Thống kê cho thấy, khoảng 99% trường hợp mảnh vỡ từ lưỡi cắt bắn vào mắt sẽ dẫn đến vỡ nhãn cầu, buộc phải múc bỏ mắt. Người bệnh không chỉ mất thị lực vĩnh viễn, giảm chất lượng cuộc sống, giảm khả năng lao động (tỷ lệ mất sức lao động có thể lên tới 55%), mà còn phải đối mặt với khiếm khuyết lớn trên khuôn mặt nếu không thể đặt mắt giả.
Sự khác biệt nằm ở kỹ năng và ý thức bảo hộ. Thợ chuyên nghiệp được đào tạo cách đặt máy đúng tư thế, chọn góc cắt an toàn, né hướng văng của mảnh vỡ và luôn sử dụng đầy đủ trang bị bảo hộ. Trong khi đó, người không chuyên thường cầm máy sai tư thế, chủ quan và hầu như không có đồ bảo hộ lao động.
Mất thị lực vì “lưỡi tử thần” từ máy cắt cầm tay
Một ca cấp cứu tại khoa Mắt, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Minh Anh mới đây đã trở thành lời cảnh báo đắt giá về sự chủ quan khi sử dụng thiết bị cơ khí tốc độ cao trong sinh hoạt và lao động.
Ông S.R. (66 tuổi, quốc tịch Campuchia) được đưa đến bệnh viện trong tình trạng vùng mặt trái rách nhiều, thị lực mắt trái gần như mất hoàn toàn. Theo người nhà, trong lúc dùng máy cắt cầm tay để cắt gỗ tại nhà, lưỡi cắt bất ngờ vỡ, mảnh kim loại văng trực diện và găm thẳng vào mắt ông.
BS.CKII Mai Văn Minh, Trưởng khoa Nội, cho biết đây là một trong những ca chấn thương mắt nặng do máy cắt cầm tay mà bệnh viện từng tiếp nhận. “Với tốc độ quay rất lớn của máy, 99% trường hợp tương tự sẽ dẫn đến vỡ nhãn cầu, phòi tổ chức nội nhãn và buộc phải múc bỏ mắt”, bác sĩ nói.
Theo bác sĩ Minh, ông S.R. còn “chút may mắn trong tận cùng rủi ro” khi nhãn cầu không bị vỡ. Tuy nhiên, chấn thương đụng dập rất nặng khiến thủy tinh thể lệch hoàn toàn, kèm xuất huyết nội nhãn cầu và tăng nhãn áp nghiêm trọng.
Hành trình tìm lại ánh sáng đầy gian nan
Bác sĩ Nguyễn Văn Tiến, khoa Mắt, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Minh Anh, cho biết dù giữ được nhãn cầu để đảm bảo yếu tố thẩm mỹ, khả năng phục hồi thị lực của bệnh nhân vẫn rất hạn chế.
“Thủy tinh thể lệch hoàn toàn, xuất huyết nội nhãn gây mất thị lực và tăng nhãn áp khiến bệnh nhân đau nhức dữ dội”, bác sĩ Tiến nói.
Để điều trị, các bác sĩ phải triển khai một lộ trình phức tạp gồm: hạ nhãn áp, kháng viêm, phẫu thuật rạch đường hầm giác – củng mạc để lấy thủy tinh thể lệch, tiếp đó là phẫu thuật cắt dịch kính làm sạch máu trong nội nhãn. Giai đoạn cuối là đặt thủy tinh thể nhân tạo, với điều kiện thị lực cải thiện khi thử kính gọng.
“Toàn bộ quá trình có thể kéo dài nhiều tháng, phải trải qua nhiều lần phẫu thuật, chi phí rất tốn kém và chắc chắn thị lực không thể trở lại như trước chấn thương”, bác sĩ Tiến cho hay.
Cảnh báo từ bác sĩ
“Máy cắt cầm tay nguy hiểm ở chỗ đĩa cắt rất dễ vỡ nếu người sử dụng không quen thao tác. Còn máy cắt cỏ có thể đánh văng đá, sỏi hoặc vật sắc nhọn dưới đất lên mắt với lực cực mạnh”, bác sĩ Tiến nhấn mạnh.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân không chuyên tuyệt đối không tự thực hiện những công việc đòi hỏi thiết bị điện có tốc độ cao, nên giao cho thợ chuyên nghiệp. “Chi phí thuê thợ luôn rẻ hơn rất nhiều so với chi phí điều trị và cái giá phải trả là sự tàn phế”, bác sĩ nói.
Ngoài ra, việc sử dụng bảo hộ đúng cách là yếu tố sống còn. Sai lầm phổ biến là chỉ đeo một chiếc kính bảo hộ rẻ tiền. Khi đĩa cắt văng trúng, kính có thể vỡ, khiến mảnh nhựa hoặc thủy tinh từ kính găm thêm vào mắt, làm tổn thương trầm trọng hơn.
“Khi sử dụng các thiết bị cơ khí, tốt nhất phải bảo hộ hai lớp: kính bảo hộ bên trong và mũ bảo hộ có tấm chắn nhựa cứng đạt tiêu chuẩn an toàn, che phủ toàn bộ phía trước khuôn mặt”, bác sĩ Minh khuyến cáo. “Đôi mắt là tài sản vô giá nhưng vô cùng mong manh. Đừng để một phút chủ quan với chiếc máy cắt cầm tay khiến bạn phải sống phần đời còn lại trong bóng tối”.
