bảo quản mô tốt nhất.
- Khẩn trương chuyển nạn nhân và phần chi đứt đến Bệnh viện chuyên khoa: Cần di chuyển nhanh nhất có thể đến các bệnh viện có khả năng vi phẫu/nối chi trong vòng 3 - 6 tiếng đầu tiên.