Trong số đó, Hồng Trà Như Ý là một mô hình tiêu biểu cho xu hướng “nông nghiệp sạch - chuỗi giá trị xanh - sản phẩm bản địa chất lượng cao”, gắn kết chặt chẽ với nông hộ vùng cao và góp phần nâng tầm thương hiệu trà Việt trên thị trường trong nước lẫn quốc tế.
Trà Việt trong bức tranh nông nghiệp bền vững
Theo Bộ NN&PTNT, diện tích chè Việt Nam hiện đạt khoảng 123.000 ha, sản lượng chế biến hơn 1,02 triệu tấn/năm. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu vẫn thấp so với tiềm năng do phần lớn là sản phẩm thô, ít thương hiệu và thiếu chuỗi giá trị đồng bộ.
Xu hướng phát triển nông nghiệp bền vững những năm gần đây tập trung vào:
- Canh tác sạch.
- Giảm thuốc bảo vệ thực vật.
- Tăng chất lượng thay vì số lượng.
- Xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền.
Trà Việt, đặc biệt là trà đặc sản vùng cao (Yên Bái, Tuyên Quang, Sơn La…), có lợi thế lớn nhờ thổ nhưỡng tốt, khí hậu mát quanh năm, cây chè cổ thụ và kỹ năng canh tác truyền thống của người dân tộc thiểu số.
Hồng Trà Như Ý xuất hiện trong bối cảnh đó với một tầm nhìn rõ ràng: làm thương hiệu dựa trên nền tảng nông nghiệp sạch và giá trị văn hóa vùng cao, thay vì khai thác ngắn hạn.
Gắn bó với nông dân, hợp tác xã và vùng nguyên liệu đặc sản
Trong nhiều năm hoạt động, thương hiệu duy trì hợp tác trực tiếp với các nhóm nông hộ tại Văn Chấn (Yên Bái), Hoàng Su Phì và Cao Bồ (Tuyên Quang), cùng một số hợp tác xã ở Thái Nguyên. Mô hình hợp tác của Hồng Trà Như Ý dựa trên ba nguyên tắc:
Liên kết chuỗi giá trị bền vững
Thương hiệu ký kết thu mua dài hạn với nông hộ, đảm bảo:
- Giá thu mua ổn định.
- Thanh toán minh bạch.
- Hỗ trợ kỹ thuật.
- Hướng dẫn thu hái đúng chuẩn.
Điều này giúp người dân yên tâm sản xuất, tránh tình trạng “được mùa mất giá”.
Bảo tồn giống trà và cây chè cổ thụ
Yên Bái và Tuyên Quang được biết đến với nhiều cây chè Shan tuyết hàng trăm năm tuổi. Hồng Trà Như Ý ưu tiên thu mua loại trà này để:
- Tạo giá trị kinh tế cao cho người dân.
- Hạn chế chặt bỏ cây cổ thụ để chuyển đổi cây trồng.
- Bảo tồn hệ sinh thái rừng - chè.
Hỗ trợ hợp tác xã nâng chuẩn sản xuất
Thương hiệu thường xuyên phối hợp cùng hợp tác xã trong việc:
- Đào tạo kỹ thuật.
- Cải thiện nhà xưởng.
- Áp dụng truy xuất nguồn gốc và phân loại chất lượng.
Mô hình này giúp nhiều hộ dân tăng thu nhập từ 20-40% so với canh tác truyền thống.
Nâng cao giá trị cây chè và thu nhập cho người làm trà vùng cao
Sự hợp tác chặt chẽ giữa thương hiệu và nông hộ mang lại nhiều lợi ích cho người dân:
Giá thu mua cao và ổn định
Hồng Trà Như Ý thu mua lá chè với giá cao hơn 15-30% so với thương lái, đặc biệt là trà cổ thụ và trà vụ xuân.
Giảm rủi ro thị trường
Với hợp đồng dài hạn, người trồng chè không còn phụ thuộc vào biến động giá, giúp họ duy trì nghề và ổn định cuộc sống.
Tạo sinh kế cho người trẻ vùng cao
Nhiều bạn trẻ quay về quê lập nghiệp nhờ có:
- Đầu ra rõ ràng.
- Thu nhập ổn định.
- Được đào tạo nghề làm trà.
Tăng giá trị chuỗi sản phẩm đặc sản
Khi thương hiệu xây dựng được hình ảnh mạnh, giá trị của lá chè vùng cao cũng được nâng lên đáng kể.
Vai trò của thương hiệu trong hệ sinh thái nông nghiệp sạch và xây dựng nông thôn mới
Tham gia vào chương trình các mô hình nông thôn mới mở rộng, Hồng Trà Như Ý hướng đến mục tiêu dài hạn:
Xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp sạch
Thương hiệu góp phần:
- Chuẩn hóa kỹ thuật.
- Tạo sinh kế bền vững.
- Nâng tầm sản phẩm bản địa.
- Thúc đẩy sản xuất xanh.
Gắn kết nông dân và doanh nghiệp
Mô hình liên kết - bao tiêu - đào tạo là minh chứng cho cách doanh nghiệp và nông dân có thể đồng hành lâu dài.
Góp phần xây dựng thương hiệu nông sản Việt
Trà Việt, nếu được đầu tư bài bản, hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm chủ lực có giá trị cao trên thị trường toàn cầu.
Phát triển kinh tế - xã hội vùng cao
Khi cây chè trở thành nguồn thu bền vững, người dân có điều kiện:
- Giữ rừng.
- Bảo tồn sinh thái.
- Cải thiện đời sống.
- Gìn giữ văn hoá bản địa.
Kết luận: Một hướng đi bền vững từ đất - người - văn hoá
Sự thành công của Hồng Trà Như Ý cho thấy mô hình phát triển nông nghiệp không chỉ nằm ở sản lượng, mà ở chất lượng - giá trị - và sự gắn kết cộng đồng.
Thương hiệu đã chọn một con đường thầm lặng nhưng nhiều ý nghĩa: đồng hành cùng người trồng chè, bảo tồn cây chè cổ, nâng cao giá trị nông sản và đưa trà Việt đến gần hơn với đời sống hiện đại.
Trong bức tranh nông nghiệp bền vững và xây dựng nông thôn mới, Hồng Trà Như Ý là minh chứng rõ ràng rằng khi doanh nghiệp và nông dân cùng nắm tay, giá trị Việt sẽ không chỉ được gìn giữ mà còn được nâng tầm vươn xa.
