Nhau cài răng lược: Biến chứng sản khoa nguy hiểm ở phụ nữ từng sinh mổ

Nhau cài răng lược – một trong những tai biến sản khoa nguy hiểm hàng đầu, có thể gây băng huyết ồ ạt và đe dọa tính mạng sản phụ trong thời gian ngắn. Biến chứng này thường gặp ở phụ nữ có tiền sử sinh mổ nhiều lần.

Cứu sản phụ và thai nhi khỏi nguy kịch do nhau cài răng lược trên vết mổ cũ

Trường hợp của chị H. (37 tuổi, ngụ Tây Ninh), mang thai lần thứ tư và nhập viện ở tuần 36 vì ra máu âm đạo, là một ví dụ điển hình. Chính vết sẹo tử cung từ lần sinh mổ trước trở thành vị trí bám bất thường của bánh nhau, khiến thai kỳ đối mặt nguy cơ tai biến nghiêm trọng.

Chị H. từng sinh ba lần, gồm hai lần sinh thường và lần sinh thứ ba là sinh mổ. Trong lần mang thai thứ tư, chị theo dõi thai kỳ tại một cơ sở y tế gần nhà và các kết quả trước đó đều được đánh giá bình thường.

Đến tuần thai thứ 36, chị xuất hiện tình trạng ra máu âm đạo và được nhập viện theo dõi tại bệnh viện địa phương trong một tuần. Tuy nhiên, tình trạng xuất huyết không cải thiện, gia đình lo lắng nên quyết định đưa chị đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á để kiểm tra.

Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ khoa Cấp cứu và khoa Sản phụ khoa nhanh chóng thực hiện siêu âm và đánh giá chuyên sâu. Kết quả cho thấy thai phụ bị nhau tiền đạo trung tâm kèm nhau cài răng lược tại vị trí sẹo mổ cũ ở đoạn dưới tử cung.

nhau-cai-rang-luoc-bien-chung-san-khoa-nguy-hiem-o-phu-nu-tung-sinh-mo-1772699151.png
Nhau cài răng lược thường gặp ở phụ nữ từng mổ lấy thai hoặc phẫu thuật tử cung, và nguy cơ tăng theo số lần mổ (Ảnh: BVCC)

Nhau cài răng lược là tình trạng bánh nhau bám sâu vào lớp cơ tử cung, thậm chí có thể xuyên qua thành tử cung và xâm lấn các cơ quan lân cận như bàng quang. Biến chứng này thường gặp ở phụ nữ từng mổ lấy thai hoặc phẫu thuật tử cung, và nguy cơ tăng theo số lần mổ.

Trong trường hợp nhau tiền đạo kèm nhau cài răng lược như sản phụ H., khi tử cung co bóp hoặc bánh nhau bong một phần có thể làm tổn thương các mạch máu lớn, gây băng huyết nghiêm trọng và đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Các bác sĩ nhanh chóng kiểm soát chảy máu và tiến hành phẫu thuật lấy thai. Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa ê-kíp khoa Sản, khoa Gây mê hồi sức và khoa Nhi, em bé đã chào đời an toàn, khỏe mạnh.

Thách thức lớn nhất sau đó là xử trí phần bánh nhau bám sâu vào lớp cơ tử cung tại vị trí sẹo mổ cũ. Với những trường hợp nhau cài răng lược nặng, cắt tử cung thường là lựa chọn nhằm kiểm soát chảy máu và cứu sống người mẹ. Tuy nhiên, chị H. còn trẻ và mong muốn bảo tồn tử cung, nên ê-kíp điều trị đã cân nhắc kỹ lưỡng phương án phẫu thuật.

“Thay vì cắt toàn bộ tử cung, chúng tôi thực hiện phương pháp bảo tồn: cắt một phần đoạn dưới tử cung chứa mô nhau xâm lấn, loại bỏ toàn bộ mô nhau bám sâu, sau đó khâu phục hồi tử cung nhằm kiểm soát chảy máu và giữ lại khả năng sinh sản cho người bệnh”, BS.CKI Huỳnh Thị Đào, Trưởng khoa Sản Phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, trưởng ê-kíp phẫu thuật, cho biết.

Sau 24 giờ điều trị, sức khỏe của cả mẹ và bé đều ổn định. Hai mẹ con sau đó được xuất viện trong niềm vui của gia đình.

Nhau cài răng lược – biến chứng sản khoa thầm lặng nhưng nguy hiểm

BS.CKI Huỳnh Thị Đào cho biết nhau cài răng lược là tình trạng bánh nhau bám bất thường, ăn sâu vào lớp cơ tử cung, thậm chí xuyên qua thành tử cung và xâm lấn các cơ quan lân cận như bàng quang. Nguy cơ gặp biến chứng này tăng cao ở những phụ nữ có sẹo mổ lấy thai trước đó và tỷ lệ thuận với số lần phẫu thuật.

Nhau cài răng lược thường gặp ở các sản phụ:

  • Sinh nhiều lần, đặc biệt có tiền sử mổ lấy thai
  • Có tiền sử nạo hút thai nhiều lần
  • Từng phẫu thuật tử cung như bóc nhân xơ tử cung hoặc mổ lấy thai
nhau-cai-rang-luoc-bien-chung-san-khoa-nguy-hiem-o-phu-nu-tung-sinh-mo-1-1772699151.png
Bác sĩ và sản phụ (Ảnh: BVCC)

Nếu không được chẩn đoán và xử trí kịp thời, nhau cài răng lược có thể gây băng huyết nặng, dẫn đến tụt huyết áp, sốc mất máu, đe dọa tính mạng mẹ và thai nhi, thậm chí tử vong. Trong nhiều trường hợp nặng, bác sĩ buộc phải cắt tử cung để cứu sống sản phụ.

Theo bác sĩ Đào, để giảm nguy cơ nhau cài răng lược, phụ nữ nên hạn chế sinh mổ khi không có chỉ định y khoa rõ ràng, đồng thời tránh các thủ thuật can thiệp vào buồng tử cung như hút nạo thai nhiều lần. Việc giảm các can thiệp không cần thiết trên tử cung sẽ góp phần hạn chế nguy cơ biến chứng trong những lần mang thai sau.

Thai phụ có tiền sử mổ lấy thai cần tuân thủ khám thai định kỳ và siêu âm đánh giá vị trí bánh nhau, đặc biệt trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba. Việc phát hiện sớm giúp bác sĩ xây dựng kế hoạch theo dõi, chuẩn bị phương án phẫu thuật và truyền máu khi cần thiết, từ đó giảm thiểu nguy cơ băng huyết và các tai biến sản khoa nguy hiểm.