“Vương miện” của trái cây Nam Bộ trước cơn bão biến đổi khí hậu
Xoài cát Hòa Lộc từ lâu đã nổi danh là loại trái cây thượng hạng nhờ hương vị thơm nồng, thịt quả vàng ươm, mịn màng và không xơ. Tuy nhiên, những năm gần đây, sự thất thường của thời tiết đã khiến sản lượng loại đặc sản này sụt giảm đáng kể.
Tại HTX Hòa Lộc (Đồng Tháp), dù gặp tình trạng mất mùa chung của khu vực miền Tây với sản lượng giảm khoảng 40%, nhưng nhờ sự chủ động trong kỹ thuật, chất lượng trái vẫn được duy trì ở mức cao nhất, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho bà con.
Ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tham quan vùng sản xuất xoài cát Hòa Lộc tại HTX Hòa Lộc. Ảnh: Minh Đảm.
Chìa khóa vàng từ các giải pháp kỹ thuật đồng bộ
Để vượt qua nghịch cảnh, các nhà vườn tại Đồng Tháp đã áp dụng một “hệ sinh thái” giải pháp kỹ thuật bài bản:
1. Kỹ thuật rải vụ - Làm chủ thời gian thu hoạch
Thay vì phụ thuộc vào tự nhiên, nông dân đã áp dụng kỹ thuật xử lý ra hoa nghịch vụ bằng cách cạo vỏ và bôi Paclobutrazol trực tiếp vào gốc. Phương pháp này giúp cây ra hoa đồng loạt theo ý muốn, thường chia làm 2 vụ:
- Vụ thuận: Thu hoạch từ tháng 3 đến tháng 5.
- Vụ nghịch: Thu hoạch từ tháng 10 đến tháng 12, giúp giảm áp lực tiêu thụ và tận dụng thời điểm giá cao.
2. Tiêu chuẩn VietGAP và dinh dưỡng hữu cơ
Với sự hỗ trợ từ Viện Cây ăn quả miền Nam và các chuyên gia quốc tế, quy trình sản xuất đã được chuẩn hóa theo tiêu chuẩn VietGAP.
- Dinh dưỡng: Nông dân ưu tiên sử dụng phân hữu cơ (100 - 120kg/công/năm) để cải tạo đất và bền cây.
- Tưới tiêu: Hệ thống tưới phun mưa tự động được lắp đặt tại các vùng ven sông, vừa tiết kiệm nhân công, vừa đảm bảo cây luôn đủ ẩm trong điều kiện nắng hạn kéo dài.
3. Công nghệ bao trái – “Lớp áo giáp” thông minh
Một trong những giải pháp mang tính đột phá là kỹ thuật tỉa trái và bao trái chuyên dụng. Khi quả đạt khoảng 1 tháng 20 ngày tuổi, những trái kém chất lượng sẽ bị loại bỏ, những trái còn lại được bọc trong túi vải hoặc túi giấy chuyên dụng.
- Lợi ích: Ngăn chặn triệt để sâu bệnh, ruồi đục quả mà không cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, giúp mẫu mã trái đẹp, bóng mịn và đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Hàn Quốc.
Hiệu quả kinh tế bền vững
Dù sản lượng có thể biến động do thời tiết, nhưng nhờ chất lượng vượt trội, giá xoài cát Hòa Lộc loại 1 vẫn duy trì ở mức cao (khoảng 100.000 đồng/kg). Với năng suất bình quân 15 tấn/ha/năm và giá bán ổn định, mỗi héc-ta xoài có thể mang về lợi nhuận hàng trăm triệu đồng cho người nông dân.
Sự thành công của mô hình tại HTX Hòa Lộc là minh chứng rõ nét cho việc ứng dụng khoa học công nghệ vào nông nghiệp. Không chỉ dừng lại ở việc thích ứng với biến đổi khí hậu, đây còn là con đường tất yếu để nâng tầm thương hiệu xoài cát Hòa Lộc, đưa tinh hoa của đất mẹ miền Tây vươn xa ra thị trường quốc tế.
